Προσθέστε το Flix στις προτιμήσεις σας στο Google
Για δεκαετίες, ο Λαρς φον Τρίερ υπήρξε ένας από τους πιο απρόβλεπτους και προκλητικούς δημιουργούς του παγκόσμιου κινηματογράφου, ένας σκηνοθέτης που δεν δίστασε να προκαλέσει το κοινό, να αμφισβητήσει τις συμβάσεις της έβδομης τέχνης και να εκθέσει τις πιο σκοτεινές πλευρές της ανθρώπινης φύσης. Από το «Δαμάζοντας τα κύματα» και το «Χορεύοντας στο Σκοτάδι» μέχρι το «Dogville» και τη «Μελαγχολία», το έργο του διαμόρφωσε μια ξεχωριστή κινηματογραφική γλώσσα. Η διάγνωση της νόσου του Πάρκινσον, την οποία αποκάλυψε το 2022, τον απομάκρυνε σταδιακά από τη δημόσια ζωή, με τις ειδήσεις για την υγεία του και την πιθανώς τελευταία ταινία του, το «After», να προέρχονται έκτοτε κυρίως από τους παραγωγούς Πίτερ Αλμπεκ Γένσεν και Λουίζ Βεστ. Τώρα, ο Δανός σκηνοθέτης εμφανίζεται ξανά μπροστά στην κάμερα, σε μια συνάντηση με την κόρη του, Αγκνες Τρίερ, η οποία αποκαλύπτει έναν άνθρωπο πολύ διαφορετικό από εκείνον που είχαμε συνηθίσει να βλέπουμε.
Η συνομιλία τους καταγράφηκε σε μια ταινία διάρκειας 23 λεπτών, η οποία δημιουργήθηκε για την έκθεση «Descendant», που επιμελήθηκε ο ίδιος ο σκηνοθέτης. Η έκθεση παρουσιάστηκε αρχικά το καλοκαίρι στο Μουσείο Βίλουμσεν της Δανίας και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στην Πινακοθήκη Τίελ της Στοκχόλμης, όπου θα φιλοξενείται μέχρι τον Ιανουάριο, σύμφωνα με το περιοδικό Ekko. Στη διάρκεια της συζήτησης, ο φον Τρίερ δεν επιχειρεί να κρύψει τη δυσκολία της καθημερινότητάς του, περιγράφοντας με αφοπλιστική ειλικρίνεια την ψυχολογική επιβάρυνση που συνοδεύει την ασθένειά του. «Εχω μια ασθένεια που δεν θα ευχόμουν ούτε στον χειρότερο εχθρό μου», δηλώνει χαρακτηριστικά, εξηγώντας πως αισθάνεται απαίσια, πως το άγχος έχει κατακλύσει τη ζωή του και πως πλέον δυσκολεύεται να βρει ενθουσιασμό ακόμη και σε πράγματα που κάποτε θα τον κινητοποιούσαν.
Διαβάστε ακόμα: Ο Λαρς φον Τρίερ αναβάλλει τα γυρίσματα του «After»
Η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο προσωπική όταν η Αγκνες τον ρωτά τι θα ήθελε να αφήσει πίσω του και ποια θέση επιθυμεί να έχει το έργο του στη συλλογική μνήμη. Ο σκηνοθέτης παραδέχεται πως υπάρχουν ταινίες του για τις οποίες εξακολουθεί να αισθάνεται βαθιά αγάπη και τις οποίες θα ήθελε να συμπεριλάβει στην καλλιτεχνική παρακαταθήκη του, προτού όμως διευρύνει την οπτική του και καταλήξει σε ένα συμπέρασμα που ακούγεται σχεδόν μηδενιστικό. «Δυσκολεύομαι να ενθουσιαστώ. Υπάρχουν ορισμένες ταινίες μου για τις οποίες νοιάζομαι βαθιά. Φυσικά, θα ήθελα να αποτελούν μέρος της κληρονομιάς μου, αλλά, μέσα στη μεγάλη εικόνα των πραγμάτων, με όλο αυτόν τον πόνο, τα δέντρα που ρίχνουν τους σπόρους τους στο χώμα και όλα τα υπόλοιπα, τίποτα από αυτά δεν σημαίνει τίποτα», αναφέρει. Παρ' όλα αυτά, η χαρακτηριστική ειρωνεία του δεν έχει χαθεί εντελώς, καθώς σε άλλο σημείο αποκαλεί «μαλάκα» τον εκλιπόντα ζωγράφο Περ Κίρκεμπι, γελώντας καθώς θυμάται μια προσβλητική επιστολή που είχε λάβει από εκείνον δεκαετίες νωρίτερα για μία από τις ταινίες του. Μάλιστα, αφηγείται και μια ιστορία από την παιδική του ηλικία σχετικά με μια κατοικίδια χελώνα, στην οποία αποδίδει με χιούμορ ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.
Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες στιγμές της συνέντευξης έρχεται όταν η Αγκνες παρατηρεί πως αρκετοί από τους καλλιτέχνες που παρουσιάζονται στην έκθεση, ανάμεσά τους ο Εντβαρντ Μουνκ και ο Αουγκουστ Στρίντμπεργκ, αντιμετωπίζονταν ως ανόητοι από τους συγχρόνους τους. Οταν εκείνη τον ρωτά κατά πόσο πιστεύει πως η κοινωνία τον είδε με παρόμοιο τρόπο, ο φον Τρίερ απαντά καταφατικά, προσθέτοντας πως αυτή ακριβώς η αντιμετώπιση ενδέχεται να εξηγεί την επιτυχία του. Αλλωστε, όπως υποστηρίζει, δεν γύρισε ποτέ μια ταινία με αποκλειστικό κίνητρο τα χρήματα, αλλά επειδή αισθανόταν πως έπρεπε να τη δημιουργήσει με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Την ίδια στιγμή, η εκκρεμότητα γύρω από το «After», το έργο που προορίζεται να αποτελέσει την επόμενη και πιθανότατα τελευταία κινηματογραφική του δουλειά, παραμένει. Τα γυρίσματα δεν έχουν ακόμη πραγματοποιηθεί, ενώ το σενάριο ολοκληρώθηκε μόλις τον Αύγουστο. Ο παραγωγός Πίτερ Αλμπεκ Γένσεν είχε δηλώσει τότε πως η ασθένεια έχει επηρεάσει τη σωματική κατάσταση του σκηνοθέτη, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οι πνευματικές του ικανότητες παραμένουν ανεπηρέαστες.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι κατά πόσο η κατάσταση της υγείας του θα του επιτρέψει να ολοκληρώσει το «After» και να επιστρέψει για μία τελευταία φορά στη σκηνοθεσία, κλείνοντας έναν κύκλο που έχει σημαδέψει ανεξίτηλα την ιστορία του σινεμά. Η επιθυμία να τον δούμε ξανά πίσω από την κάμερα δεν πηγάζει μόνο από τη σημασία του έργου του, αλλά και από την αίσθηση πως ένας δημιουργός με τόσο ιδιαίτερη ματιά εξακολουθεί να έχει πράγματα να πει, ακόμη και μέσα από τη σιωπή που έχει επιβάλει η ασθένειά του. Και όσο το «After» παραμένει ένα ανοιχτό κεφάλαιο, η ελπίδα να επιστρέψει ο φον Τρίερ με μία τελευταία ταινία εξακολουθεί να έχει ξεχωριστή σημασία για έναν κινηματογράφο που ποτέ δεν έμοιαζε πραγματικά ίδιος χωρίς εκείνον.
Διαβάστε ακόμα: