Προσθέστε το Flix στις προτιμήσεις σας στο Google
[Φωτογραφίες του Ερικ Μάντιγκαν Χεκ για το περιοδικό GQ]
Στη Βενετία, τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο Τζον Μάλκοβιτς βρέθηκε αντιμέτωπος με μια ερώτηση που έμοιαζε να βρίσκεται ήδη στα χείλη όλων: πώς αισθάνεται που έχει το Οσκαρ στο τσεπάκι του;
Η νέα ταινία του Μάρτιν ΜακΝτόνα, «Wild Horse Nine», είχε μόλις προκαλέσει έντονο ενθουσιασμό στο Φεστιβάλ, με την ερμηνεία του 72χρονου ηθοποιού να τροφοδοτεί τις συζητήσεις για μια πιθανή οσκαρική διάκριση. Ο ίδιος, ωστόσο, κράτησε χαμηλούς τόνους. «Δεν αντιμετωπίζω τη δουλειά μου σαν αγώνα δρόμου, στον οποίο πρέπει να προσπεράσω ή να νικήσω τον διπλανό μου», απάντησε, εξηγώντας πως η μεγαλύτερη ανταμοιβή του βρίσκεται στις ταινίες που έχει κάνει και στους ανθρώπους με τους οποίους έχει συνεργαστεί.
Κι όμως, δύσκολα αποφεύγει κανείς το ερώτημα: πώς γίνεται ένας ηθοποιός με την κινηματογραφική διαδρομή του Μάλκοβιτς να μην έχει κερδίσει ούτε ένα Οσκαρ;
Η Ακαδημία τον έχει χρίσει υποψήφιο δύο φορές, αμφότερες στην κατηγορία Β΄ Ανδρικού Ρόλου. Η πρώτη ήταν το 1985 για το «Places in the Heart» του Ρόμπερτ Μπέντον και η δεύτερη το 1994 για το «In the Line of Fire» του Βόλφγκανγκ Πέτερσεν. Καμία από τις δύο δεν κατέληξε σε νίκη. Από τότε, ο Μάλκοβιτς συνέχισε να εργάζεται ασταμάτητα, να συνεργάζεται με σημαντικούς δημιουργούς και να κινείται ανάμεσα σε είδη και ρόλους που δύσκολα χωρούν σε μία κατηγορία.
Από τον Βαλμόν στον «Τζον Μάλκοβιτς»
Ο Μάλκοβιτς δεν υπήρξε ποτέ ο συμβατικός χολιγουντιανός πρωταγωνιστής. Δεν χρειάστηκε να γίνει ο κλασικός σταρ για να ξεχωρίσει, ούτε να περιοριστεί σε έναν συγκεκριμένο τύπο χαρακτήρα. Στις «Επικίνδυνες Σχέσεις» του Στίβεν Φρίαρς, το 1988, έδωσε στον υποκόμη ντε Βαλμόν μια ψυχρή, σαγηνευτική επικινδυνότητα, μετατρέποντας τη γοητεία σε εργαλείο χειραγώγησης. Στο «Of Mice and Men» του Γκάρι Σινίζ, το 1992, κινήθηκε στην αντίθετη κατεύθυνση, υποδυόμενος τον ευάλωτο Λένι, ενώ στο «Η δεύτερη ευκαιρία» του Βόλφγκανγκ Πέτερσεν, μεταμορφώθηκε σε έναν ευφυή και αδίστακτο επίδοξο δολοφόνο του Αμερικανού προέδρου.
Στο «Con Air», το 1997, απέδειξε ότι μπορούσε να κλέψει την παράσταση ακόμη και σε μια περιπέτεια δράσης, ως ο εγκληματίας Σάιρους «ο Ιός» Γκρίσαμ. Το 1999, όμως, ήρθε η ταινία που έπαιξε ευθέως με την ίδια του την εικόνα: το «Being John Malkovich» του Σπάικ Τζόνζι. Σε μια από τις πιο ευρηματικές μεταμοντέρνες κωμωδίες του σύγχρονου σινεμά, ο ηθοποιός δέχτηκε να γίνει ο ίδιος το αντικείμενο μιας παράλογης ιστορίας για την ταυτότητα και τη διασημότητα, σατιρίζοντας την κινηματογραφική του περσόνα με αξιοθαύμαστη αυτοπεποίθηση.
Αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη δύναμή του: μπορεί να είναι απειλητικός, γελοίος, αινιγματικός ή συγκινητικός, συχνά μέσα στην ίδια σκηνή. Η χαρακτηριστική φωνή του και οι ιδιότυπες παύσεις του είναι αναγνωρίσιμες από την πρώτη στιγμή, χωρίς να τον εγκλωβίζουν σε μια επαναλαμβανόμενη μανιέρα. Από το «Burn After Reading» των αδελφών Κοέν μέχρι το «The New Pope» του Πάολο Σορεντίνο, ο Μάλκοβιτς έχει αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέπει ακόμη και την πιο αλλόκοτη επιλογή σε κάτι απολύτως δικό του.
Ενας σταρ που δεν κυνηγά τα βραβεία
Η σχέση του με τα Οσκαρ είναι εξίσου ιδιότυπη με την καριέρα του. Σε πρόσφατη συζήτησή του στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λονδίνου, ο ηθοποιός θυμήθηκε την πρώτη και μοναδική φορά που παρακολούθησε την τελετή, το 1985. Καθώς κατευθυνόταν προς τον χώρο της απονομής, ρώτησε τη μάνατζέρ του αν θα μπορούσε να μπει από κάποια πλαϊνή είσοδο. «Αγάπη μου, είναι τα Οσκαρ! Δεν υπάρχει πλαϊνή είσοδος», του απάντησε εκείνη.
Η ιστορία προκάλεσε γέλια, αλλά αποτυπώνει και τη δική του απόσταση από το τελετουργικό του Χόλιγουντ. Ο Μάλκοβιτς δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει τα βραβεία ως τον τελικό προορισμό της δουλειάς του. Στη Βενετία, μάλιστα, δήλωσε ότι θέλει να συνεχίσει να εργάζεται όσο μπορεί, χωρίς να σκέφτεται τη συνταξιοδότηση. Η επιθυμία του να παραμένει ενεργός μοιάζει να μετρά περισσότερο από την προσθήκη ενός ακόμη τίτλου στο βιογραφικό του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα Οσκαρ θα ήταν ασήμαντο. Ο ίδιος, άλλωστε, έχει αναγνωρίσει ότι η κινηματογραφική βιομηχανία έχει αλλάξει ριζικά. Μιλώντας στο Λονδίνο, σχολίασε ότι σήμερα οι οσκαρικές εκστρατείες έχουν γίνει σχεδόν απαραίτητες για να προσελκύσουν το κοινό στις αίθουσες. Σε αντίθεση με το παρελθόν, όταν πολλές ταινίες είχαν ήδη αποδείξει την εμπορική τους δυναμική πριν από την τελετή, η σημερινή πραγματικότητα απαιτεί μήνες δημοσιότητας και προώθησης.
Θα είναι το «Wild Horse Nine» η ταινία που θα τα αλλάξει όλα;
Η νέα ταινία του ΜακΝτόνα δίνει στον ηθοποιό μια ακόμη ευκαιρία να βρεθεί στο επίκεντρο της οσκαρικής συζήτησης. Στο «Wild Horse Nine», ο Μάλκοβιτς και ο Σαμ Ρόκγουελ υποδύονται δύο μακροχρόνιους συνεργάτες της CIA, οι οποίοι, λίγο πριν από το πραξικόπημα του 1973 στη Χιλή, εγκαταλείπουν το πόστο τους στο Σαντιάγο και ταξιδεύουν στο Νησί του Πάσχα, έπειτα από εντολή του προϊσταμένου τους, τον οποίο υποδύεται ο Στιβ Μπουσέμι.
Μέσα στο απομονωμένο τοπίο και στη σκιά των μνημειωδών αγαλμάτων Μοάι, το κοινό παρελθόν των δύο πρακτόρων αρχίζει να ξετυλίγεται. Παράλληλα, η απρόσμενη σχέση του χαρακτήρα του Μάλκοβιτς με δύο νεαρές Χιλιανές απειλεί να ανατρέψει τις ισορροπίες ανάμεσα στους δύο άνδρες. Με το χαρακτηριστικό μαύρο χιούμορ του ΜακΝτόνα, η ταινία κοιτάζει κατάματα τον σκοτεινό ρόλο της CIA στη Λατινική Αμερική και τη σχέση ανάμεσα στην πολιτική εξουσία, τη βία και τη συνενοχή.
Η θερμή υποδοχή του «Wild Horse Nine» στη Βενετία ενίσχυσε τις προσδοκίες για μια δυνατή οσκαρική πορεία, με το Κύπελλο Βόλπι Καλύτερου Ανδρικού Ρόλου που απέσπασε ο Μάλκοβιτς στο φεστιβάλ να ενισχύει ακόμη περισσότερο τη συζήτηση γύρω από μια πιθανή υποψηφιότητα. Η συνεργασία του με τον Μάρτιν ΜακΝτόνα, έναν δημιουργό που ξεχωρίζει για τους πολυδιάστατους χαρακτήρες και το αιχμηρό μαύρο χιούμορ του, μοιάζει να του προσφέρει το ιδανικό πεδίο για ακόμη μία σύνθετη και απρόβλεπτη ερμηνεία.
Βέβαια, είναι ακόμη νωρίς για προβλέψεις. Τα Οσκαρ δεν αποτελούν αντικειμενικό μέτρο της αξίας ενός ηθοποιού και η απουσία μιας νίκης δεν ακυρώνει όσα έχει ήδη προσφέρει στο σινεμά. Ωστόσο, αν το «Wild Horse Nine» οδηγήσει τον Μάλκοβιτς στην τρίτη υποψηφιότητά του —και, γιατί όχι, στην πρώτη του νίκη—, θα πρόκειται για μια στιγμή που θα έχει ιδιαίτερο συμβολικό βάρος.
Γιατί το πραγματικό παράδοξο δεν είναι το οτι δεν έχει κερδίσει Οσκαρ, αλλά το οτι έπειτα από τόσες δεκαετίες και τόσους ρόλους που παραμένουν αξέχαστοι, εξακολουθούμε να αναρωτιόμαστε πότε θα συμβεί. Το «Wild Horse Nine» έρχεται στις ελληνικές αίθουσες την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου και προσφέρει την ιδανική αφορμή για να θυμηθούμε γιατί η συζήτηση αυτή δεν έχει κλείσει ακόμη.
