Για όσες θεωρήσαμε τον «Γιο του Σαούλ», το ντεμπούτο του Λάζλο Νέμες, ένα σύγχρονο αριστούργημα, η μετέπειτα πορεία του Ούγγρου δημιουργού («Δύση Ηλίου», «Χωρίς Πατέρα») είναι φθίνουσα και η νέα του ταινία, το «Μουλέν», δεν κάνει τίποτα για να την ανατρέψει. Λατρεία στη φόρμα και μια άψυχη υπερβολή στο περιεχόμενο.
Αυτή τη φορά, ο Νέμες επιλέγει να καταπιαστεί μ' έναν Γάλλο ήρωα, ένα πρόσωπο εμβληματικό, τον Ζαν Μουλέν που, ως αρχηγός της γαλλική Αντίστασης στον Β' Παγκόσμιο κατάφερε να ενώσει τις ανεξάρτητες αντιναζιστικές οργανώσεις και να συμβάλλει στη λήξη του πολέμου, λίγο πριν συλληφθεί, βασανιστεί και πεθάνει στα χέρια του διαβόητου σαδιστή Ναζί Κλάους Μπάρμπι, του «χασάπη της Λιόν». Η ταινία συναντά τον Μουλέν (ινκόγκνιτο, ως Ζακ Μαρτέλ) λίγες ώρες πριν τη σύλληψή του κι εκτυλίσσεται κατά το μεγαλύτερο μέρος στο εσωτερικό του κελιού και των κτιρίων που ο Μπάρμπι είχε επιτάξει.
Η αγάπη του Νέμες για το φιλμ είναι συγκινητική και η επιμονή του στην αφηγηματικότητα του ήχου φέρνει ξεχωριστά αποτελέσματα. Και, πράγματι, η προβολή της ταινίας στην αίθουσα από μηχανή 35mm, με το σημάδι του cue ανά εικοσάλεπτο, δημιουργεί μια συναισθηματική εμπλοκή με το μέσο, αν όχι με την ίδια την ταινία. Μαζί με τον σταθερό συνεργάτη του, διευθυντή φωτογραφίας Μάτιας Ερντεϊ, ο Νέμες κάνει μαγείες με τον φωτισμό και το καδράρισμά του. Η εικόνα έχει κόκκο, μοιάζει ν' ανασαίνει βαριά και ράθυμα, το χρώμα κινείται από τη σέπια στο πράσινο με έντονα κοντράστ, αποχρωματισμένο ώστε κατά στιγμές να πλησιάζει το ασπρόμαυρο (το κατάμαυρο, μάλιστα), η κάμερα είναι σταθερή, για να μεταφέρει το βάρος της δράσης, ενώ συχνά από τις σκιές ξεπηδούν πρόσωπα, ή περιγράμματα ανδρικών προφίλ, παραπέμποντας, ειδικά στο πρώτο μέρος, στα νουάρ του '50, όχι μόνο τα αμερικανικά, αλλά και τα γαλλικά. Ο ήχος, με τον χαρακτηριστικό τρόπο του Νέμες, συμπληρώνει τη δράση που συμβαίνει εκτός κάδρου, ώστε η βία να μην παρουσιάζεται, αλλά να βιώνεται παρόλ' αυτά.
Από την άλλη πλευρά, όλη αυτή η σημασία στην αισθητική και στις αισθήσεις δεν συναντά ποτέ το σενάριο της ταινίας. Προσπερνώντας το γιατί ο Νέμες επέλεξε να κάνει ταινία για έναν Γάλλο εθνικό ήρωα, στην πορεία του φιλμ όχι απλώς δεν μαθαίνουμε κανένα στοιχείο για τη δράση του Μουλέν και του Μπάρμπι, γενικώς πλοκή δεν υπάρχει, αλλά δεν αποκτούν ποτέ και χαρακτήρες, κάποιο σημείο για ν' αγκιστρωθεί κανείς, για να μην πιάσουμε καν την παρωχημένη, στερεοτυπική γυναικεία παρουσία. Ο Μουλέν του Ζιλ Λελούς είναι πιο ψύχραιμος, πιο στιβαρός, παρότι η ιδέα του απλού ανθρώπου που η ζωή τον αναγκάζει να ξεχωρίσει από το σύνολο, μόνο ως ίχνος διαφαίνεται. Ο Μπάρμπι του Λαρς Αϊντινγκερ, μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, ψυχοπαθολογική προσωπικότητα, δεν είναι παρά μια καρικατούρα που δεν βοηθιέται και από την υπερβολική ερμηνεία του ηθοποιού. Ολόγυρα οι Ναζί γκαρίζουν, φέρνοντας πραγματικά στο νου παλιές ελληνικές ταινίες για την κατοχή, τύπου «Υπολοχαγός Νατάσσα», ενώ η ταινία ξετυλίγεται ως μια διαδοχή βασανιστηρίων και αιμόφυρτων σωμάτων, με μια προσέγγιση ούτε καν ηδονοβλεπτική, αλλά αδιάφορη.
Κι έτσι ολοκληρώνεται ένα δράμα με άφθονες προεκτάσεις, καμία από τις οποίες δεν επιλέγει να θίξει, γεμάτο εικόνες είτε βίας είτε ηρωισμού, που δεν προκαλούν καμία αντίδραση, χωρίς καν αυτή η αποστασιοποίηση να είναι η πρόθεση του Νέμες, αλλά η αποτυχία του.