Βερολίνο 2018: Το «Unsane» είναι ένα ψυχολογικό, pulp θρίλερ στην εποχή του #MeToo

ΦΕΣΤΙΒΑΛ / ΒΡΑΒΕΙΑ 22 FEB 2018  /  Δημήτρης Δημητρακόπουλος

Με λεπτότητα ταύρου σε υαλοπωλείο αλλά και εξαιρετικά επίκαιρους προβληματισμούς, η γυρισμένη σε iPhone καινούρια ταινία του Στίβεν Σόντερμπεργκ φωνάζει μεν πολύ αλλά προσφέρει και άπλετη, διαολεμένη διασκέδαση.

Η Σόγιερ Βαλεντίνι της Κλερ Φόι μόλις μετακόμισε από την Βοστόνη στην Πενσιλβάνια για να κάνει μια νέα αρχή. Τα πράγματα δεν είναι εύκολα, οι ρυθμοί είναι απαιτητικοί και οι αγαπημένοι της άνθρωποι βρίσκονται μακριά, γεγονός που κάνει ακόμα πιο έντονες τις καθημερινές δυσκολίες. Οταν όμως βρεθεί – ενάντια στη θέλησή της – κλεισμένη σε μία ψυχιατρική κλινική, η Σόγιερ θα αναγκαστεί να καταφύγει σε όσα τελευταία αποθέματα δυνάμεων διαθέτει για να αντιμετωπίσει μετωπικά τον χειρότερό της φόβο και να αποδείξει πέραν κάθε αμφιβολίας πως τίποτα από όσο την κυνηγούν δεν είναι προϊόν της φαντασίας.

Το 68ο Φεστιβάλ Βερολίνου διεξάγεται από τις 15 έως τις 25 Φεβρουαρίου. Το Flix είναι όπως πάντα εκεί και σας μεταφέρει όλα όσα αξίζει να ξέρετε από την Berlinale, την στιγμή που συμβαίνουν.

Unsane 607

Με άλλα λόγια, το «Unsane» του Στίβεν Σόντερμπεργκ είναι ουσιαστικά ένα genre φιλμ όπου ο ψυχολογικός τρόμος παντρεύεται με το pulp, μία αφήγηση όπου η «Φωλιά του Κούκου» συνορεύει με το «Shock Corridor» και μια ταινία που εμπνέεται όσον αφορά την ατμόσφαιρα από την «Αποστροφή» για να προσγειωθεί απρόσμενα αλλά με σαφήνεια στην εποχή του #MeToo, δίπλα σε όλες εκείνες τις μαρτυρίες που αμφισβητήθηκαν ακριβώς επειδή προέχονταν από γυναίκες.

Εξάλλου, στην ουσία του, το «Unsane» είναι μια ιστορία γυναικείας χειραφέτησης και ενδυνάμωσης, γεγονός που επιτρέπει στην αφήγηση να απομακρυνθεί από την συμβατική προσέγγιση ενός αναξιόπιστου αφηγητή και να αναχθεί σε κάτι περισσότερο κρίσιμο και επίκαιρο, χωρίς να χάνει όμως ποτέ την pulp, ακόμα και camp, επίστρωσή του.

Unsane 607

Η Σόγιερ της Κλερ Φόι είναι ένας χαρακτήρας που όχι απλά χρειάζεται να αγωνιστεί για την επιβίωση της ακεραιότητάς του αλλά επιβάλλεται επιπλέον να πείσει τον περίγυρό του ότι υπάρχει όντως λόγος για αυτόν τον αγώνα, αντιμετωπίζοντας την αμφισβήτηση και σπάζοντας τις κοινωνικές οργανωτικές συμβάσεις. Πρέπει να αντιμετωπίσει την γραφειοκρατία, το ανδρικό βλέμμα, την φετιχοποίηση, την κάθε είδους αμφισβήτηση της ακεραιότητάς της. Πίσω από την υπερβολή της περιπέτειάς της, οι αναγωγές στην – συχνά εξίσου σκληρή – πραγματικότητα δεν προβάλλουν ιδιαίτερα υπερβολικές. Το «Unsane» είναι ξεκάθαρα προϊόν φαντασίας, ο τρόπος όμως με τον οποίο ακουμπά στην πραγματικότητα το κάνει αυτόματα πολύ πιο τρομακτικό.

Ο Σόντερμπεργκ γνωρίζει πότε να αυξήσει την ένταση, πότε να πλησιάσει ασφυκτικά κοντά την πρωταγωνίστριά του, πότε να χρησιμοποιήσει μπλε ή κόκκινα φίλτρα για να προσδώσει μια απόκοσμη, συναισθηματική απόδοση της οπτικής της Σόγιερ του και πώς να αξιοποιήσει υπέρ του την υφή της κινηματογράφησης που του προσφέρει το iPhone για να δημιουργήσει μια άγρια όψη, αρκούντως παραμορφωτική και τραχιά. Το «Unsane», κατά δικές του δηλώσεις, ήταν ένα απελευθερωτικό πείραμα και αυτό είναι όντως εμφανές σε όλη σχεδόν τη διάρκεια της ταινίας, της οποίας ο βαθμός ελευθερίας (και παρεμπιπτόντως και το budget) αγγίζει τα επίπεδα του «Σεξ, Ψέματα και Βιντεοταινίες» αλλά σε μία τελείως διαφορετική εποχή.

Unsane 607

Σε αυτό το κλίμα, η Κλερ Φόι αποδεικνύεται μια μόνιμη πηγή ενέργειας, γεμάτη ορμή, πυγμή αλλά και τραύματα, με ματιά που συνεχώς επεξεργάζεται ό,τι συμβαίνει γύρω της και κινήσεις που αποκαλύπτουν τόσο τη δύναμη όσο και τις αδυναμίες της Σόγιερ της. Χωρίς εκείνη, το «Unsane» θα ήταν μια τελείως διαφορετική ταινία, ενδεχομένως εξίσου έντονη αλλά δύσκολα το ίδιο συναισθηματικά άμεση.

Το κακό βέβαια είναι ότι ο Σόντερμπεργκ βιάζεται να αφαιρέσει την αμφισημία από την αφήγηση οπότε αναγκαστικά, αυτό με το οποίο ξεμένει στην πορεία είναι μόνο οι υπερβολές του genre του. Ωστόσο, ως αντιστάθμισμα, ο Σόντερμπεργκ δε φοβάται να καταφύγει σε υπερβολές, να ανεβάσει την ένταση στο τέρμα, να χρησιμοποιήσει δημιουργικά τα κλισέ του είδους και να αγκαλιάσει όλη την pulp επίστρωση της ιστορίας δίχως ημίμετρα ή ενδοιασμούς. Το «Unsane» του σπάνια κατεβάζει το πόδι από το γκάζι, φροντίζοντας (ειδικά πλησιάζοντας στο φινάλε) να παίρνει επικίνδυνα τις στροφές και να φλερτάρει επίφοβα με όλες τις παγίδες του genre, δημιουργώντας τελικά μια άκρως διασκεδαστική εμπειρία που προσφέρει συνεχώς αιτίες για συνειρμούς με την επικαιρότητα.

Unsane 607

Το να περιμένει λοιπόν κανείς τον λεπτό χειρισμό των θεματικών μέσα σε αυτό το πλαίσιο, μάλλον θα ήταν άτοπο. Ο Σόντερμπεργκ ουσιαστικά κραυγάζει όσα θέλει και θυσιάζει κάθε διακριτικότητα μέσω της ηθελημένης μεγέθυνσης των καταστάσεων, όμως οι προθέσεις του είναι εξαιρετικά καλοδεχούμενες, ειδικά όταν οι προβληματισμοί του αποδεικνύονται τόσο θεματικά σύγχρονοι και επιτακτικοί. Εξάλλου δεν μπορεί να περιμένει κανείς από έναν οδοστρωτήρα να ισοπεδώσει τα πάντα με λεπτότητα.


Περισσότερες κριτικές από την Berlinale 2018

Το 68ο Φεστιβάλ Βερολίνου διεξάγεται από τις 15 έως τις 25 Φεβρουαρίου. Το Flix είναι όπως πάντα εκεί και σας μεταφέρει όλα όσα αξίζει να ξέρετε από την Berlinale, την στιγμή που συμβαίνουν.

Συνεχίζοντας την πλοήγηση σας στο flix.gr, συμφωνείτε στην εγκατάσταση cookies στον υπολογιστή σας. Μάθετε περισσότερα.