Προσθέστε το Flix στις προτιμήσεις σας στο Google
Το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης παρουσιάζει, ανάμεσα σε άλλες που αφορούν τα αφιερώματα του, συνολικά 25 ταινίες μεγάλου μήκους. από τις οποίες 9 διαγωνίζονται στα τρία διαγωνιστικά τμήματα του Φεστιβάλ, 10 θα κάνουν την πρεμιέρα τους στην Θεσσαλονίκη, 3 θα προβληθούν στη Θεσσαλονίκη ενώ έχουν κάνει την πρώτη τους δημόσια προβολή στις αίθουσες ή αλλού και 3 θα προβληθούν σε ειδικές προβολές.
Διαβάστε παρακάτω την κριτική του Flix για όλες τις ταινίες.
Στο ειδικό τμήμα του Flix μπορείτε να βρείτε συγκεντρωμένα όλα όσα συνέβησαν καθημερινά μέσα και έξω από τις αίθουσες του Φεστιβάλ: πρόσωπα, events, ταινίες - με τον τρόπο του Flix.
ARRIVALS ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ
MEET THE NEIGHBORS+ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ
Κράτα με της Μυρσίνης Αριστείδου | Meet the Neighbors+ Διεθνές Διαγωνιστικό | Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου: Επίσημη Πρώτη
Η 10χρονη Ιρις είναι ένα πιο ώριμο από την ηλικία της αγοροκόριτσο. Ή αναγκάστηκε να γίνει καθώς μοιάζει να μεγαλώνει στον αυτόματο πιλότο στις λαϊκές συνοικίες των παράλιων της Κύπρου. Δεν έχει γνωρίσει τον πατέρα της ποτέ (τους εγκατέλειψε όταν ο σημερινός έφηβος αδελφός της ήταν ακόμα μωρό), ενώ η -ακόμα πολύ νέα- μητέρα της δεν έχει το βλέμμα της στην κόρη της, αλλά στον νέο της σύντροφο που υπόσχεται μία καινούργια αρχή, μία δεύτερη ευκαιρία για οικογένεια. Κάπως έτσι, στο ληθαργικό καλοκαίρι που τη συναντάμε, η Ιρις μοιάζει να φορτώνει τα προβλήματα των ενηλίκων στο μεγαλύτερο από το μπόι της backpack και να παίρνει κάθε πρωί τους δρόμους. Κάποιες φορές συναντά τη Δανάη, τη 17χρονη γειτόνισσα που τη φορτώνει στο σκουτεράκι της για βόλτες στις αλυκές, ή στις βουτιές στα βαθιά όταν «δανείζονται» τη βάρκα του γείτονα. Μόνο που σε μία από αυτές τις περιπέτειες ο γείτονας τις πιάνει στα πράσα και η Ιρις βρίσκεται στο αστυνομικό τμήμα, χωρίς κάποιον ενήλικα να μπορεί να την παραλάβει - η μαμά λείπει σε ρομαντικό 3ήμερο. Κι έτσι εμφανίζεται ο πατέρας της.
Ο Αρης είναι ένας ανεύθυνος, ανώριμος τυχοδιώκτης. Ή είχε αναγκαστεί να γίνει, καθώς μοιάζει να μεγάλωσε χωρίς ιδιαίτερα σταθερό πατρικό πρότυπο - η καλύτερη του ανάμνηση είναι ο πατέρας του να τον παίρνει μαζί του στον ιππόδρομο και να του μαθαίνει κόλπα. Επέστρεψε στην περιοχή για την κηδεία και για να προσπαθήσει να ξεπουλήσει τα υπάρχοντα του γέρου, μπας και ξεχρεώσει τους δικούς του λογαριασμούς με το τζόγο. Οταν του τηλεφωνούν από το τμήμα για να παραλάβει την κόρη του είναι η πρώτη φορά που γνωρίζει την Ιριδα. Και δε θέλει τίποτα να κάνει μαζί της. Μόνο που το κοριτσάκι, με τσαμπουκά, περιέργεια και λαχτάρα, θα αρχίσει να εμφανίζεται μπροστά του καθημερινά. Θα κολλήσει πάνω του σα βδέλλα.
Η Μυρσίνη Αριστείδου κάνει το σκηνοθετικό της ντεμπούτο ακολουθώντας μία θεματική που μοιάζει να την απασχολεί: τόσο το «Σεμέλη» (2015), όσο και το «Αρια» (2018), οι δυο μικρού μήκους της, εξετάζουν την ιδιαίτερη σχέση, τη δυναμική πατέρα-κόρης και πώς αυτή καθορίζει την ενηλικίωση ενός κοριτσιού.
Η κάμερα της Αριστείδου παρακολουθεί τη δράση από χαμηλά, στο ύψος της ηρωίδας της, ή καδράρει το μελαγχολικό βλέμμα του κοριτσιού με σφιχτά κοντινά, σιωπηλά, αλλά μεστά πλάνα. Ολα τα παρατηρεί, τα καταγράφει και τα αποθηκεύει η Ιρις - την ελαφρότητα με την οποία η μαμά εμπιστεύεται έναν καινούργιο άντρα στο σπίτι τους, την ίδια ταραχή που δείχνει η 17χρονη Δανάη για το αλάνι μηχανόβιο που τσιμπήθηκε, τη σαχλαμάρα της υπόλοιπης συμμορίας και, τώρα, την ανερμάτιστη, παραβατική αλλά τόσο γοητευτική φιγούρα του μπαμπά της. Καθώς ο ενήλικος κόσμος την έχει απογοητεύσει, ο Αρης που τον αψηφά και να τον κοροϊδεύει με μικροαπάτες, φαντάζει σαν εξωτικό παγώνι. Ή, όλα αυτά έχουν κάτι από τα παιχνίδια που ποτέ δεν έπαιξαν μαζί. Τα μπράβο και τις αγκαλιές που έχασε.
Αυτή η αντίστιξη στη γραφή των χαρακτήρων (η Ιρις είναι ο ώριμος ξεναγός μας στην επιπολαιότητα του Αρη) είναι και το πιο καίριο σχόλιο της ταινίας. Παρόλο που η Αριστείδου επιδέξια αποφεύγει το μελό, η θλίψη, ένα βαρύ κενό κατοικεί στην ταινία - το κενό του πατέρα της, του πατέρα του, του πατέρα της Δανάης, όλων των πατεράδων που δεν στάθηκαν στο ύψος τους. Που δεν είπαν ένα γεμάτο αυτοπεποίθηση «κράτα με» στα παιδιά τους, ώστε μεγαλώνοντας να σταθούν κι εκείνα στο δικό τους.
Με αναφορές από το σινεμά των σύγχρονων indie ταινιών (από την Αντρεα Αρνολοντ, μέχρι την Σάρλοτ Γουελς) όπου η παιδική αθωότητα γίνεται παστέλ φίλτρο σε ό,τι καταγράφει (από το εσωτερικό των εργατικών κατοικιών, μέχρι τα παλιοσίδερα των μικρολίμανων) , η Αριστείδου κατευθύνει και τον DP της Λάσε Ούλβενταλ Τόλμπολς στην κατασκευή ενός μπρούτζινου, ηλιοψημένου, γλυκού καλοκαιριού. Δεν αισθανόμαστε ότι θα επικρατήσει η σκληρότητα, ο κυνισμός αυτού του κόσμου. Δεν είναι αυτό το θέμα της Αριστείδου. Το τραύμα δεν είναι έτοιμο για το κοντινό του (το μοντάζ της πάντα «κόβει» τη δράση, πριν τη βία). Η συμφιλίωση είναι. Το λέει κι ο τίτλος της.
Υπάρχουν όμως και αμηχανίες και λανθασμένες επιλογές, που ίσως οφείλονται περισσότερο στην έλλειψη εμπειρίας. Οι λαϊκές γειτονιές δεν μπορεί να κατοικούνται μόνο από όμορφους ανθρώπους, η λάμψη των φωτογενών προσώπων κάνει το αποτέλεσμα ποζάτο - κι έτσι υπονομεύεται η αληθοφάνεια και η αυθεντικότητα της αφήγησης. Οπως και η φιλόδοξη σεκάνς του τέλους (ενώ φανταζόμαστε πόσο τέλεια έμοιαζε στο χαρτί) χάνει συναισθηματικής ισορροπίας και κινηματογραφικού ρυθμού, καταλήγει ξεκούρδιστη (σα δυο φινάλε) και ταυτόχρονα βαρύγδουπη. Κάτι πιο σφιχτό, ξεκάθαρο κι απέριττο, ίσως άφηνε μία πιο δυναμική επίγευση στο θεατή.
Ομως υπάρχει κάτι που κρατά πολύ σφιχτά την ταινία σε ασφαλή νερά. Η επί μέρους ερμηνείες του Χρήστου Πασσαλή (πόσο εξαιρετικός πάντα, πόσο μελετημένος στις συμπεριφοριακές του νάνο-λεπτομέρειες, ίσως ο μοναδικός Ελληνας κινηματογραφικός πρωταγωνιστής που ερμηνεύει τόσο αβίαστα πιστευτά το γοητευτικό αλητάμπουρα) και της πιτσιρίκας Μαρίας Πέτροβα (πόσο old soul μπορεί να είναι ένα κοριτσάκι, πόσο αθώο και ταυτόχρονα με δαιμόνιο τσαγανό), αλλά και η μεταξύ τους απαράμιλλη χημεία. Θες να τους κοιτάς - με τον τρόπο που από την άκρη του ματιού χαζεύει μελωμένα τον μπαμπά της.
Αναμφισβήτητα λοιπόν, και παρόλες τις επιμέρους σημειώσεις, αυτό το κινηματογραφικό ντεμπούτο αποτελεί ένα δυναμικό ξεκίνημα για τον Αριστείδου και αποκαλύπτει τις τεράστιες δυνατότητες που διαθέτει ως δημιουργός. «Μυρσίνη… το νου σου». Πόλυ Λυκούργου
FILM FORWARD ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ
Τα Σωματίδια της Σκόνης του Αργύρη Γερμανίδη | Film Forward: Διεθνές Διαγωνιστικό | Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου: Επίσημη Πρώτη
To πτώμα ενός άνδρα ξεβράζεται στις ακτές της Αταλάντης. Μια ευκαιρία για επιστροφή στον κόσμο των ζωντανών για τον Ισίδωρο. Μια ευκαιρία για επιστροφή σε πολλές προηγούμενες ζωές μιας ψυχής που μοιάζει να βρίσκεται μέσα σε μια «αιώνια» ταινία η οποία προβάλλεται στο background μιας μεγαλύτερης «αιώνιας» κι αυτής Ιστορίας, ελληνικής αλλά όχι μόνο, ανθρώπινης αλλά όχι μόνο, υπαρκτής άλλα όχι μόνο.
Ακολουθώντας μια διαδρομή - σχεδόν σαν του ήρωα του - μέσα σε ένα παλίμψηστο εικόνων, αφηγήσεων, ιδεών, ιστορικών γεγονότων και αρχείων, σκηνοθετημένων σκηνών ή άλλων που μπορεί και να βρέθηκαν κάπου κάποτε σε ένα συρτάρι, ο Αργύρης Γερμανίδης φτάνει στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, εξελίσσοντας τα δείγματα με τα οποία τον είχαμε γνωρίσει στις μικρού μήκους ταινίες του με πιο πρόσφατο το «Cortázar» που συνσκηνοθέτησε με την Κατερίνα Στράουχ.
Η κεντρική ιδέα εδώ είναι το πέρασμα του χρόνου και η εφήμερη διαδρομή των ανθρώπων πάνω σε ένα κόσμο που δεν σταματά να γυρίζει και να αλλάζει διαρκώς πρόσωπα - σε μια αέναη εναλλαγή του προσωπικού με το συλλογικού, του ιδιωτικού με το δημόσιο, του κρυμμένου με το φανερό. Ο Γερμανίδης «σκαλίζει» την επιφάνεια των πραγμάτων, αναζητώντας μια θέση (τη θέση του;) στη μεγάλη αλληλουχία του κόσμου, φτιάχνοντας τελικά ένα ημερολόγιο ζωών του παρελθόντος που μπερδεύει τη μυθοπλασία με την πραγματικότητα, σχεδόν όσο αυτές είναι μπερδεμένες και στην ζωή έξω από το σινεμά.
Παρά την καταχρηστική αγωνία του να εικονογραφήσει κάθε λέξη της αφήγησής του, ο Γερμανίδης καταφέρνει να δώσει στα «Σωματίδια της Σκόνης» ένα ρυθμό που ακολουθείς σχεδόν συντονισμένος με την αλλοπρόσαλλη διαδρομή του Ισιδώρου που επέστρεψε και ως ράφτης και ως μέλος μια ομάδας εικονοφάγων, διαβάζοντας Απολινέρ και κοιτάζοντας φωτογραφίες του Λόρκα, κάπου στον Εμφύλιο και από εκεί στη Δικτατορία μέχρι το τέλος ή και την αρχή του κόσμου. Μια αλυσίδα, δηλαδή, από ενσαρκώσεις που μέσα στο πειραματικό σύμπαν της ταινίας, χωρίς δραματουργία ή πρόζα, αλλά μόνο με σκόρπιες λέξεις και εικόνες, δημιουργούν ένα διακριτό σύμπαν που μέσα στις ορατές και αόρατες αναφορές του καταφέρνει να σε παγιδέψει πολλές φορές μέσα στην μυστηριώδη (ίσως υπερβολικά) διαδρομή του.
Οι διαφορετικές υφές των υλικών, η εναλλαγή των γλωσσών, γνώριμα πρόσωπα ηθοποιών και άλλα άγνωστα ανθρώπων της διπλανής πόρτας, πραγματικά ντοκουμέντα ή κατασκευασμένα τεκμήρια, όλα τα κομμάτια που αποτελούν το παλίμψηστο που είναι τα «Σωματίδια της Σκόνης» είναι οδηγοί για να πλοηγηθείς μέσα στην περιπλάνηση του Ισιδώρου, σε μια ταινία που απαιτεί από τον θεατή προσήλωση αλλά κυρίως δική του συμμετοχή στο γίγνεσθαί της. Δεν είναι τυχαίο που σε μια απροσδιόριστη στιγμή, στο κομμάτι της ιστορίας των «εικονοφάγων» που τρώνε σκηνές από ταινίες αντικαθιστώντας τες στη συνέχεια με καινούριες, ο αφηγητής (ο Ισίδωρος, ο Γερμανίδης, ο καθένας από εμάς;) αναφέρεται σε ανθρώπους που κοιτάζουν μια ταινία πιστεύοντας ότι τους κοιτάζει και αυτή.
Με μια τέτοια φιλοδοξία είναι φτιαγμένα τα «Σωματίδια της Σκόνης», για όποιον θα δημιουργήσει το χώρο μιας τέτοιας μάλλον τολμηρής ανταλλαγής βλεμμάτων. Μανώλης Κρανάκης
ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ
Θάλασσα από Γυαλί του Αλέξη Αλεξίου | Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου: Ειδικές προβολές
Υπάρχει η τέλεια βουτιά στη θάλασσα, συνήθως είναι η τελευταία της σεζόν. Γιατί έχει και την αίσθηση του αποχαιρετισμού. Το νερό είναι ζεστό, έχει χτιστεί μαζί του μια οικειότητα, η επιθυμία η βουτιά να κρατήσει λίγο περισσότερο για να φτουρίσει ως του χρόνου, ο θαυμασμός για τη λάμψη του ήλιου, τα δαχτυλίδια που καθρεφτίζονται στο βυθό, την ομορφιά που σου έχει για λίγο χαριστεί. Ιδια είναι κι η αίσθηση που φέρνει η κάθε νέα ταινία του Αλέξη Αλεξίου: μόνο τρεις μέσα σε κοντά είκοσι χρόνια (η παραισθησιογόνα «Ιστορία 52» και το νεο-νουάρ της ελληνικής κρίσης «Τετάρτη 04:45»), αλλά ένα πλήρες και χαρακτηριστικό σύμπαν, πάντα ηρωικά φιλόδοξο και πάντα απόλυτα κινηματογραφικό, τόσο που να συγχωρεί κάθε αδυναμία με μια σιγουριά ότι αυτός ο σκηνοθέτης κάνει αληθινό, μεγάλο σινεμά.
Αυτή τη φορά, σε σενάριο γραμμένο μαζί με την Αφροδίτη Νικολαΐδου, είναι δυο γυναίκες που τα βάζουν με τα μεγάλα κύματα της ζωής. Η Βαγγελιώ, μια 65χρονη σύζυγος και μητέρα που έχει καταπιεστεί, κακοποιηθεί, όλη της τη ζωή, φροντίζοντας έναν αχάριστο άντρα και δυο αγνώμονες γιους (έστω, έναν με καλές προθέσεις στον θαυμάσια γραμμένο και παιγμένο ρόλο του Θάνου Τοκάκη), έχει την πρώτη και μόνη ευκαιρία της ν' απελευθερωθεί και να ζήσει για τον εαυτό της. Να κάνει διακοπές σ' ένα μίζερο παραθαλάσσιο θέρετρο, έστω τον χειμώνα, αντλώντας σταγόνες ικανοποίησης από τον συμβιβασμό των ονείρων της. Η Βίκυ, στα εικοσικάτι, κόρη που, πεισματικά αλλά όχι αρκετά, αντιδρά στον βίαιο πατέρα της, έχει την πρώτη και μόνη ευκαιρία της να ξεφύγει από την χαρακτηριστικά μικρή κοινωνία που προστατεύει τα ένοχα μυστικά της και ν' αποδράσει. Οσο οι δυο γυναίκες ορίζουν την ιστορία, τόσο την οδηγούν οι άντρες που βρίσκονται απέναντί τους - πάλι, άρα, είναι οι άντρες που κινούν τα νήματα, μια και η Βαγγελιώ κι η Βίκυ δρουν ως αντανάκλασή τους. Αυτές οι δυο γυναίκες θα συνασπιστούν, θ' αγαπηθούν, θα κρεμαστούν η μία από την άλλη και θα κάνουν το απονενοημένο βήμα προς την ελευθερία. Σαν τη Θέλμα και τη Λουίζ της ελληνικής επαρχιακής στενοχώριας, σ' ένα δράμα που ξετυλίγεται μισό σε κλειστούς χώρους, μισό στον ανοιχτό δρόμο, όλο με κατεύθυνση μια κάθαρση, βαριά κι επιθετική σαν αγριεμμένη θάλασσα με κύματα που κόβουν σαν γυαλί.
Ο ρυθμός δεν είναι το πλεονέκτημα της ταινίας. Το κεντρικό κομμάτι της - αποφεύγοντας τις αποκαλύψεις ενός δυνατού plot twist - τραβά τις σεκάνς του πολύ περισσότερο απ' όσο χρειάζεται, ίσως με μια επιμονή πιο πολύ αισθητική, παρά λειτουργική. Κάποιες «φοριούνται» στην ιστορία, όπως ένας αντιδραστικός χορός σ' ένα ξεθυμασμένο καφενείο, που δεν ξεφυτρώνει λειτουργικά κι άρα δεν πείθει. Οσο πιο πολύ τραβούν, τόσο αποδυναμώνουν τη σύγκρουση και την ταχύτητα που θα έπρεπε να αναπτύξει το δράμα, επαναλαμβάνοντας παραλληλισμούς που έχει γίνει αντιληπτοί από την αρχή. Οι ερμηνείες είναι ανάμεικτες. Η Χριστιάνα Ματέλσκα Τόκα, σε πρώτη εμφάνιση, ως Βίκυ, έχει μια μορφή μαγνητική, αλλά όχι ακόμα τη στιβαρότητα που απαιτεί ένας δωρικός ρόλος. Η Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, από την άλλη, κυρίως σιωπηλή και παίζοντας με το εκφραστικό της πρόσωπο, βρίσκει ίσως τον πιο ταιριαστό ρόλο της καριέρας της. Ο Μιχάλης Ιατρόπουλος, ως πατέρας του κοριτσιού, μοιάζει να έχει επιλεγεί για να παίξει τον Μιχάλη Ιατρόπουλο, από την άλλη ο Νίκος Γεωργάκης, ο μπάτσος της μικρής περιοχής, συμπυκνώνει με δυο σκηνές ολόκληρη την ιστορία της ελληνικής αντρίλας που καμουφλάρεται με ύφος συγκαταβατικό, που σπρώχνει τα εγκλήματα κάτω από το χαλάκι της εξώπορτας, που κραδαίνει το όπλο του σαν απόδειξη (αν)ικανότητας.
Ο ήχος της ταινίας σε κάνει να τον προσέξεις για την αφηγηματικότητα και την ευστοχία του. Η φωτογραφία του Σίμου Σαρκετζή είναι αληθινά αφοπλιστική, όχι τόσο, ή όχι μόνο, στα πανέμορφα ηλιοβασιλέματα και το δρόμο του φεγγαριού, αλλά ακόμα περισσότερο στα εσωτερικά του, βρώμικα και ζωισμένα, υπαινικτικά κι επικίνδυνα.
Το σωσίβιο της ταινίας είναι, ωστόσο, το τελευταίο μέρος της. Σύμφωνοι, νεο-γουέστερν, ή νεο-νουάρ στη φόρμα, αλλά τραγωδία στην ουσία, ένα γύρισμα της ιστορίας που ανεβάζει ηρωίδες και θεατές στην κορυφή ενός τεράστιου κύματος για να τις - και μας - συνθλίψει με τη βεβαιότητα του φαύλου κύκλου της πατριαρχίας και των πνιγμένων επαναστάσεων. Κι είναι αυτό που σε κάνει να προσπεράσεις το βραδυφλεγές μεσαίο μέρος κι όσα έμοιασαν αίολα και συγκινηθείς, ν' απελπιστείς, να θαυμάσεις. Να παραμερίσεις τους ενδοιασμούς σου και να βουτήξεις στο αληθινό, μερακλίδικο, αληθινό, μεγάλο σινεμά. Λήδα Γαλανού
Οβολός του Κώστα Χαραλάμπους | Ειδικές Προβολές
Πόσο έτοιμοι είμαστε να κάνουμε σινεμά αμιγώς τα χρόνια της ελληνικής κρίσης, των μνημονίων, της ανόδου της Ακροδεξιάς και της ελπίδας της «πρώτης φορά Αριστερά»; Και κυρίως πόσο έτοιμοι είμαστε να δούμε την εποχή με ένα μάτι κριτικό, αποστασιοποιημένο από την ένταση της εποχής, ως μια παραβολή ή και, σημαντικότερο, ως εργαλείο κατανόησης του παρόντος και του μέλλοντος;
Η απάντηση είναι δύσκολη, ωστόσο ένα πράγμα είναι σίγουρο. Ο Κώστας Χαραλάμπους, στην πέμπτη μεγάλου μήκους ταινία του μετά τα «Αγάπη στα 16», «Δεμένη Κόκκινη Κλωστή», «Λούγκερ» και «Καπετάν Μιχάλης», δεν είναι καθόλου έτοιμος, καθώς η μυθοπλαστική ματιά του πάνω στην εποχή μοιάζει εξ ολοκλήρου και σε πολλαπλά επίπεδα προβληματική. Κινούμενος σε δύο άξονες που δεν δίνουν κανένα περιθώριο για μια γόνιμη συζήτηση και μέχρι και το τέλος της ταινίας δεν μπορείς να αποφασίσεις ποιος είναι τελικά είναι αυτός που υπερισχύει, ο Χαραλάμπους ενδίδει από τη μία στον φτηνό, εύκολο λαϊκισμό που απευθύνεται στα πιο ταπεινά ένστικτα των θεατών και από την άλλη το κάνει με ένα σινεμά - που και επίτηδες θα ήταν δύσκολο να το πετύχεις - ολοκληρωτικά άτεχνο, πρόχειρο και κακοφτιαγμένο.
Η κεντρική ιδέα μοιάζει ενδιαφέρουσα. Μια παρέα φίλων που έχουν μόλις βρεθεί χωρίς δουλειά εξαιτίας της κρίσης που έβαλε λουκέτο στην επιχείρησή τους περνάνε μια βραδιά σε ένα ταβερνάκι, μιλώντας για το ευχάριστο παρελθόν, το ζοφερό παρόν και κυρίως το άγνωστο και τρομακτικό για όλους μέλλον. Οι δυναμικές μεταξύ της παρέας διαφαίνονται από την αρχή, καθώς μοιάζει να συνδέονται όχι μόνο ως πρώην συνάδελφοι, αλλά και με σχέσεις και μυστικά, απωθημένα και μικρά ή μεγάλα δράματα που τους δένουν ακόμη πιο στενά. Στο τέλος της βραδιάς, με τα ρέστα που δεν θέλουν να αφήσουν ως φιλοδώρημα, στο πίσω μέρος του λογαριασμού θα σημειώσουν τους αριθμούς για ένα δελτίο Τζόκερ. Κανείς δεν πιστεύει στην τύχη (του), αλλά η στιγμή και η κρίση επιβάλλουν και μικρές αυθόρμητες, απονενοημένες πράξεις.
Flash forward και μαθαίνουμε πως ο Λουκας, ο πιο καλοβαλμένος της παρέας που δουλεύει με τον πεθερό του σε ένα πρακτορείο ΟΠΑΠ, έχει κερδίσει το Τζόκερ χωρίς να το ανακοινώσει σε κάνενα από την παρέα. Ο Τάσος, όταν το μαθαίνει, ξεκινάει μια προσπάθεια να τον αναγκάσουν να τους δώσει το μερίδιο τους και προσπαθεί να πείσει όλη την παρέα να σταθούν ενωμένοι απέναντι του. Ο Λουκάς, όμως είναι αποφασισμένος να μην μοιραστεί τίποτα, ισχυρίζεται πως το δελτίο που έπαιξε με τους αριθμούς της παρέας ήταν διαφορετικό από το πρώτο που πλήρωσε με τα κοινά χρήματα και από την πλευρά του θα προσπαθήσει να δωροδοκήσει και να εξευτελίσει έναν έναν τους αντιπάλους του προκειμένου να τη γλιτώσει.
Οσο προφανής είναι η χρήση μιας τέτοιας θεματικής ως σχόλιο πάνω στην αποκτήνωση και τον εξευτελισμό που προκαλεί στους ανθρώπους το χρήμα - ισόποσα η παρουσία και η απουσία του - τόσο πιο προφανής είναι η ματιά του Κώστα Χαραλάμπους πάνω στην κρίση και το κλισέ του πόσο χαμηλά οδηγεί τους ανθρώπους η ανάγκη. Σε μια πρωτοφανή στο ελληνικό σινεμά, εδώ και καιρό, σύγκρουση ανάμεσα στο high drama που φιλοδοξεί να κάνει ο Χαραλάμπους και την προχειρότητα με την οποία το επιχειρεί, ο θεατής βρίσκεται ανυπεράσπιστος απέναντι σε μια ταινία που δοκιμάζει - ισόποσα και εδώ - τις αντοχές του και τις ανοχές του μπροστά στο κακό γούστο.
Ολόκληρη η ταινία αποτελείται από σκηνές που οδηγούν με συνοπτικές διαδικασίες στην ετεροντροπή, ξεκινώντας από μια πρόζα γραμμένη στο πόδι γεμάτη από όλα τα κλισέ ενός λαϊκισμού που μοιάζουν να απευθύνονται σε ανθρώπους που πορεύονται με λάβαρο την επικίνδυνη ρητορική των ξένων που ήθελαν να εξαφανίσουν την Ελλάδα και των ισχυρών που επωφελήθηκαν από την κρίση ερήμην της μάζας. Μια πρώτη κορύφωση έρχεται σε μια ανεκδιήγητη σκηνή όπου ένας άντρας αναγκάζει μια γυναίκα να γδυθεί δημόσια, μια δεύτερη σε μια σκηνή σεξ που μοιάζει να έχει βγει από ταινία πορνό και το τελικό χτύπημα έρχεται με μια σειρά βιασμών που, αντίθετα προφανώς από την πρόθεση του Χαραλάμπους, λένε περισσότερα για τη βία του ανδρικού βλέμματος του παρά για τη βία στην οποία εξαναγκάζει η κρίση.
Τα παραπάνω είναι μόνο λίγα από όσα βρίσκονται μέσα σε ένα εκρηκτικό μείγμα κάκιστης υποκριτικής (μοιάζει σαν οι σκηνές που επιλέγησαν να ήταν αυτές που οι ηθοποιοί θα έπρεπε να τις είχαν ως οδηγό για το πώς να μην τις παίξουν), φωτογραφίας χωρίς καμία συναίσθηση κινηματογραφικής αισθητικής που κάνει τις «Οικογενειακές Ιστορίες» να μοιάζουν τουλάχιστον με art film (κρίμα και παράξενο για την Κατερίνα Μαραγκουδάκη που επιλέον ως γυναίκα δεν προστατεύει τις ηρωίδες της), έναν αχταρμά από μαφιόζους, Σύριους που εκδικούνται για τα εγκλήματα των δυτικών πάνω στην Ανατολή, θείες σε άσυλα, λεσβίες με ανάπηρα παιδιά, άστεγους και ακροδεξιούς, παντρεμένους που βιάζουν, καρκινοπαθείς και Χριστιανούς που συμβουλεύονται εκκλησιαστικούς γέροντες - ένα ανεξάντλητο υλικό που θα μπορούσε να λειτουργήσει σε μια ξέφρενη σάτιρα, αλλά ενοχλεί χωρίς έλεος σε μια «ρεαλιστική» ιστορία που ανοίγει και κλείνει με μια πολιτική συσχέτιση που έρχεται προεκλογικά για να θυμίσει ακριβώς πώς δεν θα έπρεπε ποτέ ξανά να γίνεται η πολιτική συζήτηση σε αυτή τη χώρα.
Λίγα μόνο λεπτά μέσα στην ταινία, οι κακοί Ευρωπαίοι που επέβαλαν στην Ελλάδα τα μνημόνια (και όλο το λογύδριο που η ταινία κρατά σαν ευαγγέλιο) βρίσκονται με ευκρινές logo του ΕΣΠΑ στην χρηματοδότηση της ταινίας. Να ίσως η μόνη σοβαρή, πολιτική και αποκαλυπτική δήλωση που κάνει η ταινία του Κώστα Χαραλάμπους, σε μια ζυγαριά που ευτυχώς το κακό σινεμά υπερισχύει, κατευνάζοντας τη διαρκή ενόχληση που νιώθεις για την χείριστη ιδεολογική της δημαγωγία. Μανώλης Κρανάκης
ΕΠΙΣΗΜΗ ΠΡΩΤΗ
Ο Μεγαλέξανδρος και ο Καταραμένος Δράκος του Δήμου Αβδελιώδη | Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου: Επίσημη Πρώτη
Εχουν περάσει 26 χρόνια από την τελευταία κινηματογραφική δημιουργία του Δήμου Αβδελιώδη, το σχεδόν κλασικό πλέον «Η Εαρινή Σύναξη των Αγροφυλάκων», τρίτη ταινία μιας μοναδικής άτυπης τριλογίας ταινιών που ξεκίνησε με το «Δέντρο που Πληγώναμε» και συνεχίστηκε με την «Νίκη της Σαμοθράκης» πάνω στην μεταποίηση σε τέχνη μιας λαϊκής καθημερινότητας που ρεμιξάρει με μοναδικό χιούμορ και δουλειά πάνω στην λεπτομέρεια, τρυφερότητα και κριτική, παράδοση και Ιστορία, μέχρι και τις πολλαπλές τεχνικές της αφήγησης.
Αφιερωμένος εδώ και χρόνια στο θέατρο, ο Δήμος Αβδελιώδης επιστρέφει στο σινεμά με… μια παράσταση, αφού ο « Μεγαλέξανδρος και ο Καταραμένος Δράκος» δεν είναι παρά η θρυλική του παράσταση που ξεκίνησε τις παραστάσεις της το 2007 (και συνεχίζει με τις αναβιώσεις της μέσα στα χρόνια), μια χειροποίητη, (όλο)δική του ανάγνωση πάνω στο Θέατρο Σκιών και τη σχέση που έχει αυτό με το σατυρικό θέατρο, την αρχαία τραγωδία, την Ιστορία και τελικά με μια αρχέγονη δύναμη που έχουν πάντα οι ιστορίες που αφηγούνται την αρχή και το τέλους του κόσμου.
Χωρίς να αποκαλύπτει ποτέ την πρόθεση του, αν αυτό που βλέπουμε είναι η κινηματογράφηση μιας παράστασης που έχει δοθεί ή μια μυθοπλασία πάνω σε μια παράσταση που στήθηκε για να κινηματογραφηθεί, ο Δήμος Αβδελιώδης σκηνοθετεί στην πραγματικότητα την τεχνική μιας παράστασης που βασίζεται πάνω στη μείξη live action και τεχνικών του Θεάτρου Σκιών, χωρίς όμως να παραμερίζει τη σημασία του μύθου. Όπου μύθος, τοποθετήστε την ιστορία ενός δράκου που έχει καταλάβει το υδραγωγείο της πόλης και προκειμένου να κατευναστεί η οργή του, ο Ρήγας της Πόλης συμφωνεί να του παραδίδει η Πολιτεία θύματα μετά από κλήρωση. Οταν όμως ο κλήρος θα πέσει στην κόρη του Ρήγα, θα υποσχεθεί αμύθητα ποσά σε όποιον τολμήσει να σκοτώσει το δράκο. Και εκεί θα μπει στην ιστορία και ο Καραγκιόζης και ο Χατζιαβάτης και ο Μέγας Αλέξανδρος και σκυλιά και δράκοι και βεζυροπούλες και χαμένα άλογα.
Μια ιστορία για το καλό και το κακό, δηλαδή, αλλά και για το φόβο που τρώει τα σωθικά, ειδικά του Καραγκιόζη ο οποίος πεινάει (για μια ρέγγα), ενώνοντας την δική του Ιστορία με την ιστορία του Νεοέλληνα ή τελικά και μιας αγεωγράφητης Πολιτείας που θα μπορούσε να είναι παντού στον κόσμο - τότε και κάποτε και τώρα. Ο Αβδελιώδης κινηματογραφεί την «παράσταση», ηθελημένα μπροστά και πίσω από τη σκηνή, αφήνοντας επίτηδες να φαίνονται οι «ραφές» ενός θεατρικού έργου (τα μικρόφωνα πάνω στα πρόσωπα των ηθοποιών, οι καραγκιοζοπαίχτες που μπερδεύονται με το live action αλλά και οι μουσικοί επί σκηνής), θέλοντας να κάνει την εντύπωση της μυθοπλασίας του ακόμη πιο «τεχνητή».
Το αποτέλεσμα παραμένει στατικό, ικανό για να απολαύσεις τη δουλειά στα φώτα, τον ήχο, τα κοστούμια και το δουλεμένο από τον ίδιο τον Αβδελιώδη κείμενο, αλλά όχι και κινηματογραφικό με την έννοια ενός θεάματος που μπορεί να σε συνεπάρει με τον τρόπο που θα το έκανε η ίδια η παράσταση στο θέατρο ή η μυθοπλαστική της μεταποίηση σε ταινία. Ντοκουμέντο ή σχόλιο πάνω σε ένα ντοκουμέντο, ο «Μεγαλέξανδρος και ο Καταραμένος Δράκος» αποτυπώνει την εργασία του Αβδελιώδη πάνω στο Θέατρο Σκιών, αλλά δεν διακόπτει παρά εφήμερα την αναμονή για μια επόμενη ταινία του. Μανώλης Κρανάκης
Η Σταχομαζώχτρα του Παναγιώτη Ράππα | Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου: Επίσημη Πρώτη
Κι όμως, μια ελληνική ταινία μεγάλου μήκους animation - κι ένα δημιουργός, ο Παναγιώτης Ράππας, που ευρηματικά κι επίμονα κινείται, χρόνια τώρα, προς αυτή την κατεύθυνση, στο κινηματογραφικό είδος που απαιτεί τα περισσότερα χρήματα και τον περισσότερο χρόνο. Ο θαυμασμός για το επίτευγμα είναι δεδομένος, όχι εξίσου και για το τελικό αποτέλεσμα.
Τη «Σταχομαζώχτρα», το διήγημα του Παπαδιαμάντη από το 1889, επιλέγει ο Ράππας για υλικό του, με μια πιστή διασκευή που, όπως κάθε φορά, θυμίζει πόσο περιεκτική, απλή, σοφή και επίκαιρη είναι η πένα του. Από μόνη της η λιτή ιστορία συγκινεί, ως και συγκλονίζει. Η θεια-Αχτίτσα, στη Σέριφο, έχει μείνει μόνη, χήρα, κατατρεγμένη από τη ζωή κι από τον γαμπρό της που ξόδεψε την περιουσία της κόρης της πριν εκείνη πεθάνει. Κοντά της είναι τα δυο μικρά ορφανά εγγόνια της, η Πατρώνα κι ο Γέρος. Από καλή οικογένεια, η Αχτίτσα κάνει ό,τι μπορεί για να επιβιώνουν, ακόμα και να μαζεύει, μαζί με άλλες άπορες γυναίκες, τα υπολείμματα της σοδειάς από το στάχυ, για να εξασφαλίσει λίγο σιτάρι. Ομως η φετινή σοδειά είναι κι αυτή φτωχή. Μόνο ένα θαύμα, και μάλιστα παραμονές Χριστουγέννων, μπορεί να σώσει την Αχτίτσα και τα μικρά - κι αυτό το θαύμα θα έρθει.
Το κείμενο, παρότι αυστηρό και βαρύ, έχει την ομορφιά της ελπίδας και τη λαογραφία της εποχής. Το ίδιο το animation είναι ιδιαίτερο: το σχέδιο έγινε πρώτα δισδιάστατο, μεταμορφώθηκε σε γλυπτά από πηλό και πλαστελίνη κι αυτά, στη συνέχεια, σκαναρίστηκαν τρισδιάστατα. Η υφή τους είναι τραχιά, ταιριαστή με την εποχή της ιστορίας, ανάγλυφη και το περιβάλλον, είτε μετα κυκλαδίτικα σπιτάκια της Σερίφου χιονισμένα και παγωμένα, είτε στο εσωτερικό του φτωχικού τής Αχτίτσας, είτε στο (ωραιότερο όλων) καφενείο, είτε αλλού, ατμοσφαιρικό, υποφωτισμένο, γεμάτο αφηγηματικές λεπτομέρειες.
Από την άλλη πλευρά, ο κόπος που χρειάστηκε για να γίνει η ταινία προδίδεται στα σημεία. Η κίνηση των ηρώων δεν έχει ροή, το voice acting (με εξαίρεση τον Στέλιο Μάινα) είναι αμήχανο, άκαμπτο, παρά τη μικρή διάρκεια της ταινίας, λίγο πάνω από μια ώρα, οι σκηνές παρατείνονται κόβοντας τον ρυθμό και λείπει μια φυσικότητα κι ένας αέρας. Το ίδιο το επίτευγμα είναι πράγματι θαυμαστό, αλλά το στοίχημα είναι αν θα κερδίσει την οικειότητα, τη ζεστασιά και το διαχρονικό (άρα και σύγχρονο) στοιχείο που θα κρατήσει τα βλέμματα των μικρών θεατών. Λήδα Γαλανού
Ο Ηλιος που Ξέχασες του Μάρκου Παπαδόπουλου | Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου: Επίσημη Πρώτη
Η Μαρία ζει στη Γερμανία. Εχει φύγει από την Ελλάδα εδώ και έξι χρόνια, χωρίς να επιστρέψει ποτέ. Η ρουτίνα της είναι συγκεκριμένη και ισορροπεί πάνω σε μια λεπτή γραμμή: το πρωί είναι βοηθός σε οδοντιατρείο, τη μόνη δουλειά που μπόρεσε να βρει αφού δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές της, και το βράδυ ξοδεύεται μέχρι τελικής πτώσης στα κλαμπ με ουσίες, δυνατή μουσική και αλκοόλ. Τη συναντάμε όταν στο μικρό της διαμέρισμα έχει φτάσει η μητέρα της, σε τελικό στάδιο καρκίνου, και ο αδερφός της. Αυτή η επίσκεψη δεν θα πάει καλά, αφού η παρουσία των τριών αποξενωμένων μελών της οικογένειας μέσα σε ένα τόσο μικρό χώρο θα ξυπνήσει έναν θυμό που για καιρό βρισκόταν κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων. Απωθημένα, ενοχές, ματαιωμένα όνειρα και μια απέλπιδα προσπάθεια να λειτουργήσει το μοντέλο της μητέρας - κόρης, όλα θα οδηγήσουν σε μεγάλες συγκρούσεις, χωρίς στο βάθος να διαφαίνεται κάποια, μια κάθαρση.
Στη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του, ο Μάρκος Παπαδόπουλος, που γνωρίσαμε με το «Σαρμάκο: Μια Ιστορία του Βορρά» το 2020, επιχειρεί μια φιλόδοξη βουτιά σε μια ταινία κοινωνική, βάζοντας στο κέντρο της ιστορίας μια οικογένεια που γυμνή μπροστά στον καθρέφτη της πραγματικότητας (ειρωνικά μπροστά σε μια ανοιχτή τηλεόραση που παίζει το ρόλο της πατρικής εξουσίας και νοσταλγίας) προσπαθεί να επουλώσει τις ανοιχτές πληγές που κάνουν τα μέλη της να μην μπορούν να βρουν το βηματισμό τους, την πραγματική τους ταυτότητα, το νόημα της ζωής.
Η ματιά του Παπαδόπουλου θέλει να είναι διεισδυτική. Μένει κοντά στους ήρωες του, τους ακολουθεί με μια αεικίνητη κάμερα και με οδηγό τη συναισθηματική κλίμακα της Μαρίας ανεβάζει και κατεβάζει την ένταση, οδηγώντας τα πράγματα στα άκρα. Κάθε προσπάθεια της Μαρίας να ξεφύγει από την οικογένεια της τη φέρνει πιο κοντά σε αυτήν, τα λόγια που ανταλλάσσουν με την μητέρα της είναι σκληρά, η απουσία του πατέρα επανέρχεται διαρκώς σαν ανοιχτή πληγή, η απογοήτευση της μίας συναντά τη ματαίωση της άλλης και αυτήν την ίσως τελευταία φορά που θα βρεθούν μαζί πρέπει με κάποιο τρόπο να βρουν τη χαμένη σύνδεση που τις ενώνει.
Περισσότερο λειτουργικό στις ήσυχες, μελαγχολικές στιγμές του, το οικοδόμημα που φτιάχνει ο Παπαδόπουλος γκρεμίζεται όταν οι φωνές δυναμώνουν και οι εκρήξεις προδίδουν αμηχανία, άτσαλες ωμές ερμηνείες από τις πολύ καλύτερες στις σιωπές τους Στεφάνια Γουλιώτη και Λύδια Μαρία Μακρίδη και μια προσπάθεια να μεταδοθεί καταχρηστικά στον θεατή μια αίσθηση ασφυξίας. Ιδέες όπως το ιντερλούδιο του flashback στη μέση της ταινίας ή το φινάλε στη Θεσσαλονίκη λειτουργούν μάλλον αποπροσανατολιστικά ως προς το δράμα, σε ένα σύνολο που τελικά μοιάζει ανομοιογενές, επαναλαμβανόμενο και απλοϊκό παρά τις ειλικρινές προθέσεις της με φροντίδα αλλά όχι και στέρεα ραχοκοκκαλιά κατασκευής του. Μανώλης Κρανάκης
ΜΙΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΤΙΑ
Τελευταία Κλήση του Σερίφ Φράνσις | Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου: Μια Δεύτερη Ματιά
Ενας μετανάστης κρατά μια οικογένεια σε ομηρία, όσο διαπραγματεύεται, live, μ' έναν παρουσιαστή τηλεοπτικών ειδήσεων. Εμπνευσμένη από την τραγωδία του Σορίν Ματέι, μια όχι πολιτική, αλλά άκρως ψυχαγωγική και γεμάτη σασπένς ταινία για ευρύ κοινό.
Σ’ ένα κινηματογραφικό είδος που στην Ελλάδα έχει ταλαιπωρηθεί όσο λίγα, τη mainstream, εμπορική ταινία που ταυτόχρονα σέβεται και ψυχαγωγεί το κοινό, έρχεται η «Τελευταία Κλήση» να δώσει μια μικρή, αλλά ουσιαστική ανάσα. Ενα κλειστοφοβικό θρίλερ που παντρεύει οικογενειακή τραγωδία, κρατική διαφθορά και τη διαρκή μάχη του «μικρού» απέναντι σε δυνάμεις που τον ξεπερνούν, χτίζοντας μεθοδικά ένταση και αγωνία.
Για όσους έζησαν, ή έστω αντιλήφθηκαν, τη δεκαετία του ’90, η ιστορία αυτή κουβαλά μια βαριά μνήμη. Η ιστορία είναι μια (ελαφρώς ελεύθερη) μεταφορά της τραγωδίας του Σορίν Ματέι, με κάποιες διαφοροποιήσεις από το πραγματικό γεγονός, παρά τη μάλλον αμήχανη περιγραφή της ως «μυθοπλασίας εμπνευσμένης από διαφορετικά περιστατικά», μια διατύπωση που μοιάζει να προκύπτει περισσότερο από νομικές ανάγκες παρά από δημιουργική πρόθεση. Στην ουσία της, η ταινία ακουμπά πολύ κοντά σε εκείνο το βράδυ που κράτησε μια ολόκληρη χώρα καρφωμένη μπροστά στην τηλεόραση και κόστισε τη ζωή δυο ανθρώπων.
Στην πλοκή, ένας Ρουμάνος μετανάστης, ο Ράντου, κατηγορούμενος για ληστείες και απόπειρα ανθρωποκτονίας, τοξικομανής και δραπέτης, εισβάλλει σ’ ένα διαμέρισμα μιας μεσοαστικής πολυκατοικίας και κρατά ομήρους μια οικογένεια: τη μητέρα, την εικοσάχρονη κόρη με τον αρραβωνιαστικό της και ένα μικρότερο παιδί. Στο χέρι του, που τρέμει όλο και πιο έντονα από την ένταση και την εξάντληση, κρατά μια χειροβομβίδα. Αν την αφήσει, όλα τελειώνουν. Μέσα σε αυτή την εκρηκτική κατάσταση, επιλέγει να επικοινωνήσει μ’ έναν νεαρό, άπειρο δημοσιογράφο τηλεοπτικού δελτίου - κάποιον που ο ίδιος θεωρεί ότι έχει δείξει ψήγματα ακεραιότητας - και τον χρησιμοποιεί ως ενδιάμεσο για να διαπραγματευτεί τη διαφυγή του.
Τελικά, όλα έχουν να κάνουν με το τι περιμένεις να δεις. Αν κάποιος αναζητά μια πολυεπίπεδη, εις βάθος προσέγγιση της υπόθεσης, με ουσιαστικά σχόλια για τη διαφθορά της αστυνομίας, την κρατική αδράνεια, τον αναδυόμενο τότε ρατσισμό ή τον ρόλο των media, μάλλον θα απογοητευτεί. Η ταινία επιλέγει συνειδητά έναν άλλο δρόμο, παίρνει τα πραγματικά γεγονότα και τα μετατρέπει σε υλικό για μια σφιχτοδεμένη, αγωνιώδη αφήγηση που λειτουργεί πρωτίστως ως ψυχαγωγία.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Ράντου παρουσιάζεται περισσότερο ως θύμα των συνθηκών, ένας άνθρωπος που γεννά και οίκτο, ενώ ο δημοσιογράφος γίνεται άθελά του μέρος μιας κατάστασης που τον ξεπερνά. Το κανάλι βρίσκεται εγκλωβισμένο σε έναν ρόλο που δεν διάλεξε, αναγκασμένο να αναλάβει ευθύνες που κανείς άλλος δεν φαίνεται πρόθυμος να πάρει. Στο παρασκήνιο διαφαίνονται σκιές κρατικών μηχανισμών, υπαινιγμοί για την ΕΥΠ, φιγούρες καιροσκόπων δημοσιογράφων, αλλά και ένας έντιμος αστυνομικός που βλέπει την εξουσία του να υπονομεύεται από «ανώτερα» συμφέροντα.
Αν, όμως, αφήσει κανείς στην άκρη το βάρος της πραγματικής ιστορίας (μιας υπόθεσης που τραυμάτισε βαθιά την εμπιστοσύνη προς την αστυνομία, μπέρδεψε μια ολόκληρη κοινωνία και σκόρπισε βία και θάνατο), η «Τελευταία Κλήση» στέκεται με αυτοπεποίθηση ως κινηματογραφική εμπειρία. Ο αιγυπτιακής καταγωγής Σερίφ Φράνσις, στο πρώτο σκηνοθετικό του πέρασμα στο σινεμά μετά από μια σειρά μουσικών βίντεο και η έμπειρη Κατερίνα Μπέη στο σενάριο, παραδίδουν ένα έργο με ρυθμό και ένταση που θυμίζει τα δυνατά ισπανικά θρίλερ, ακόμα και σύγχρονες ταινίες «ζωντανής» αναμετάδοσης τραγωδιών σαν το πρόσφατο «Πέντε Σεπτεμβρίου», που κρατά το κοινό διαρκώς σε εγρήγορση.
Η φωτογραφία του Ραμόν Μαλαπέτσα χτίζει με ευαισθησία και ακρίβεια τρεις διαφορετικούς κόσμους σκοταδιού: το ασφυκτικό διαμέρισμα, το ηλεκτρικό φως του ηλεκτρισμένου τηλεοπτικού στούντιο και το αόρατο, πιο ανησυχητικό σκοτάδι των παρασκηνιακών συναλλαγών, αφήνοντας να πλανάται κι ένα τέταρτο, άυλο, αυτό που φωλιάζει μέσα μας. Το μοντάζ του Θοδωρή Αρμάου κινείται με άνεση ανάμεσα στην ένταση και στις πιο ήσυχες, εσωτερικές στιγμές, δίνοντας χώρο και στην αγωνία και στην ενδοσκόπηση των ηρωίδων και των ηρώων.
Οι ερμηνείες στηρίζουν εν πολλοίς πετυχημένα το αποτέλεσμα. Ο Γιώργος Μπένος, στο κινηματογραφικό του ντεμπούτο, αποτυπώνει με λεπτότητα και αλήθεια τη μετάβαση από την αθωότητα στον φόβο και την ευθύνη. Ο Ορφέας Αυγουστίδης, αν και ξεκινά με μια ελαφρά αμηχανία, βρίσκει σταδιακά τον ρυθμό του και φορτίζει τον Ράντου με ένταση. Η Μαρία Ναυπλιώτου ισορροπεί ανάμεσα σε στιγμές δισταγμού και δυναμισμού, ενώ ο Δημήτρης Λάλος δίνει υπόσταση σε έναν γνώριμο αλλά καλοδουλεμένο τύπο αστυνομικού. Ο Νίκος Ψαρράς και ο Ερρίκος Λίτσης περιορίζονται, και με στιγμές υπερβολής, σε στερεοτυπικά γραμμένους ρόλους. Είναι, όμως, η Ρένια Λουιζίδου που κερδίζει την παράσταση, σ' έναν ρόλο που της δίνει χώρο και θυμίζει πόσο βαθιά και συγκινητικά η ηθοποιός μπορεί ν' αγγίξει έναν χαρακτήρα.
Το παν, λοιπόν, είναι το τι περιμένεις - κι αν αυτό είναι μια δυνατή, γρήγορη, σκοτεινή, ψυχαγωγική ιστορία δράσης και ανθρώπινου δράματος, η «Τελευταία Κλήση» δέχεται την πρόκληση κι ανταποκρίνεται με δύναμη και σαρωτικό ρυθμό. Αφήνοντας την πραγματικότητα έξω από το σινεμά. Λήδα Γαλανού
Uchronia του Φιλ Ιερόπουλου | Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου: Μια Δεύτερη Ματιά
Ενα παλίμψηστο μικρών και μεγαλύτερων μανιφέστο γίνεται η βάση για μια συνομιλία με τη διαχρονία των επαναστάσεων - χαμένων και κερδισμένων. Σε ένα φιλμ φτιαγμένο ωστόσο για να μην χωράει πουθενά.
Είναι σίγουρα μέρος ενός μεγαλύτερου σχεδίου των δημιουργών του ότι το «Uchronia» παραμένει αταξινόμητο - ανάμεσα τουλάχιστον στα γνωστά κινηματογραφικά είδη που για ευκολία καταχωρούνται στο είδος του πειραματικού σινεμά, ενώ στην πραγματικότητα αμφισβητούν με γενναία θέση και άποψη την ίδια την πρωτοπορία που μπορεί να τα γέννησε.
Τρίτη ταινία των ΦΥΤΑ, με τη σκηνοθεσία να υπογράφει ο Φιλ Ιερόπουλος και το σενάριο ο Φοίβος Δούσος, το «Uchronia» που μόλις έκανε την πρεμιέρα του στο Forum Expanded του 76ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, μοιάζει τελείως διαφορετικό και όμως τόσο ίδιο με τα επίσης αταξινόμητα «ORFEAS2021» και «Avant-Drag!». Οχι τόσο σε μορφή, φόρμα ή υφή, αλλά στη διάθεση μιας κινηματογραφικής πράξης που λειτουργεί ταυτόχρονα με όρους επαναστατικούς, αλλά και ανανεωτικούς ορισμών και εννοιών που, καθώς διανύουμε μια από τις πιο ταραγμένες εποχές του σύγχρονου κόσμου, αναζητούν περισσότερο από ποτέ… τουλάχιστον επανατοποθέτηση.
Ολα ξεκινούν και τελειώνουν στον Αρθούρο Ρεμπό, αφού το «Uchronia» ξεκινάει με το άνοιγμα του τάφου του. Μέσα υπάρχουν κουτιά αγνώστου προελεύσης που κρύβουν κομμάτια από το μέλλον σε μορφές που δεν υπήρχαν την εποχή του συγγραφέα του «ΜΙα Εποχή στην Κόλαση», της προφητικής βίβλου που ορίζει το σημείο μηδέν μιας ανθρωπότητας στο μεταίχμιο από τον ρομαντισμό στο φασισμό. Eνα ταξίδι μέσα στο χρόνο θα φέρει τον Ρεμπό να συνομιλεί με διάσημους επαναστάτες των τελευταίων 150 χρόνων, καθώς το πολιτικοινωνικό τοπίο μεταφέρεται στο προσκήνιο και στο φόντο, διαπερνώντας επαναστάσεις που ίσως και να άλλαξαν τον κόσμο.
Μια ιδέα (επιστημονικής) φαντασίας, δηλαδή, που όμως στοχεύει σε έναν ωμό ρεαλισμό που δεν είναι άλλος από το γεγονός πως ό,τι ζούμε και θα ζήσουμε βρίσκονται κάπου γραμμένα, σε κείμενα που οφείλουν να ξαναδιαβαστούν και «αφηγήσεις» (προφορικές ή γραπτές) που πλέον πρέπει να εφευρεθούν για να συμπληρώσουν τα κενά της Ιστορίας.
Ο Φιλ Ιερόπουλος το κάνει με τον δικό του τρόπο.
Σαν ένα ρεμίξ κινηματογραφικών υφών και αρχειακού (αυθεντικού ή επινοημένου) υλικού, drag perfrormances και ένα parade από υπαρκτές και φανταστικές μορφές που όρισαν τον 20ο και plus αιώνα: από την Εμα Γκόλντμαν και τον Αντι Γουόρχολ μέχρι queer φουτουριστές, ντελεζιανούς μποντιμπιλντεράδες και τον Τρότσκι, από τον Τζακ Σμιθ και τον Αλαν Τούρινγκ μέχρι τον Πολ Βερλέν, τον Λι Μπάουερι και τη Μάρσα Τζόνσον.
Διακηρύξεις και ερωτικές επιστολές, όπερες και θρήνοι, queer φαντασμαγορίες, αναχρονισμοί και ποίηση, σιωπές και εκρήξεις διαθέσεων, από τον Ελον Μάσκ μέχρι την Τζ. Κ. Ρόουλινγκ και από εκεί στην άνοδο του φασισμού και την κάθοδο της ελπίδας για την επανάσταση - όλα όσα αποτελούν το «Uchronia» είναι μυθοπλασία και τεκμηρίωση μαζί. Είναι Ντέρεκ Τζάρμαν και Μπάρμπαρα Χάμερ μαζί. Είναι μια βαρύγδουπη αλλά ταυτόχρονα και ελαφριά δήλωση πάνω στην ταυτότητα, μια κινηματογραφική ελεύθερη πράξη που επαναδιαπραγματεύεται το ίδιο το avant-garde που υπηρετεί. Ενα καλειδοσκοπικό ταξίδι που δεν απαιτεί από τον θεατή να αναγνωρίσει τις αναφορές από το οποιό αποτελείται, αλλά ίσως και μόνο να ταξιδέψει μαζί του(ς) στο άγνωστο.
Η μελαγχολική μορφή του Ρεμπό (ιδανικός ενσαρκωτής του ο Κριστόφ) που σαν να αιωρείται μέσα στο χρόνο γίνεται ο οδηγός για ένα χειροποίητο - φτιαγμένο με τον τρόπο των ΦΥΤΑ και φωτογραφημένο με μελέτη πάνω στα διαφορετικά φόρμα από τον Γιώργο Κουτσαλιάρη - πέρασμα από την αδράνεια στην πράξη, από τα περιττά στα βασικά και από την ταμπέλα του πειραματικού σινεμά σε κάτι που είναι αδιαπραγμάτευτα πιο σημερινό, πιο αναζωογονητικό, πιο διασκεδαστικό και ίσως τελικά πραγματικά πειραματικό. Μανώλης Κρανάκης
Στο ειδικό τμήμα του Flix μπορείτε να βρείτε συγκεντρωμένα όλα όσα συνέβησαν καθημερινά μέσα και έξω από τις αίθουσες του Φεστιβάλ: πρόσωπα, events, ταινίες - με τον τρόπο του Flix.