Θεσσαλονίκη 2017: Στα «Κοράκια» του Γιενς Ασούρ η απότομη ενηλικίωση συναντά τον κύκλο της ζωής

ΦΕΣΤΙΒΑΛ / ΒΡΑΒΕΙΑ 09 NOV 2017  /  Δημήτρης Δημητρακόπουλος

Στο οπτικά πανέμορφο ντεμπούτο του, ο Γιενς Ασούρ κρύβει στο αφιλόξενο Σουηδικό τοπίο τόσο στιγμές ανθρωπιάς όσο και ανθρώπινης βίας, όσο εσωτερικές ορμές και καθημερινές πιέσεις ωθούν τους ήρωές του σε μια σκληρή ενηλικίωση.

Μπορεί η έννοια του «Ριζώματος» να διαπερνά όλες τις ταινίες του Διεθνούς Διαγωνιστικού προγράμματος του 58ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, στα «Κοράκια» είναι ωστόσο που βρίσκει ίσως την πιο καίρια έκφρασή της, ρίχνοντας μια βαριά σκιά σε ήρωες που δεν επέλεξαν τον ρόλο τους και που αναγκάζονται να λάβουν σκληρές αποφάσεις όσο παρατηρούν τις εναλλακτικές επιλογές τους να εξανεμίζονται μία μία.

Διαβάστε όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το 58ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης στο ειδικό τμήμα του Flix που ανανεώνεται συνεχώς.

Στο κινηματογραφικό ντεμπούτο του πρώτην φωτογράφου Γιενς Ασούρ, ένας επίμονος αγρότης στην Σουηδία της δεκαετίας του 1970 βλέπει τις συνθήκες στον κλάδο του να μεταβάλλονται, παρατηρεί τον γιο του να παραμένει απρόθυμος στις υποχρεώσεις που σταδιακά θα πρέπει να τον επιφορτίζουν, νιώθει πως όλες οι ευθύνες και τα βάρη συσσωρεύονται πάνω του, σαν κάποιο είδος κοσμικής ή ηθικής τιμωρίας.

Ravens 607

Ravens 607

«Oλα πηγαίνουν εναντίον μου. Σαράντα χρόνια. Τι παραπάνω πρέπει να αποδείξω;» λέει σε κάποια στιγμή αδυναμίας, προσπαθώντας με κάποιον τρόπο να διοχετεύσει την ένταση που κρύβει μέσα του και η οποία απειλεί όλο και περισσότερο να αναταράξει την απατηλά ομαλή επιφάνεια. Αυτή η υποβόσκουσα ένταση είναι και η κινητήριος δύναμη πίσω από τα «Κοράκια», μία παράμετρος που ωθεί την αφήγηση σε απρόσμενα ξεσπάσματα (και μάλιστα με απρόβλεπτο πολλές φορές τρόπο) χωρίς φωνές, υστερίες και στερεοτυπικές αντιδράσεις, δίνοντας μια υφή αυθεντικότητας στην ιστορία που επιλέγει να παραμείνει μέχρι το τέλος αρκετά προσωπική και εσωτερική, χωρίς όμως να ξεχνά τον θεατή της.

Αν και ο ρυθμός θα μπορούσε να ενισχυθεί κατά στιγμές οδηγώντας σε μια πιο σφιχτοδεμένη αφήγηση, τα «Κοράκια» διατηρούν μέχρι το τέλος μια λιτότητα που τα προστατεύει από το «δήθεν» και μια αμεσότητα που ξεπερνά τα καθηλωτικά κάδρα, λογική συνέχεια της φωτογραφικής καριέρας του σκηνοθέτη. Η Σουηδική φύση στον φακό του Ασούρ είναι ένα ψυχρό, αφιλόξενο αλλά και γεμάτο ζεστές γωνίες τοπίο, το οποίο αποδεικνύεται εχθρός αλλά και σύμμαχος των κατοίκων του ανάλογα με την περίσταση, αρκεί ο καθένας να προσαρμόσει το βλέμμα και την οπτική του γωνία. Στην πραγματικότητα που αποτυπώνει η ταινία, υπάρχει τόσο η τιμωρία όσο η ανταμοιβή, αντικρουόμενες δυνάμεις μιας εποχής που έτσι κι αλλιώς αλλάζει με το αναπόφευκτο κόστος.

Ravens 607

Ravens 607

Ταυτόχρονα, πίσω από την ιστορία ενηλικίωσης που συμπληρώνει τις θεματικές της ταινίας, αποτυπώνεται μια πολύ ενδιαφέρουσα προσέγγιση του κύκλου της ζωής αλλά και μια ψυχρή εξέταση του τι σημαίνει όνειρο, τι πραγματικότητα και σε ποιο βαθμό κάποιος μπορεί να τα ορίσει. Οι ήρωες του Ασούρ αποτελούν εκδοχές του ίδιου ανθρώπου και όποια διαφοροποίηση είναι δυνατόν να επέλθει, θα οριστεί μόνο από τους ίδιους και από καμία εξωτερική, ανώτερη δύναμη.

Μόνο που τα «Κοράκια» δεν έχουν στόχο τελικά ούτε να κατακρίνουν τους ήρωες ούτε να προσφέρουν ένα απατηλά γλυκερό κλείσιμο στην ιστορία τους. Επιθυμούν απλά να δημιουργήσουν ένα ανθρώπινο πορτρέτο διαμέσου των γενεών, που αναγνωρίζει τις εσωτερικές ορμές αλλά επιχειρεί να τις τοποθετήσει σε ένα αυστηρό κοινωνικό πλαίσιο που καθορίζεται από τις απαιτήσεις της πραγματικότητας.

Ravens 607

Ravens 607

Οι σιωπηλές ερμηνείες των ηρώων της ταινίας, και αυτές προεκτάσεις ενός ευαίσθητου φωτογραφικού πορτρέτου, είναι όμως ουσιαστικά η επιφάνεια όπου βρίσκουν χώρο όλες οι αντίρροπες πιέσεις και εκείνο το στοιχείο που συμμετέχει πιο καθοριστικά στη δημιουργία του συνολικού ύφους της ταινίας.

Γιατί στο τέλος, δεν έχει σημασία το γεγονός ότι τα «Κοράκια» εξερευνούν γνώριμες κινηματογραφικές θεματικές (καθώς οι αφηγήσεις – έστω και καθυστερημένης χρονικά – ενηλικίωσης δεν είναι κάτι το σπάνιο) αλλά το ότι το κάνουν μέσα από ένα άμεσο ανθρώπινο πρίσμα που αναδεικνύει γνήσια τον ψυχισμό των ηρώων τους. Στην ταινία, οι πιο δυνατές κραυγές κρύβονται στη σιωπή, κανείς όμως δεν μπορεί να αγνοήσει την ισχύ τους.

Η ταινία προβάλλεται ξανά την Πέμπτη 9 Νοεμβρίου στις 18:15 στην αίθουσα Φρίντα Λιάππα.


Η Fischer γιορτάζει 11 χρόνια παρουσίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, απονέμοντας και φέτος τα πιο σημαντικά βραβεία, τα Βραβεία Κοινού Fischer. Διαβάστε και δείτε περισσότερα εδώ.


Περισσότερες κριτικές από το 58ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης:

Διαβάστε όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το 58ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης στο ειδικό τμήμα του Flix που ανανεώνεται συνεχώς.

Συνεχίζοντας την πλοήγηση σας στο flix.gr, συμφωνείτε στην εγκατάσταση cookies στον υπολογιστή σας. Μάθετε περισσότερα.