Στο πλαίσιο των μεταφεστιβαλικών δράσεων του 38ου Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, διοργανώνεται από την Παρασκευή 3 έως και την Κυριακή 5 Απριλίου 2026 ένα τριήμερο αφιέρωμα στο ρεβιζιονιστικό γουέστερν στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης (Πειραιώς 206, Ταύρος). Το αφιέρωμα περιλαμβάνει έξι εμβληματικές ταινίες που σημάδεψαν την εξέλιξη του είδους, δίνοντας στο κοινό την ευκαιρία να ανακαλύψει ξανά στη μεγάλη οθόνη μερικά από τα σημαντικότερα έργα του αναθεωρητικού γουέστερν.
Οπως επισημαίνει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Πανοράματος, Νίνος Φένεκ Μικελίδης, στοιχεία αναθεώρησης του μύθου της Αγριας Δύσης εμφανίζονται ήδη από το κλασικό γουέστερν των δεκαετιών του ’40 και του ’50, σε ταινίες όπως το «The Ox-Bow Incident» του Γουίλιαμ Γουέλμαν, το «Σπασμένο Βέλος» του Ντέλμερ Ντέιβς, το «Τζόνι Γκιτάρ» του Νίκολας Ρέι και το «Το Τρένο θα Σφυρίξει Τρεις Φορές» του Φρεντ Τσίνεμαν.
Ωστόσο, το ρεβιζιονιστικό γουέστερν ως διακριτό κινηματογραφικό ρεύμα διαμορφώθηκε ουσιαστικά μετά το 1968, όταν η χαλάρωση του Κώδικα Χέιζ επέτρεψε στους δημιουργούς να αποδομήσουν τον ρομαντικό μύθο του παραδοσιακού γουέστερν. Οι ταινίες αυτές εισήγαγαν μεγαλύτερο ρεαλισμό, πολυδιάστατους χαρακτήρες και μια πιο σύνθετη ματιά στον κόσμο της Αγριας Δύσης, όπου τα όρια ανάμεσα στο καλό και το κακό δεν είναι πλέον ξεκάθαρα και οι ήρωες συχνά μετατρέπονται σε αντι-ήρωες.
Monte Walsh
Σε αυτή τη νέα προσέγγιση, η ιστορία των ιθαγενών Αμερικανών παρουσιάζεται με μεγαλύτερη ειλικρίνεια και συμπάθεια, όπως στο «Little Big Man» του Aρθουρ Πεν και στο «Tell Them Willie Boy Is Here» του Aμπραχαμ Πολόνσκι. Παράλληλα, οι ιστορίες διάσημων παράνομων ή μονομαχιών χρησιμοποιούνται για να σχολιάσουν το πέρασμα του χρόνου και την επέλαση μιας αμφίβολης «προόδου», που συχνά συνδέεται με την άνοδο ενός αδηφάγου καπιταλισμού, όπως συμβαίνει στο «Pat Garrett and Billy the Kid» του Σαμ Πέκινπα. Άλλες ταινίες, όπως το «Οι Ασυγχώρητοι» του Κλιντ Ιστγουντ, επανεξετάζουν τη βία και τις ηθικές συνέπειες των πράξεων των χαρακτήρων, αποδομώντας τον ηρωισμό του παραδοσιακού γουέστερν.
Με τον καιρό, το είδος εξελίχθηκε ακόμη περισσότερο, οδηγώντας στα σύγχρονα αντι-γουέστερν ή νεο-γουέστερν, όπως το «Καμιά Πατρίδα για τους Μελλοθάνατους» των αδελφών Κοέν, το «Η Εξουσία του Σκύλου» της Τζέιν Κάμπιον και το «Οι Δολοφόνοι του Ανθισμένου Φεγγαριού» του Μάρτιν Σκορσέζε.
Το αφιέρωμα περιλαμβάνει έξι χαρακτηριστικές ταινίες της περιόδου από τα τέλη της δεκαετίας του ’60 έως τις αρχές του ’90, οι οποίες αποτυπώνουν τη μετάβαση από τον μύθο της Αγριας Δύσης σε μια πιο σκοτεινή, ρεαλιστική και συχνά μελαγχολική κινηματογραφική προσέγγιση. Ανάμεσά τους βρίσκεται το «Monte Walsh» (1970) του Γουίλιαμ Φρέικερ, ένα ελεγειακό γουέστερν με πρωταγωνιστή τον Λι Μάρβιν στον ρόλο ενός ηλικιωμένου καουμπόι που βλέπει τον τρόπο ζωής του να εξαφανίζεται καθώς η Δύση εκσυγχρονίζεται. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται επίσης το «Οι Ασυγχώρητοι» του Κλιντ Ιστγουντ, ένα από τα σημαντικότερα σύγχρονα γουέστερν, που εξερευνά τη βία και τις ηθικές της συνέπειες μέσα από την ιστορία ενός πρώην πιστολέρο που επιστρέφει απρόθυμα στο παρελθόν του. Η ταινία τιμήθηκε με τέσσερα Όσκαρ, μεταξύ των οποίων εκείνα της καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας.
Little Big Man
Ανάμεσα στις υπόλοιπες προβολές ξεχωρίζει το «Tell Them Willie Boy Is Here» του Αμπραχαμ Πολόνσκι, ένα πολιτικό και αντιρατσιστικό γουέστερν με τους Ρόμπερτ Ρέντφορντ και Ρόμπερτ Μπλέικ, που σχολιάζει τις φυλετικές εντάσεις της εποχής μέσα από την ιστορία μιας καταδίωξης στην έρημο. Στο πρόγραμμα βρίσκεται επίσης το «Little Big Man» (1970) του Αρθουρ Πεν με τον Ντάστιν Χόφμαν, μια πρωτότυπη μίξη γουέστερν, κωμωδίας και δράματος που επαναπροσδιορίζει την ιστορία της Άγριας Δύσης μέσα από τα μάτια ενός ανθρώπου που μεγάλωσε ανάμεσα σε λευκούς και Τσεγιέν. Το αφιέρωμα περιλαμβάνει ακόμη το «McCabe & Mrs. Miller» του Ρόμπερτ Ολτμαν, ένα ποιητικό αντι-γουέστερν με τους Γουόρεν Μπίτι και Τζούλι Κρίστι που αποδομεί τον μύθο της Δύσης μέσα από μια σκοτεινή και ρεαλιστική ματιά στην αμερικανική παραμεθόριο, καθώς και το «Pat Garrett and Billy the Kid» (1973) του Σαμ Πέκινπα, μια μελαγχολική και βαθιά ποιητική ταινία για το τέλος μιας εποχής, με πρωταγωνιστές τους Τζέιμς Κόμπερν και Κρις Κριστόφερσον και με τη μουσική του Μπομπ Ντίλαν.
Pat Garret and Billy the Kid
Το αφιέρωμα πραγματοποιείται στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης (Πειραιώς 206, Ταύρος). Η είσοδος κοστίζει 6 ευρώ ανά προβολή, ενώ για τους σπουδαστές της Σχολής Κινηματογράφου–Τηλεόρασης Λ. Σταυράκου η είσοδος είναι ελεύθερη.
Αναλυτικά το πρόγραμμα προβολών
Παρασκευή 3 Απριλίου
18:30 Monte Walsh (1970, σκην. Ουίλιαμ Α. Φρέικερ)
20:30 Unforgiven / «Οι Ασυγχώρητοι» (1992, σκην. Κλιντ Ίστγουντ)
Σάββατο 4 Απριλίου
18:00 Tell Them Willie Boy Is Here / «Ο Δραπέτης» (1969, σκην. Αμπραχαμ Πολόνσκι)
20:00 Little Big Man / «Το Μεγάλο Ανθρωπάκι» (1970, σκην. Αρθουρ Πεν)
Κυριακή 5 Απριλίου
18:00 McCabe & Mrs. Miller / «Η Εντιμος Κυρία κι ο Χαρτοπαίχτης» (1971, σκην. Ρόμπερτ Ολτμαν)
20:30 Pat Garrett and Billy the Kid / «Η Μεγάλη Μονομαχία» (1973, σκην. Σάμ Πέκινπα)
Αναζητήστε περισσότερες πληροφορίες στο επίσημο site του Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου και στις σελίδες του στο Facebook και το Instagram.