Προσθέστε το Flix στις προτιμήσεις σας στο Google
Η οργή της γαλλικής νεολαίας για την κατάσταση της δημόσιας εκπαίδευσης έχει μετατραπεί σε ένα ευρύτερο κύμα διαμαρτυρίας, με μαθητές να βγαίνουν στους δρόμους και να αποκλείουν σχολεία, διεκδικώντας ουσιαστικές αλλαγές. Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν από τις ελλείψεις σε εκπαιδευτικούς, τις υπερπλήρεις τάξεις και τις προβληματικές σχολικές εγκαταστάσεις, όμως γρήγορα συνδέθηκαν με την κοινωνική ανισότητα, την οικονομική ανασφάλεια και τις περιορισμένες προοπτικές της νέας γενιάς.
Ανάμεσα στους ανθρώπους που έχουν πάρει δημόσια θέση βρίσκονται σημαντικά ονόματα του γαλλικού κινηματογράφου, τα οποία επιλέγουν να δώσουν βήμα στις ανησυχίες των νέων, μεταφέροντας τη συζήτηση πέρα από τα σχολικά προαύλια.
Οι μαθητές ζητούν περισσότερους καθηγητές, μικρότερα τμήματα, καλύτερα οργανωμένα ωρολόγια προγράμματα, αξιοπρεπείς εγκαταστάσεις και σύγχρονο εξοπλισμό, ενώ έντονες αντιδράσεις προκαλεί και η πλατφόρμα Παρκουρσούπ, μέσω της οποίας πραγματοποιείται η διαδικασία εισαγωγής στην ανώτατη εκπαίδευση. Ο Ομάρ Σι, γνωστός από τις ταινίες «Οι Αθικτοι» και τη σειρά «Λουπέν», στάθηκε ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο οι αρχές αντιμετωπίζουν τους διαδηλωτές. «Είναι τα παιδιά μας, είναι το μέλλον της χώρας μας που προσπαθεί να πει σε μια χώρα η οποία έχει χάσει τον προσανατολισμό της “έχω μια κατεύθυνση”», δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό France Inter. Ο ηθοποιός χαρακτήρισε «απαράδεκτη» την αντίδραση των αρχών, υποστηρίζοντας πως οι νέοι αντιμετωπίζουν επιπλήξεις και τιμωρίες αντί να ακούγονται τα αιτήματά τους. «Ας ηρεμήσουμε, ας τους ακούσουμε και μετά βλέπουμε», ήταν το σαφές μήνυμά του.
Στο πλευρό των μαθητών τάχθηκε και ο Βενσάν Λεντόν, ο οποίος πρωταγωνιστεί αυτήν την εποχή στη νέα κινηματογραφική μεταφορά των «Αθλίων». Ο ηθοποιός περιέγραψε τις διεκδικήσεις τους ως μια κινητοποίηση ενάντια στις ελλείψεις, δίνοντας έμφαση σε καθημερινά προβλήματα που συχνά περνούν απαρατήρητα. «Πρόκειται για νέους ανθρώπους που θέλουν καρέκλες για να κάθονται, αξιοπρεπείς και λειτουργικές τουαλέτες, σωστή κατανομή των πόρων και, επομένως, των ευκαιριών», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι οι διεκδικήσεις τους είναι απολύτως θεμιτές. Ο ίδιος επισήμανε πως είναι από τις πρώτες φορές που η νεότερη γενιά διεκδικεί με τόσο ξεκάθαρο τρόπο δικαιώματα απέναντι σε ένα κράτος που αντιμετωπίζει οικονομικούς περιορισμούς. Η συμπρωταγωνίστριά του στην ταινία, Καμίγ Κοτέν, εξέφρασε επίσης τη συγκίνησή της για τις διαδηλώσεις, δηλώνοντας: «Αυτό που συμβαίνει είναι πολύ σημαντικό. Συγκινήθηκα πολύ και είμαι ολόψυχα μαζί τους». Η ηθοποιός πρόσθεσε ότι ελπίζει οι κινητοποιήσεις να έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα, συνδέοντας μάλιστα τις εικόνες των αποκλεισμένων σχολείων με τις σκηνές των οδοφραγμάτων στην κινηματογραφική μεταφορά του έργου του Βίκτορα Ουγκό.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική ήταν και η παρουσία του Σουάν Αρλό, πρωταγωνιστή της «Ανατομίας μιας Πτώσης» και της επερχόμενη ταινίας «Ενας Ανθρωπος της Εποχής του», ο οποίος βρέθηκε ανάμεσα στους διαδηλωτές στο Παρίσι στις 6 Οκτωβρίου. Οταν ένας δημοσιογράφος τον συνάντησε κατά τη διάρκεια της κινητοποίησης, ο ηθοποιός απευθύνθηκε στους μαθητές με μια σύντομη φράση: «Κουράγιο, είμαστε μαζί σας». Απέφυγε να δώσει περαιτέρω δηλώσεις, θεωρώντας πως η παρουσία του ήταν αρκετή για να καταστήσει σαφή τη θέση του. Από την πλευρά του, ο Ταχάρ Ραχίμ μίλησε στην εκπομπή «Quotidien», συνδέοντας τις διεκδικήσεις των νέων με το μέλλον ολόκληρης της κοινωνίας. «Οταν τους βλέπω, μου γεννιέται ελπίδα», ανέφερε, προτού εξηγήσει πως οι μαθητές αγωνίζονται «για τα παιδιά μας, για ολόκληρη την εκπαιδευτική κοινότητα, για τους καθηγητές, για όλους, για το μέλλον». Και κατέληξε με μια ξεκάθαρη δήλωση συμπαράστασης: «Ναι, είμαι ολόψυχα μαζί τους». Ο ηθοποιός θυμήθηκε παράλληλα τις δικές του οικονομικές δυσκολίες ως φοιτητής στο Μονπελιέ, επισημαίνοντας ότι η φτώχεια μεταξύ των φοιτητών εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα.
To Δημαρχείο της Λιμόζ τυλίγεται στις φλόγες
Στις πιο πρόσφατες παρεμβάσεις ξεχώρισε και εκείνη του Ζαν Ρενό, ο οποίος εμφανίστηκε στις 16 Οκτωβρίου στην εκπομπή «C à vous» του γαλλικού τηλεοπτικού σταθμού France 5, με αφορμή τη θεατρική παράσταση «Le Chameau». Οταν ρωτήθηκε για τις μαθητικές κινητοποιήσεις, ο ηθοποιός δήλωσε: «Θεωρώ καλό το γεγονός ότι διαδηλώνουν, την ώρα που το σχολείο αποδομείται σταδιακά». Μάλιστα, αναφέρθηκε και στα δικά του εγγόνια, εξηγώντας πως θα τα ενθάρρυνε να συμμετάσχουν στις διαμαρτυρίες. Η υποστήριξή του, ωστόσο, δεν σημαίνει αποδοχή των καταστροφών που σημειώνονται σε ορισμένες συγκεντρώσεις. «Το να σπάνε τις βιτρίνες, όμως, όχι! Θα του έλεγα: “Μη σπας τις βιτρίνες, διαδήλωσε”», ξεκαθάρισε. Στην ίδια εκπομπή, ο Τιερί Λερμίτ παραδέχθηκε πως δεν είχε παρακολουθήσει στενά τις κινητοποιήσεις λόγω προσωπικών προβλημάτων, συμφώνησε όμως ότι τα επεισόδια πρέπει να αποφεύγονται. «Αν υπάρχουν άτομα που προκαλούν καταστροφές, πρέπει να απομακρύνεται κανείς, έστω και για την προσωπική του ασφάλεια, αλλά και για να μη δυσφημίζεται το κίνημα και τα αιτήματά του», ανέφερε.
Από το instagram της Αντέλ Εξαρχόπουλος
Από το instagram της Μαρίνα Φόις
Οι παρεμβάσεις των ηθοποιών δεν περιορίζονται στις τηλεοπτικές συνεντεύξεις, καθώς αρκετοί έχουν επιλέξει να αναδείξουν τις κινητοποιήσεις μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα ή ακόμη και με τη φυσική παρουσία τους στους δρόμους. Η Αντέλ Εξαρχόπουλος αναδημοσίευσε εικόνες από τις διαδηλώσεις, προβάλλοντας συνθήματα που καταγγέλλουν τις κοινωνικές και εκπαιδευτικές ανισότητες, ενώ η Μαρίνα Φόις δημοσίευσε φωτογραφία από τη συγκέντρωση του Παρισιού στις 17 Οκτωβρίου. Η Μαριόν Κοτιγιάρ και ο Ζιλ Λελούς συγκαταλέγονται επίσης στα ονόματα του γαλλικού κινηματογράφου που έχουν εκφράσει τη συμπαράστασή τους. Στο μεταξύ, η Σοφί Μαρσό μίλησε για τις κοινωνικές ανισότητες και τις περιορισμένες προοπτικές των νέων μέσα από ιταλική τηλεοπτική εκπομπή. Ο Ματιέ Κασοβίτς πέρασε με το μηχανάκι του μέσα από τη διαδήλωση προκαλώντας ενθουσιασμό στους διαδηλωτές.
Οι τοποθετήσεις τους αναδεικνύουν διαφορετικές όψεις του ίδιου προβλήματος, από την καθημερινότητα στις σχολικές αίθουσες μέχρι την αβεβαιότητα που συνοδεύει τη μετάβαση στην ενήλικη ζωή.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η διαδήλωση της 13ης Οκτωβρίου στο Παρίσι απέκτησε μια ιδιαίτερη κινηματογραφική διάσταση, όταν περίπου εκατό μουσικοί της Ορχήστρας του Νέου Κόσμου συγκεντρώθηκαν στην πλατεία μπροστά από το Δημαρχείο και έπαιξαν γνωστές μελωδίες μπροστά στους μαθητές. Ανάμεσα στα κομμάτια που ακούστηκαν ήταν το «The Hanging Tree» από τους «Αγώνες Πείνας», ένα τραγούδι που έχει συνδεθεί με την εξέγερση απέναντι στην εξουσία μέσα στο σύμπαν της κινηματογραφικής σειράς, αλλά και το μουσικό θέμα των «Εκδικητών». Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης μουσική από το «Star Wars» και τους «Πειρατές της Καραϊβικής», με τους συγκεντρωμένους να χειροκροτούν και να συμμετέχουν στη μουσική εκδήλωση πριν από την πορεία. Η επιλογή του «The Hanging Tree» έδωσε στη συγκέντρωση έναν συμβολισμό που ταίριαζε με το κλίμα διαμαρτυρίας, ενώ η αναγνωρίσιμη μουσική των υπερηρώων πρόσφερε μια διαφορετική, σχεδόν εορταστική ενέργεια σε μια κινητοποίηση με σαφές κοινωνικό περιεχόμενο.
Η διάσημη Ορχήστρα του Νέου Κόσμου δεν αντιμετώπισε τη συμμετοχή της ως μια απλή μουσική παρέμβαση, αλλά ως έναν τρόπο να εκφραστεί η αλληλεγγύη προς τους μαθητές και να μετατραπεί η δημόσια διαμαρτυρία σε χώρο δημιουργίας. Ο μαέστρος Ετιέν Ζαριέ εξήγησε πως μια διαδήλωση μπορεί να αποτελέσει πεδίο δημιουργικής έκφρασης και συλλογικής δύναμης, επισημαίνοντας ότι η ορχήστρα θέλει να απευθύνει ένα κάλεσμα στη δημιουργικότητα της νεολαίας. Η παρουσία των μουσικών, μαζί με τις αναφορές σε ταινίες που έχουν σημαδέψει τη σύγχρονη ποπ κουλτούρα, έδωσε στην κινητοποίηση έναν χαρακτήρα που ξεπερνούσε την παραδοσιακή εικόνα μιας πορείας με πανό και συνθήματα. Παράλληλα, οι εικόνες από τους δρόμους του Παρισιού έδειξαν πως η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο επικοινωνίας και έκφρασης, χωρίς να επισκιάζει τα πραγματικά αιτήματα των διαδηλωτών. Η μουσική από τους «Αγώνες Πείνας» και τους «Εκδικητές» δεν έδωσε από μόνη της απαντήσεις στα προβλήματα της εκπαίδευσης, αποτέλεσε όμως ένα κοινό σημείο αναφοράς για μια γενιά που αναζητά τρόπους να ακουστεί.
Μέχρι και τις 18 Οκτωβρίου, οι μαθητικές κινητοποιήσεις είχαν αποκτήσει ευρύτερη κοινωνική διάσταση, καθώς τα αιτήματα για καλύτερες σχολικές συνθήκες συναντούσαν τη δυσαρέσκεια για την ακρίβεια και την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών. Οι συγκεντρώσεις του Σαββάτου 17 Οκτωβρίου συνοδεύτηκαν από επεισόδια σε ορισμένες περιοχές, γεγονός που αναζωπύρωσε τη συζήτηση γύρω από τη διαχείριση των διαδηλώσεων και την ανάγκη να προστατευθεί ο ειρηνικός χαρακτήρας τους.
Οι τοποθετήσεις του Ζαν Ρενό και του Τιερί Λερμίτ ανέδειξαν τη διάκριση ανάμεσα στο δικαίωμα της διαμαρτυρίας και στις πράξεις καταστροφής, ενώ οι δηλώσεις του Ομάρ Σι, του Βενσάν Λεντόν, της Καμίλ Κοτέν, του Σουάν Αρλό και του Ταχάρ Ραχίμ έφεραν στο προσκήνιο την ανάγκη να ακουστούν οι νέοι. Για τον γαλλικό κινηματογράφο, η δημόσια στάση αυτών των ηθοποιών υπενθυμίζει πως η σχέση της τέχνης με την κοινωνία δεν εξαντλείται στις ιστορίες που αφηγείται η μεγάλη οθόνη. Από τις δηλώσεις στις τηλεοπτικές εκπομπές μέχρι τις μουσικές που αντήχησαν στους δρόμους, το βασικό ζητούμενο παραμένει η μετατροπή της οργής των μαθητών σε ουσιαστικές αλλαγές στην εκπαίδευση και στις προοπτικές της γενιάς που έρχεται.
