Το Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Μυθοπλασίας των 32ων Νυχτών Πρεμιέρας έφερε στο προσκήνιο δέκα ταινίες που διεκδίκησαν τα φετινά βραβεία, εκπροσωπώντας διαφορετικές κινηματογραφικές προσεγγίσεις και δημιουργικές αναζητήσεις από όλο τον κόσμο. Με σταθερό προσανατολισμό στην ανακάλυψη νέων φωνών, αλλά και στην ανάδειξη σκηνοθετών που διευρύνουν τα όρια της κινηματογραφικής αφήγησης, το διαγωνιστικό πρόγραμμα αποτέλεσε ένα από τα σημαντικά σημεία συνάντησης της φετινής διοργάνωσης. Την ευθύνη της αξιολόγησης ανέλαβε τριμελής επιτροπή, αποτελούμενη από τον μοντέρ Γιώργο Μαυροψαρίδη, τον κριτικό κινηματογράφου Νηλ Γιανγκ και τον σκηνοθέτη Σρνταν Γκολούμποβιτς.
Παράλληλα, το Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Ντοκιμαντέρ έδωσε τη δική του ξεχωριστή διάσταση στο κινηματογραφικό πρόγραμμα των Νυχτών Πρεμιέρας, αναδεικνύοντας τη δύναμη του μη μυθοπλαστικού σινεμά να καταγράφει την πραγματικότητα, να φωτίζει λιγότερο ορατές ιστορίες και να θέτει ερωτήματα για τον κόσμο γύρω μας. Μέσα από τις διαφορετικές θεματικές και τις προσωπικές ματιές των δημιουργών, το ντοκιμαντέρ διατήρησε τον διάλογο ανάμεσα στην τέχνη και την κοινωνία, επιβεβαιώνοντας τη σημασία του στο σύγχρονο κινηματογραφικό τοπίο.
Περισσότερες Νύχτες Πρεμιέρας 2026
- Νύχτες Πρεμιέρας 2026: Οι 32 ταινίες που το Flix θα τρέξει να δει
- Νύχτες Πρεμιέρας 2026: «Είμαστε ακόμα ζωντανοί» και το σινεμά συνεχίζει να μας ενώνει
- Νύχτες Πρεμιέρας 2026: Νύχτα Πρώτη με αγωνιστικούς χαιρετισμούς
- Νύχτες Πρεμιέρας 2026: Νύχτα Δεύτερη με ένα τελευταίο καλοκαίρι πριν το φθινόπωρο
- Νύχτες Πρεμιέρας 2026: Νύχτα Τρίτη με ένα encore που δεν λέει να τελειώσει
- Νύχτες Πρεμιέρας 2026: Νύχτα Τέταρτη και νιώσαμε ξανά εκείνη τη φεστιβαλική έξαψη
- Νύχτες Πρεμιέρας 2026: Νύχτα Πέμπτη και ο χειμώνας εισέβαλε στις αίθουσες
- Νύχτες Πρεμιέρας 2026: Νύχτα Εκτη και λίγο κρασί, λίγο θάλασσα και το αγόρι μου
- Νύχτες Πρεμιέρας 2026: Νύχτα Εβδομη σε «θέρετρα» μέσα στην καρδιά της Αθήνας
- Νύχτες Πρεμιέρας 2026: Νύχτα Ογδοη ξετυλίγοντας κινηματογραφικά μυστικά
- Νύχτες Πρεμιέρας 2026: Νύχτα Ενατη γεμάτη με ιστορίες μικρές και μεγάλες
Τα βραβεία αναλυτικά:
Βραβείο Χρυσή Αθηνά Καλύτερης Ταινίας | ΧΘΕΣ ΤΟ ΒΡΑΔΥ ΔΕΝ ΕΚΛΕΙΣΑ ΜΑΤΙ του ΡΑΚΑΝ ΜΑΓΙΑΣΙ
Με τα λόγια της Κριτικής Επιτροπής: «Αν και αναγνωρίζουμε τα πλεονεκτήματα αρκετών ταινιών του φετινού διαγωνιστικού τμήματος, η κριτική επιτροπή ήταν ομόφωνη στην κοινή εκτίμησή της για έναν συγκεκριμένο τίτλο. Από τα πρώτα κιόλας καρέ γίνεται σαφές ότι αφηνόμαστε στα χέρια ενός σκηνοθέτη που χρησιμοποιησει με μεγάλη μαεστρία τα κινηματογραφικά εκφραστικά του μέσα — οι εικόνες έχουν μια λαμπερή ένταση που αιχμαλωτίζει την προσοχή, ενώ η οπτική σύνθεση, με πολλά tableaux vivants αλλά και κινήσεις της κάμερας, μας βυθίζει πλήρως στον κόσμο των χαρακτήρων. Η υποκριτική, το σενάριο, το μοντάζ, η μουσική και η κινηματογράφηση συνδυάζονται εξαιρετικά στην αφήγηση μιας ιστορίας που μας ξαφνιάζει, μας διαφωτίζει, ειναι ενίοτε χιουμοριστική, με σεβασμό στον άνθρωπο, γεμάτη ενσυναίσθηση. Η Αθηνά, η Θεά της Σοφίας, θα ενέκρινε την επιλογή μας. Η ταινία μας υπενθυμίζει ότι όλοι έχουμε τους δικούς μας λόγους και τις προσωπικές μας ιστορίες, οι οποίες διασταυρώνονται με εκείνες των άλλων και με τον κόσμο με τρόπους που μπορεί να μας απογοητεύουν, να μας προκαλούν , να μας εκπλήσουν αλλά και να μας ικανοποιούν. Με την απονομή του βραβείου «Χρυσή Αθηνά» για την Καλύτερη Ταινία στο 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθηνών, τιμάμε το επίτευγμα της ταινίας Albarih aleayn ma namat. — «Χθες το βράδυ δεν έκλεισα μάτι» — σε σκηνοθεσία, σενάριο και συμπαραγωγή του Ρακάν Μαγιάσι.».
Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ με την ευγενική υποστήριξη του Χρυσού Χορηγού του φεστιβάλ, της ΔΕΗ.
Βραβείο Σκηνοθεσίας της Πόλης των Αθηνών | ΓΚΡΑΝΤΙΒΑ της ΜΑΡΙΝ ΑΤΛΑΝ
Με τα λόγια της Κριτικής Επιτροπής: «Πόσο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι μια ταινία η οποία —όπως και η ίδια η πόλη στην οποία βρισκόμαστε— ασχολείται με ιστορικά στρώματα που χρονολογούνται από αιώνες και χιλιετίες, να αποκτά ξαφνικά, κατά τη διάρκεια αυτού του φεστιβάλ, τόσο επίκαιρο χαρακτήρα. Καθώς διαβάζουμε τους τίτλους των ειδήσεων και παρακολουθούμε τα τηλεοπτικά πλάνα των γεγονότων που εκτυλίσσονται αλλού στην ευρωπαϊκή ήπειρο, αυτή η ήρεμη στοχαστική προσέγγιση της ταυτότητας και της αιωνιότητας τοποθετεί τα ανθρώπινα συναισθήματα και τις κοινωνικές δομές στο πλαίσιο της αιωνιότητας. Οι τραγωδίες και τα τραύματα σε μακροεπίπεδο αναπαρίστανται στη μικροκλίμακα, μέσα από ένα έργο που είναι στυλιζαρισμένο και δομημένο, αλλά καταφέρνει να βρει μέσα στις δομές του χώρο για μια θερμή αμεσότητα σαν ενός ντοκιμαντέρ. Η σκηνοθέτις αυτή βρίσκεται προφανώς στην αρχή μιας καριέρας που υπόσχεται να είναι αξιοσημείωτη, και κατά τη διάρκεια της ταινίας παρατηρούμε την εξέλιξη και τη βελτίωση μιας ξεχωριστής, φρέσκιας προσέγγισης του κινηματογραφικού μέσου. Το Βραβείο Σκηνοθεσίας της πόλης των Αθηνών απονέμεται στη σκηνοθέτιδα Μαρίν Ατλάν, για την ταινία «Γκραντίβα» - «La Gradiva». »
ΒΡΑΒΕΙΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ | ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ της ΜΑΡΙ ΚΛΕΜΕΝΤΙΝ ΝΤΟΥΣΑΜΠΕΤΖΑΜΠΟ
Με τα λόγια της Κριτικής Επιτροπής «Αυτή η ταινία πραγματεύεται ένα ισχυρό, σημαντικό και πολύ οδυνηρό θέμα με ευαισθησία και, κυρίως, με αμεροληψία. Σε έναν κόσμο όπου οι έντονες απόψεις διαιρούν όλο και περισσότερο τους ανθρώπους, είναι ζωτικής σημασίας να υπάρχουν έργα τέχνης που δείχνουν ότι υπάρχει και άλλος τρόπος, ότι ακόμη και τα βαθύτερα και πιο αιματηρά τραύματα μιας οικογένειας, μιας κοινότητας και ενός έθνους μπορούν να καταλήξουν στη θεραπεία και, τελικά, σε μια μορφή ενότητας. Το σενάριο αυτής της ταινίας κινείται με δεξιοτεχνία σε διαφορετικά επίπεδα, από την επίσημη ατμόσφαιρα ενός δημόσιου δικαστηρίου έως την οικειότητα των ιδιωτικών και οικιακών χώρων. Το αποτέλεσμα είναι συγκεκριμένο και αυθεντικό, επιτρέποντας στην αλήθεια των αμφιλεγόμενων περιστάσεων να αναδυθεί σιγά-σιγά, οργανικά και πειστικά. Το βραβείο μας απονέμεται στην ταινία «Τα παιδιά του θεού» - «Ben’Imana», σε σενάριο της Μαρί Κλεμεντίν Ντουσαμπετζάμπο και της Ντελφίν Αγκούτ - η Κλεμεντίν Ντουσαμπετζάμπο είναι επίσης η σκηνοθέτιδα της ταινίας.»
ΕΙΔΙΚΗ ΜΝΕΙΑ | ΕΞΙ ΜΗΝΕΣ ΣΕ ΕΝΑ ΡΟΖ ΚΑΙ ΓΑΛΑΖΙΟ ΚΤΗΡΙΟ του ΜΠΡΟΥΝΟ ΣΑΝΤΑΜΑΡΙΑ ΡΑΖΟ
Με τα λόγια της Κριτικής Επιτροπής: «Απονέμουμε την Ειδική Μνεία μας σε μια ταινία της οποίας η ασυνήθιστη και αποτελεσματική δομή συμπληρώνεται και αναδεικνύεται από τις ερμηνείες του συνόλου του καστ. Η ταινία είναι το «Seis meses en el edificio rosa con azul» — «Έξι μήνες σε ένα ροζ και γαλάζιο κτίριο» — σε σενάριο και σκηνοθεσία του Μπρούνο Σανταμαρία Ράζο.»
ΒΡΑΒΕΙΟ ΚΟΙΝΟΥ | ΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΥΠΟΣΤΕΓΟ του ΧΟΥΑΝ ΠΑΜΠΛΟ ΣΑΛΑΤΟ
Τα βραβεία-αγαλματίδια σχεδιάστηκαν από τον designer Γιώργο Σεπετζόγλου και είναι μια ευγενική χορηγία των κοσμηματοπωλείων ZOLOTAS.
ΧΡΥΣΗ ΑΘΗΝΑ Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ | ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ της ΠΕΓΚΑ ΑΧΑΝΓΚΑΡΑΝΙ
Με τα λόγια της Κριτικής Επιτροπής: «Η σκηνοθέτιδα μέσα από την προσωπική της ιστορία αναδεικνύει της ιστορία της χώρας της χρησιμοποιώντας με μαεστρία ένα μεγάλο αρχειακό υλικό. Με φόντο την εξέγερση του ιρανικού λαού που ζει υπό καταπίεση εδώ και σχεδόν πενήντα χρόνια, η ταινία υπερβαίνει τα όρια της προσωπικής μαρτυρίας και γίνεται μια ιστορία αντίστασης που ξεπερνά σύνορα και μας αφορά όλους. Απονέμουμε την Χρυσή Αθηνά, στο ντοκιμαντέρ "Προετοιμασίες για μια Επανάσταση" της Πεγκά Αχαγκαράνι.».
Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ με την ευγενική υποστήριξη του Χρυσού Χορηγού του φεστιβάλ, της ΔΕΗ.
ΕΙΔΙΚΗ ΜΝΕΙΑ | ΤΕΝΕΚΕΔΕΝΙΟ ΚΑΣΤΡΟ του ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΜΕΡΦΙ
Με τα λόγια της Κριτικής Επιτροπής: «Για την ανθρώπινη προσέγγιση και την πρόσβαση σε μια στιγματισμένη κοινότητα, για την ευαισθησία με την οποία μας βάζει στον κόσμο αυτών των ανθρώπων και για μια φωτογραφία που μας συγκλόνισε βαθιά, απονέμουμε εύφημο μνεία στο ντοκιμαντέρ «Tin Castle» του Αλεξάντερ Μέρφι. »
ΕΙΔΙΚΗ ΜΝΕΙΑ | ΝΑΖΑ των ΓΙΟΥΒΑΛ ΑΜΠΡΑΧΑΜ, ΡΕΪΤΣΕΛ ΖΟΡ
Με τα λόγια της Κριτικής Επιτροπής: «Θέλουμε να τιμήσουμε ένα σημαντικό δημοσιογραφικό ντοκουμέντο, που απαίτησε ιδιαίτερο θάρρος από τους δημιουργούς της. Μια αναγκαία ταινία, που μας φέρνει αντιμέτωπους με όσα οφείλουμε να γνωρίζουμε: τους μηχανισμούς μέσα από τους οποίους οργανώνεται και συστηματοποιείται η συνεχιζόμενη γενοκτονία των Παλαιστινίων από το κράτος του Ισραήλ. Απομένουμε εύφημο μνεία στο «Νάζα» των Γιουβάλ Αμπραχαμ και Ρείτσελ Ζορ.. »
Wild Horse Nine του Μάρτιν ΜακΝτόνα
Μπορεί ο Μάρτιν ΜακΝτόνα να επιμένει κινηματογραφικά (ειδικά μετά τους αναμφισβήτητους θριάμβους των «Τρεις Πινακίδες Εξω από το Εμπινγκ, στο Μιζούρι» και «Τα Πνεύματα του Ινισέριν»), η αλήθεια όμως είναι ότι ποτέ δεν σταμάτησε να σκέφτεται θεατρικά. Πίσω από τα εντυπωσιακά επιλεγμένα φυσικά τοπία, πέρα από την προσεγμένη κινηματογράφηση που αποτυπώνει πρόσωπα και ορίζοντες σε θαυμαστούς φωτισμούς και πέρα από όποια σκηνοθετικό τρικ μπορεί να καμουφλάρει την πραγματική δύναμή του ως κινηματογραφιστή, ο ΜακΝτόνα πάντα παραμένει ένας δημιουργός που βλέπει την κάθε ταινία πάνω σε ένα υπερμέγεθες θεατρικό σανίδι, όπου η μεγαλύτερη δύναμη έρχεται από την ισχύ των λέξεων και τις αλληλοεπιδρώσες δυνάμεις ανάμεσα στους χαρακτήρες των ιστοριών του.
Για αυτό και είτε πρόκειται για ένα κρυφογουέστερν όπως το «Τρεις Πινακίδες Εξω από το Εμπινγκ, στο Μιζούρι», είτε για ένα buddy comedy όπως τα «Τα Πνεύματα του Ινισέριν», πόσο μάλλον για ένα ψευτοκατασκοπικό (επιφανειακά αλλά εξαιρετικά αποτελεσματικά κωμικό) θρίλερ όπως το «Wild Horse Nine», η ουσία παραμένει πως ο ΜακΝτόνα χρησιμοποιεί τα είδη, τις τοποθεσίες και τα κοινωνικοπολιτικά χαρακτηριστικά ως απλή διακόσμηση για κάθε ενδοσκοπική και άκρως ανθρωποκεντρική αφήγηση που στήνει.
Ετσι και στο «Wild Horse Nine», το ιστορικό πλαίσιο της ταινίας είναι απλά η αφορμή. Λίγο πριν το πραξικόπημα της Χιλής το 1973, οι πράκτορες της CIA Κρις (Τζον Μάλκοβιτς) και Λι (Σαμ Ρόκγουελ) αποστέλλονται από το Σαντιάγο της Χιλής στο Νησί του Πάσχα από τον προϊστάμενό τους, τον Εμ Τζέι (Στιβ Μπουσέμι), χωρίς προφανή αρχικά συγκεκριμένο στόχο. Ανάμεσα όμως στα εμβληματικά αγάλματα του νησιού και την συνάντησή τους με δύο επαναστάτριες φοιτήτριες που επιμένουν να μην συμβιβάσουν την οπτική τους, οι δύο μακροχρόνιοι συνεργάτες θα παλέψουν με το σκοτεινό παρελθόν τους, θα ανατρέψουν σε παλαιότερες και τρέχουσες συνωμοσίες, θα συνειδητοποιήσουν την πραγματική έκταση της μεταξύ τους εμπιστοσύνης και θα ανακαλύψουν τον αληθινό στόχο της διαδρομής τους, ακόμα κι αν αυτό καταστρέψει μια και καλή το ταξίδι τους σε αυτόν τον απομακρυσμένο παράδεισο.
Η δομή που ακολουθεί ο ΜακΝτόνα είναι γνώριμη σε όσους τον γνωρίζουν, αυτό όμως δεν την καθιστά λιγότερο θαυμαστή. Η σκωπτική ματιά που αντιμετωπίζει με σκοτεινό χιούμορ κάθε κίνδυνο, το λεπτοδουλεμένο χτίσιμο πολύπλοκων χαρακτήρων που είναι το ίδιο οικείοι όσο και αποκρουστικοί, ο σουρεαλισμός και η υπερβολή που συνυπάρχουν σε κάθε κοινότυπη και συνηθισμένη στιγμή της καθημερινότητας και η συνεχώς αυξανόμενη αίσθηση ασφυξίας που αναιρεί σταδιακά κάθε αίσθησης ελαφρότητας αποτελούν χαρακτηριστικά στοιχεία της γραφής του που δεν είναι απλά αναμενόμενα αλλά αποτελούν πλέον προαπαιτούμενα για την επιτυχία της αφήγησης και της ικανότητάς της να παρασύρει τον θεατή σε συναισθηματικούς κόσμους τόσο διαφορετικούς αλλά και – παραδόξως – απόλυτα ταυτίσιμους.
Γιατί πέρα από κάθε αφηγηματικό τρικ και ανεξάρτητα από κάθε σαρκαστική προσέγγιση σε απόλυτα δραματικές καταστάσεις, αυτό που καταφέρνει εντυπωσιακά ο ΜακΝτόνα είναι να ξεγυμνώνει συναισθηματικά τους πρωταγωνιστές του, να καταρρίπτει όλες τους τις άμυνες και να τους αφήνει έκθετους στις πιο βαθιές τους ανασφάλειες, όσο κι αν εξωτερικά προβάλλουν αγέρωχοι, όντας ικανοί για το κακό (και το ακόμη χειρότερο).
Πιστό στις θεατρικές καταβολές του, το «Wild Horse Nine» αποτελεί μια γνήσια ελληνική τραγωδία, με τους ήρωες εγκλωβισμένους από τις πράξεις τους και απόλυτα ορισμένους από το παρελθόν τους, με την αναζήτηση της κάθαρσης (ή του Παραδείσου) να είναι που κινεί κάθε σύγκρουση και κάθε προσωπική επιφοίτηση, όσο τα διάσημα αγάλματα αλλά και τα άγρια άλογα των νήσων του Πάσχα παρακολουθούν (και κατά στιγμές επεμβαίνουν) ως εναλλακτικός Χορός. Είναι μια συνταγή προορισμένη να επιτύχει, με τον Μάρτιν ΜακΝτόνα να κάμπτει σταδιακά κάθε άμυνα του θεατή, οδηγώντας τον με απόλυτο έλεγχο σε ένα αναπόφευκτο φινάλε συναισθηματικής παράδοσης.
Μέσα σε όλα αυτά, ο Τζον Μάλκοβιτς μοιάζει καταδικασμένος να πρωταγωνιστήσει σε όλες τις συζητήσεις της επερχόμενης προ-οσκαρικής σεζόν, προσφέροντας μια ενδοσκοπική, κατά στιγμές τρυφερή και κατά στιγμές συναισθηματικά βίαια ερμηνεία, η οποία απλά αποδεικνύει την ικανότητά του να μετατρέπει σε όπλο κάθε μα κάθε στοιχείο του εαυτού του, από τον τρόπο με τον οποίο μεταβάλλει το βλέμμα του μέχρι τον τόνο με τον οποίο επιβάλλει την φωνή του και από κάθε πλατύ χαμόγελο μέχρι ένα ανεπαίσθητο κούνημα του δαχτύλου του. Δεν υπήρχε αμφισβήτηση ότι αποτελεί έναν από τους καλύτερους εν ζωή ηθοποιούς, όμως ευχαριστούμε, Μάρτιν ΜακΝτόνα, για την υπενθύμιση.
Δημήτρης Δημητρακόπουλος
Αναζητήστε εδώ το ωρολόγιο πρόγραμμα του 32ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας - Νύχτες Πρεμιέρας
Το 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας διεξάγεται φέτος από τις 30 Σεπτεμβρίου έως και τις 11 Οκτωβρίου. Αναζητήστε περισσότερες πληροφορίες στο επίσημο site του Φεστιβάλ, στη σελίδα του στο Facebook και το Instagram.
