Μια ομάδα 17 ατόμων στο φλεγόμενο Ιράν με τους αμέτρητους, μη ανακοινωμένους, εκτοντάδες χιλιάδες νεκρούς υπέγραψε κείμενο που καταδικάζει τις ενέργειες του Αλί Χαμενεΐ, του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν: «ο Χαμενεΐ είναι υπεύθυνος για αυτές τις φρικιαστικές εποχές στο Ιράν» γράφει το κείμενο, δίνοντας όνομα και πρόσωπο σ' αυτό που έχει εξελιχθεί σε εμφύλιο πόλεμο. Τρεις από τις/τους υπογράφουσες/οντες συνελήφθησαν, ανάμεσά τους ο Μεχντί Μαχμουντιάν, συν-σεναριογράφος του Τζαφάρ Παναχί στο «Ενα Απλό Ατύχημα» που, εκτός των άλλων επιτυχιών του (με αρχή τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες) βρίσκεται υποψήφιο για Οσκαρ Διεθνούς Ταινίας και Σεναρίου. Συνελήφθησαν επίσης η δημοσιογράφος και ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα Βίντα Ραμπανί και ο ακτιβιστής Αμπντουλάχ Μομενί.
Την επιστολή αυτή συνυπογράφει και ο Τζαφάρ Παναχί που, έχοντας εγκαταλείψει εδώ και κοντά ένα χρόνο το Ιράν, ζει στην Ευρώπη και στις 10 Φεβρουαρίου θα παρευρεθεί στο γεύμα των οσκαρικών υποψηφίων στο Λος Αντζελες, όπου σίγουρα θα κάνει ηχηρές δηλώσεις. Υπογράφουν ακόμα ο διωκώμενος σκηνοθέτης Μοχάμαντ Ρασούλοφ, η βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης Νάργκες Μοχαμαντί και η Νασρίν Σοτουντέχ, κάτοχος του βραβείου Ζαχάρωφ για την Ελευθερία της Σκέψης.
Ο Τζαφάρ Παναχί αντέδρασε στη σύλληψη του Μαχμουντιάν με μια ορμητική και, μαζί, συγκινητική δήλωση. Διαβάστε την αυτούσια:
Γνώρισα τον Μεχντί Μαχμουντιάν στη φυλακή. Από τις πρώτες κιόλας μέρες ξεχώριζε, όχι μόνο για την ήρεμη στάση και την ευγενική συμπεριφορά του, αλλά και για μια σπάνια αίσθηση ευθύνης απέναντι στους άλλους. Κάθε φορά που έφτανε ένας νέος κρατούμενος, ο Μεχντί προσπαθούσε να του εξασφαλίσει τα βασικά και, το σημαντικότερο, να τον καθησυχάσει. Εγινε ένα σιωπηλό στήριγμα μέσα στη φυλακή, κάποιος που οι κρατούμενοι, ανεξαρτήτως πεποιθήσεων και προέλευσης, εμπιστεύονταν και στον οποίο εκμυστηρεύονταν.
Περάσαμε επτά μήνες μαζί πίσω από τα κάγκελα. Λίγους μήνες μετά την αποφυλάκισή του, ενώ δούλευα το σενάριο του «Ενα Απλό Ατύχημα», του ζήτησα να βοηθήσει στη βελτίωση των διαλόγων. Τα εννέα χρόνια φυλάκισής του τού είχαν προσφέρει άμεση, βιωματική γνώση του δικαστικού συστήματος και της ζωής στη φυλακή. Παράλληλα, η εκτεταμένη δουλειά του στα ανθρώπινα δικαιώματα τον είχε καταστήσει αξιόπιστη και έγκυρη πηγή συμβουλών.
Θυμάμαι ότι κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του «Ενα Απλό Ατύχημα» κινηματογραφήσαμε ένα 13λεπτο πλάνο, όπου δένουμε τον ανακριτή σε ένα δέντρο, μέσα σε μία νύχτα - από το σούρουπο μέχρι την αυγή - αλλά δεν πέτυχε. Το επόμενο βράδυ έφερα τον Μεχντί στο πλατό για να βοηθήσει, αξιοποιώντας την κατανόησή του για τους ανακριτές και τις λεπτομέρειες που έπρεπε να αποδοθούν σωστά. Εκείνη τη νύχτα, με τη βοήθειά του, καταφέραμε τελικά να αποτυπώσουμε το πλάνο.
Σαράντα οκτώ ώρες πριν από τη σύλληψή του, μιλήσαμε στο τηλέφωνο και ανταλλάξαμε μερικά μηνύματα. Του έστειλα το τελευταίο μου μήνυμα στις τέσσερις το πρωί. Μέχρι το μεσημέρι της επόμενης ημέρας δεν είχε απαντήσει. Ανησύχησα και επικοινώνησα με κοινούς φίλους. Κανείς δεν είχε νέα του. Λίγες ώρες αργότερα, το BBC στο Ιράν ανακοίνωσε επίσημα ότι ο Μεχντί Μαχμουντιάν, μαζί με τους Αμπντουλάχ Μομενί και Βίντα Ραμπανί, είχαν συλληφθεί.
Ο Μεχντί Μαχμουντιάν δεν είναι απλώς ένας ακτιβιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κρατούμενος συνείδησης. Είναι μάρτυρας, ακροατής και μια σπάνια ηθική παρουσία. Μια παρουσία της οποίας η απουσία γίνεται αμέσως αισθητή, τόσο μέσα στα τείχη της φυλακής όσο και πέρα από αυτά.
Τζαφάρ Παναχί
Διαβάστε ακόμη
- Τη συνέντευξη του Flix με τον Ιρανό σκηνοθέτη: Ο Τζαφάρ Παναχί δεν κάνει πολιτικό σινεμά
- Τη σκηνή που αποτέλεσε μια από τις καλύτερες στιγμές του 2025 για το Flix: Ο πιο ανατριχιαστικός ήχος της χρονιάς
- Γιατί το Flix έβαλε το «Ενα Απλό Ατύχημα» στη 10άδα του για το 2025
- Τζαφάρ Παναχί: «Αυτό δεν είναι ταινία. Είναι η πραγματικότητα, διάτρητη από σφαίρες»