Υπάρχουν δύο απόψεις σχετικά με τους καλλιτέχνες και τη δημόσια φωνή τους. Κάποιοι δεν θέλουν ηθοποιούς, μουσικούς, σκηνοθέτες, συγγραφείς - ανθρώπους των πνευμάτων και (κυρίως) των τεχνών να τοποθετούνται πολιτικά («δεν θα μας πει ο Τζορτζ Κλούνεϊ τι θα ψηφίσουμε»). Αλλοι, υποστηρίζουν ότι ένας καλλιτέχνης έχει εκατομμύρια οπαδούς που τον παρακολουθούν από άκρη σε άκρη του πλανήτη, μία τεράστια πλατφόρμα για να μεταδοθεί ένα σοβαρό μήνυμα άμεσα και διάχυτα, κι αυτό καθιστά προσωπική ευθύνη. Οπως ακόμα μεγαλύτερη ευθύνη έχει η σιωπή, το «κοιτάω τη δουλειά μου», μπροστά σε εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας (διάσημος στίχος: «And the poets down here don't write nothing at all / They just stand back and let it all be...»)
Φαίνεται πως ο Γιώργος Λάνθιμος ανήκει στη δεύτερη ομάδα. Εδώ και 17 χρόνια που έχει απογειωθεί η καριέρα του, ποτέ δεν απασχόλησε έντονα, σκανδαλοθηρικά, ναρκισσιστικά τη δημοσιότητα - και, ω, πόσο εύκολα θα μπορούσε να το κάνει. Ενας καταξιωμένος, οκσαρικά υποψήφιος, σκηνοθέτης που φεύγει από τη χώρα του γιατί βρίσκει κλειστές τις πόρτες για χρηματοδότηση ή για όποια άλλη στήριξη (πρόσφατα και με την άδεια να γυρίσει μία μικρή σκηνή στο τέλος της «Βουγονίας» στην Ακρόπολη) θα μπορούσε να πάρει το μικρόφωνο (που, πιστέψτε μας, του τεντώναμε με κάθε ευκαιρία οι Ελληνες δημοσιογράφοι) για πομπώδεις καταγγελτικές δηλώσεις. Δεν το έκανε.
Μετοίκησε αθόρυβα, συγκεντρώθηκε στη δουλειά του, δεν απασχόλησε κανέναν.
Μέχρι σήμερα, που πλέον μοιάζει να έχει αποφασίσει να μην μένει το ίδιο ακριβοθώρητος μπροστά στα μεγάλα, πολιτικά ζητήματα της εποχής - να χρησιμοποιεί την πλατφόρμα του και να παίρνει δημόσια θέση.
Στη Βενετία εμφανίζεται με κονκάρδα Παλαιστίνης στο πέτο, στην συνέντευξη Τύπου της «Βουγονίας». Και να σημειώσουμε ότι ήταν από τους πρώτους, καθώς η πρεμιέρα της ταινίας ήταν στην αρχή του φεστιβάλ - πολύ προτού γίνει ο θόρυβος με τις διαδηλώσεις και τον ξεσηκωμό που έφερε η «Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ».
Αυτή η κονκάρδα δεν έχει βγει από το πέτο του - με αυτή ήρθε και στις Νύχτες Πρεμιέρας και στάθηκε απέναντι στις ερωτήσεις των εγχώριων δημοσιογράφων. Μάλιστα κάπου ενδιάμεσα, κυκλοφορεί και η είδηση ότι ο Λάνθιμος συντάσσεται με τους καλλιτέχνες που δεσμεύτηκαν να μην συνεργαστούν με εταιρίες παραγωγής που χρηματοδοτούνται από το κράτος ή εταιρίες μεγάλων συμφερόντων του Ισραήλ.΄
EuroLeague: Δηλώσεις κατά του Ισραήλ στον αγώνα με τον Ολυμπιακό Πριν από λίγες μέρες, εμφανίστηκε στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (ΣΕΦ) για τον αγώνα Ολυμπιακού-Ισραήλ (είναι γνωστός οπαδός του Ολυμπιακού) με μπλούζα με την παλαιστινιακή σημαία και έκανε το αμίμητο: σταμάτησε για δήλωση σε τηλεοπτικές κάμερες (όποιος τον γνωρίζει ξέρει πόσο το αποφεύγει κάτι τέτοιο).
«Ηρθα γιατί ήθελα να δηλώσω ότι θεωρώ απαράδεκτο το γεγονός ότι επιτρέπεται σε ομάδες από το Ισραήλ να αγωνίζονται σε ευρωπαϊκά πρωταθλήματα», είπε δείχνοντας τη σημαία της Παλαιστίνης στην μπλούζα του.
Υπογράφει μαζί με 800 ακόμα καλλιτέχνες καταγγελία για τις δολοφονίες πολιτών από την ιρανική κυβέρνηση Χθες κυκλοφορεί η είδηση ότι ο Γιώργος Λάνθιμος υπέγραψε, μαζί με 800 ακόμα καλλιτέχνες (ανάμεσα στους οποίους και οι Μαριόν Κοτιγιάρ, Ζιλιέτ Μπινός, Χαβιέ Μπαρδέμ, Μαρκ Ράφαλο), μία επιστολή διαμαρτυρίας που καταδικάζει το Ιρανικό Καθεστώς για τις δολοφονίες των πολιτών του που έχουν βγει και διαδηλώνουν στους δρόμους.
«Εμείς, οι υπογράφοντες, με οργή, θλίψη και βαθύ αίσθημα ηθικής ευθύνης, καταδικάζουμε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο τα οργανωμένα εγκλήματα που διαπράττει η Ισλαμική Κυβέρνηση του Ιράν εναντίον ειρηνικά διαμαρτυρόμενων πολιτών», αναφέρει η δήλωση. «Απέναντι στις μαζικές και ειρηνικές διαδηλώσεις του ιρανικού λαού κατά της καταστολής, της φτώχειας, των διακρίσεων και της συστημικής αδικίας, το Ισλαμικό Καθεστώς επέλεξε να μην ακούσει τις φωνές των πολιτών της, αλλά να απαντήσει με πραγματικά πυρά, μαζικές δολοφονίες, εκτεταμένες συλλήψεις, βασανιστήρια, εξαναγκαστικές εξαφανίσεις και γενικευμένη διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο σε ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με ανεξάρτητες εκθέσεις και αξιόπιστες πηγές, περισσότεροι από τρεις χιλιάδες ανυπεράσπιστοι πολίτες —ανάμεσά τους γυναίκες, έφηβοι και παιδιά— έχουν χάσει τη ζωή τους.»
«Το σκόπιμο μπλοκάρισμα της πρόσβασης στο διαδίκτυο και η φίμωση των μέσων ενημέρωσης συνιστούν μια ξεκάθαρη απόπειρα συγκάλυψης αυτών των εγκλημάτων και παρεμπόδισης της τεκμηρίωσης της αλήθειας. Οι ενέργειες αυτές αποτελούν κατάφωρη και συστηματική παραβίαση όλων των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων του δικαιώματος στη ζωή, στην ελευθερία, στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και στην ασφάλεια, και συνιστούν σαφή περίπτωση εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας.»
«Καμία πολιτική εξουσία δεν έχει το δικαίωμα να σφαγιάζει τον ίδιο της τον λαό προκειμένου να διατηρηθεί στην εξουσία και να φιμώνει την αλήθεια. Καλούμε τους ανεξάρτητους διεθνείς θεσμούς, τα κινηματογραφικά φεστιβάλ, τους πολιτιστικούς και καλλιτεχνικούς οργανισμούς, καθώς και την παγκόσμια κοινότητα κινηματογραφιστών και καλλιτεχνών να καταδικάσουν δημόσια και έμπρακτα αυτά τα εγκλήματα, να επανεξετάσουν και να αναθεωρήσουν τις σχέσεις τους με τους επίσημους θεσμούς της Ισλαμικής Δημοκρατίας και να στηρίξουν τον αγώνα του λαού του Ιράν για ελευθερία, ανθρώπινη αξιοπρέπεια και όλα τα έμφυτα και αναφαίρετα ανθρώπινα δικαιώματα», ανέφεραν.
«Η παρούσα δήλωση αποτελεί ένδειξη αλληλεγγύης προς τις οικογένειες των θυμάτων, τους πολιτικούς κρατούμενους και τον λαό —από την Τεχεράνη έως το Κουρδιστάν, το Μπαλουχιστάν και το Αζερμπαϊτζάν— που, παρά τη βίαιη καταστολή, συνεχίζουν να στέκονται στους δρόμους υπερασπιζόμενοι ένα μέλλον απαλλαγμένο από καταπίεση και διακρίσεις και μια ανθρώπινη ζωή χωρίς βία.»
Οι γνώμες των απλών πολιτών, θεατών, θαυμαστών και μη, διχάστηκαν και πάλι απέναντι στη στάση του Ελληνα σκηνοθέτη. Ομως, ό,τι κι αν πιστεύει ο καθένας από εμάς, ένα είναι βέβαιο: ένα δημόσιο πρόσωπο βολεύεται στη σιωπή, ενώ είναι δύσκολο, και πολλές φορές ασύμφορο, να παίρνεις θέση απέναντι σε πράγματα που διακυβεύονται (όχι με την απόσταση που δίνει το παρελθόν, αλλά) σήμερα, τώρα.
Ολα τα υπόλοιπα θα τα κρίνει η Ιστορία. Χωρίς να σπάσεις ένα κυνόδοντα άλλωστε, δεν βγαίνεις στο φως.