Το τετράγωνο, academy, κάδρο δεν μοιάζει αρκετά σφιχτό για να εγκλωβίσει τους ήρωες του Σεργκέι Λόζνιτσα, γι' αυτό η κάθε εικόνα της ταινίας του φυλακίζεται από ευθείες γραμμές, κάγκελα, κλειστά παράθυρα, τοίχους που, σε μια άλλη εκδοχή του εξπρεσιονισμού, απαγορεύουν στους άντρες της ταινίας να διανοηθούν την ελευθερία.

Η εποχή είναι το 1937, «ο τρόμος του Στάλιν» όπως δηλώνεται στην οθόνη - και στην Ιστορία. Σε μια φυλακή, ένα ξεφτισμένο κτίριο για ξεφτισμένους ανθρώπους, κυρίως πολιτικούς κρατούμενους, φτάνει ένας νεαρός Εισαγγελέας. Εχει λάβει - πόσο παράδοξο, μέσα από έναν δαίδαλο αυταρχισμού, απαγορεύσεων και βίας - μια έκκληση από έναν κρατούμενο, ότι καταδικάστηκε άδικα. Η διαδρομή του για την αναζήτηση της αλήθειας θα τον φέρει σ' έναν πλήρη κύκλο, κυριολεκτικό, κυρίως υπαρξιακό, θλιμμένα μοιρολατρικό και πολιτικά φρικιαστικό.

Ο Σεργκέι Λόζνιτσα, ο Ουκρανός δημιουργός που μας έχει φέρει άνισες, αλλά πάντα παθιασμένες ταινίες, όπως το αριστουργηματικό «Το Πρόσωπο της Ομίχλης» ή το σοκαριστικό «Donbass» κι ένα πλήθος ακόμα ταινιών - τεκμηρίωσης και μυθοπλασίας - που κινήθηκαν φεστιβαλικά, δείχνει με τη νέα του ταινία το (ακόμα πιο) εστέτ πρόσωπό του.

Η φωτογραφία του Ολεγκ Μούτου είναι είτε, στα αρχικά, εξωτερικά πλάνα, αποχρωματισμένη και παγερή, είτε, στα εφιαλτικά εσωτερικά, ανελέητα σκοτεινή. Η κλασικίζουσα μουσική του Κριστιάν Βερμπέκ αποδίδει με ειρωνία τη σκληρότητα της ταινίας. Μέσα στο τετράγωνο κάδρο, χώροι και άνθρωποι είναι κατεστραμμένοι. Κάτω από το μικρό πορτρέτο του Λένιν, η μεγάλη, ολόλευκη προτομή του Στάλιν. Στα κορμιά των καταδίκων τα σημάδια της σήψης. Ακόμα και ο πρωταγωνιστής, ο «Εισαγγελέας» Αλεξάντερ Κουζνέτσοφ με το βλέμμα ενός ρομαντικού Ρώσου ποιητή, έχει μια χιλιοσπασμένη μύτη στο κέντρο του γεμάτου αθωότητα προσώπου του.

Τόση είναι η επιμονή του Λόζνιτσα στον φορμαλισμό, αισθητικά αλλά και στους ομόκεντρους κύκλους που διαγράφει η υπόθεση και οι διάλογοι, που η ταινία γίνεται δυσπρόσιτη, κουραστική, ιδιαίτερα προφανής, κατά στιγμές, στο σχόλιο που θέλει να περάσει. Αυτό, όμως, το σχόλιο, για έναν αυταρχικό ηγέτη κι ένα σύστημα - παγίδα που προοδευτικά αφανίζει έναν λαό, είναι τόσο δυνατό και θαρραλέο, ερχόμενο από έναν Ουκρανό σκηνοθέτη, σε μια νέα εποχή αυταρχικότητας στη Ρωσία, που διεισδύει σιγά-σιγά στο μυαλό που αντιστέκεται κι αποκτά διάσταση θαυμαστή. Κι ας μοιάζουν οι δύο ώρες της ταινίας με πολλαπλάσιες: μικρή θυσία για μια επίκαιρη ταινία που, με αριστοτεχνικά δουλεμένη αισθητική, δίνει σύγχρονο νόημα στον πολιτικό τρόμο.