Οι προβολές συνεχίζονται στο 28ο Διεθνές Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, με το ελληνικό πρόγραμμα να αποτελεί κέντρο συζήτησης και επιλογές από το διεθνές πρόγραμμα να ξεχωρίζουν ως σημεία συνάντησης θεματικών που ξεπερνούν σύνορα, διαφορές και κουλτούρες. Στο πλαίσιο του μεγάλου αφιερώματος του Φεστιβάλ στα αρχεία, οι ίδιες οι ταινίες γίνονται πρώτες αυτές «κουτιά» μνήμης, ιστορίας και επείγοντος παρόντος.
To 28o Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διεξάγεται από τις 5 μέχρι και τις 15 Μαρτίου. Περισσότερες πληροφορίες στο επίσημο site του Φειστιβάλ Θεσσαλονίκης και στις σελίδες του στο Facebook και το Instagram. Μάθετε τα πάντα για το TiDF28 στην ειδική ενότητα του Flix που ανανεώνεται συνεχώς.
Το Flix βλέπει και γράφει για ταινίες από το πρόγραμμα του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης
Αμίλκαρ (Amílcar) του Μιγκέλ Εεκ | Ανοιχτοί Ορίζοντες
Από το νησί Σαντιάγο στο Πράσινο Ακρωτήριο στα μέσα του '40, ως το διεθνές προσκήνιο του '70, ο Αμίλκαρ Καμπράλ ήταν ένας από εκείνους τους ανθρώπους που, σαν να είναι αυτονόητο, σαν να υπάρχει γι' αυτούς μόνο μία πιθανή κατεύθυνση, άλλαξαν τη ροή της Ιστορίας. Ως «αφομοιωμένος» και όχι «απολίτιστος», σπούδασε στην Πορτογαλία, τη χώρα που αποίκησε τη δική του πατρίδα και, στην πορεία, ως μαρξιστής εθνικιστής πολιτικός ηγέτης, κατάφερε να ενώσει τη Γουινέα-Μπισσάου και το Πράσινο Ακρωτήριο σ' ένα βίαιο αλλά επιτυχημένο κίνημα για ανεξαρτησία - ώσπου να δολοφονηθεί το 1973 και να μην δει τη διάσπαση των δύο χωρών και την ανεξαρτητοποίηση της καθεμιάς ξεχωριστά.
Το ντοκιμαντέρ είναι μια σύνθεση ταυτόχρονα ιστορική και υπαρξιακή. Ο Αμίλκαρ ήταν δεινός συγγραφέας κι οι επιστολές του, πρώτα στη μία του σύζυγο και μετά στην άλλη, καθρεφτίζουν τις σκέψεις και τις αγωνίες του, μαζί την τρυφερότητά του για μια οικογένεια που έβλεπε τόσο λίγο. Αυτή η αλληλογραφία συνδυάζεται με έγγραφα αρχείου που σχηματίζουν το χρονολόγιο της δράσης του, των δημόσιων εμφανίσεών του, των επιτευγμάτων του.
Μαζί πολύτιμο οπτικό υλικό, ταινίες από την ιδιωτική ζωή του και τον ανταρτοπόλεμο, δυο προφίλ που δύσκολα πιστεύεις ότι ανήκουν στον ίδιο άνθρωπο. Και μικρά κομμάτια εικαστικής μυθοπλασίας, γόνιμης φύσης, θάλασσας, ήλιου, όλων αυτών που ο Αμίλκαρ προσπάθησε να προστατεύσει και να αυτονομήσει. Ενα δημιουργικό ντοκιμαντέρ που, πράγματι, δεν μπαίνει σε ιστορική λεπτομέρεια, αλλά αποδίδει, με τεκμήρια και μαζί μια φιλοσοφική διάσταση, ένα αντιρατσιστικό πορτρέτο που καρφώνεται για πάντα στη μνήμη.
Λήδα Γαλανού
Bugboy του Λουκά Παλαιοκρασσά | Διεθνές Διαγωνιστικό
Ο Γιώργος είναι 16 ετών. Θα αρκούσε και μόνο αυτό για να νιώθει διαφορετικός, μόνος και σε αναζήτηση εξόδου κινδύνου προς την ενηλικίωση. Εχει όμως στραβισμό από παιδί, οι γονείς του έχουν χωρίσει και η εσωστρέφεια του επιδεινώνεται από τα πειράγματα που δέχεται από τα άλλα παιδιά. Μοιράζοντας το χρόνο του ανάμεσα στη μητέρα και τον πατέρα του, θα στρέψει το βλέμμα του στη μοναδική ευθεία γραμμή που τον κάνει να νιώθει ότι ανήκει κάπου: στον κόσμο των εντόμων. Εκεί όπου για πρώτη φορά θα καταλάβει την πραγματική έννοια της φιλίας, της εμπιστοσύνης, της φροντίδας, της απώλειας και του κύκλου της ζωής.
Κινηματογραφημένο με την ευαισθησία που ο Λουκάς Παλαιοκρασσάς έχει ήδη επιδείξει στο παρελθόν, προσανατολισμένος εδώ και χρόνια στην ανεξάντλητη θεματική της νεανικής ηλικίας, το «Bugboy» βρίσκει το δημιουργό του και σε μια πρώτη καθοριστική ωριμότητα. Το βλέμμα του πάνω στον Γιώργο είναι «εντομολογικό», αλλά με τον τρόπο που ανιχνεύεις ένα μυστήριο προκειμένου να αναδείξεις την αλήθεια του, τις κινήσεις του μέσα στο χώρο, τη θέση του μέσα σε ένα οικοσύστημα όχι πάντα φιλικό ή πρόσφορο για φυσιολογική ανάπτυξη. Ακολουθώντας τον Γιώργο στις μικρές και μεγάλες εξορμήσεις του στον κόσμο των εντόμων, καταγράφει ταυτόχρονα και χωρίς περιττά λόγια ή εικόνες όλη τη ψυχοσύνθεση ενός νέου που νιώθει και είναι διαφορετικός, προσπαθώντας να νιώσει καλά με αυτό, κόντρα σε όλους.
Περισσότερο όμως κι από αυτά, βρίσκει τον τρόπο να πλησιάσει τόσο πολύ τα έντομα που αποτελούν την «οικογένεια» του Γιώργου, χαρίζοντας τους σχεδόν ανθρώπινη υπόσταση. Το μικροσκόπιο που παρακολουθεί τις ζωές των γρύλων, των αραχνών και των περιστεριών που μεγαλώνουν δίπλα στον Γιώργο είναι το ίδιο που κοιτάζει τον Γιώργο να μεγαλώνει, να αποκτά οικειότητα με τον πατέρα του (επιλέγοντας σε μια δύσκολη σκηνή να αφήσει τη μητέρα του και να μείνει μαζί του), να δοκιμάζει τα πρώτα βήματα του προς μια κοινωνικοποίηση και να αποφασίζει το μεγάλο βήμα στη ζωή του που είναι μια επέμβαση στα μάτια.
Και κάπως έτσι, το «Bugboy», πανέμορφο σε εικόνα, ακόμη περισσότερο σε βλέμμα πάνω σε μια ευαίσθητη περιοχή, στέκεται στο ύψος των ματιών: του Γιώργου και του θεατή. Και επί ίσοις όροις, ο Γιώργος εκτίθεται τόσο όσο να μοιράζεται τις πιο προσωπικές και δύσκολες στιγμές του, αλλά ο θεατής δεν νιώθει ότι εισβάλλει στη ζωή του. Αυτό που νιώθει είναι η απελευθερωτική ενέργεια του όταν βρίσκεται στο βασίλειο των εντόμων, μια ήσυχη αλλά τόσο ηχηρή διακήρυξη υπέρ της διαφορετικότητας που τελικά κάνει κάθε άνθρωπο μοναδικό. Μια σοφία που έρχεται όταν νιώθεις πλέον ότι έχεις κάθε δικαίωμα να δεις τον κόσμο με τα δικά σου μάτια, ακριβώς επειδή αντιλαμβάνεσαι ότι μπορείς να βλέπεις ομορφιά εκεί όπου οι άλλοι δεν στρέφουν καν το βλέμμα τους.
Η ταινία προβάλλεται σε επανάληψη την Παρασκευή στις 13.00 στην αίθουσα Τζον Κασαβέτης και στην online πλατφόρμα του Φεστιβάλ.
Μανώλης Κρανάκης
Οι Εκλεκτοί του Θανάτου (Candidates of Death) του Μάτσιεϊ Τσούσκε | Διεθνές Διαγωνιστικό
Το βιωματικό ντοκιμαντέρ του Πολωνού Μάτσιεϊ Τσούσκε, αθεράπευτου σινεφίλ και παθιασμένου κινηματογραφιστή, «μικρόβιο» που μετέδωσε και στον γιο του, Στάχου, διατρέχει μια δεκαετία από τις εκδρομικές εξορμήσεις πατέρα και γιού, μαζί με δύο εξίσου μαγεμένων από το σινεμά φίλων του Στάχου, στην ύπαιθρο, καθώς παλεύουν να στήσουν diy ταινίες τρόμου. Με γκροτέσκο μάσκες, μπόλικο τοματόζουμο, φουσκωτές πισίνες, ψεύτικα όπλα. Είτε για slasher horror σε δάση και κατσάβραχα, είτε για sci-fi σε λασπώδεις βάλτους που υποκαθιστούν αρειανά τοπία.
Αγνωστο εάν το «Candidates of Death», που μαθαίνουμε τελικά πως εξελίχθηκε σε πρότζεκτ για σειρά φαντασίας, ολοκληρώθηκε ποτέ ή εκκρεμεί να ολοκληρωθεί. Αλλωστε, το φινάλε μας ενημερώνει για το τρέχον προσωπικό και επαγγελματικό στάτους του κάθε νεαρού που δεν είναι πλέον νεαροί και έχουν κάνει τις επιλογές τους.
Εκείνο που εισπράττουμε, ωστόσο, από το «Candidates of Death»-την ταινία, είναι ένα συγκινητικό χρονικό ενηλικίωσης, με την ωρίμανση να εκπέμπεται μεθοδικά μέσα από τις κουβέντες των επίδοξων filmmakers ανά τα χρόνια, και μαζί ένας όμορφος ύμνος στη γνήσια και ανθεκτική φιλία που χτίστηκε στη βάση ενός τρελού χόμπι, και ακόμα ένα τρυφερό γράμμα αγάπης στην συχνότατα καθοριστική για τη ζωή δύναμη του κινηματογράφου.
Η ταινία προβάλλεται στην online πλατφόρμα του Φεστιβάλ.
Ρόμπυ Εκσιέλ
Η Ανοσία της Εύας του Γιάννη Μισουρίδη
H Eύα κάνει σεξ χωρίς προφυλακτικό με τον φίλο της, που έχει είτζ. «Εχω ανοσία» του λέει. Η ιστορία είναι παλιά, αλλά λέει πολλά για την Εύα. Ο σκηνοθέτης Γιάννης Μισουρίδης την εντάσσει δικαίως στο ντοκιμαντέρ του, βρίσκει σ’ αυτήν και τον τίτλο του: «Η Ανοσία της Εύας». Ενα πληθωρικό πορτρέτο της ζωγράφου και περφόρμερ Εύας Κολιοπάντου, μιας ώριμης στην ηλικία, αλλά επαναστάτριας στο μυαλό, το σώμα και την τέχνη της γυναίκα. Δεν είναι από τα γνωστά ονόματα του χώρου, η ζωή της, που η κάμερα του Μισουρίδη την ακολουθεί στη διάρκεια πολλών χρόνων, δεν την έφερε σε γνωστές γκαλερί, ακολούθησε από πολύ νέα τον δρόμο των περιθωριακών, εκκεντρικών, ελεύθερων κοινοτήτων, η ίδια λέει για τον εαυτό της τη λέξη «πανκ».
Με άλλα λόγια το ντοκιμαντέρ, όπως πριν δυό χρόνια η «Σύλβια Ρόμπιν» του Παναγιώτη Ευαγγελίδη, αναλαμβάνει να φωτίσει, να αναδείξει το διαφορετικό, το μυστικό, το πέραν κάθε συμβατικότητας κομμάτι της καλλιτεχνικής queer κοινότητας. Να μας κάνει να δεχτούμε, να συμπαθήσουμε και –γιατι όχι;- να καταλάβουμε όσο μπορούμε μια γυναίκα γρίφο, που χωρίς καμιά επιθετικότητα, με ένα απίστευτα εκφραστικό, γλυκό πρόσωπο και ένα συνεχές, αφοπλιστικό γέλιο, παλεύει να εκφραστεί όχι μόνο με την ζωγραφική (προσωπικά βρήκα πολύ ενδιαφέροντα τα άπειρα αυτοπορτρέτα της) και τις ανεπεξέργαστες, παρορμητικές, πρόχειρες και συχνά χοντροκομμένες περφόρμανς της, αλλά και με τη ζωή της.
Η Εύα θέλει να αφήνει ελεύθερο το στήθος της. Να κάνει έρωτα με τη φίλη της στη θάλασσα και να αφήνεται σε ένα σεξ ,που προκαλεί πόνο. Να ξαπλώνει στον ήλιο ακόμα κι όταν απαγορεύεται . Να υποδέχεται με ενθουσιασμό τις περίεργες, τρελλαμένες, πέραν κάθε λογικής συναντήσεις.
Και συγχρόνως φροντίζει με αγάπη την ψυχασθενή, γεμάτη κέφι, μητέρα της - από τα καλύτερα κομμάτια της ταινίας. Δέχεται τον καρκίνο στο δικό της στήθος, μπαινοβγαίνοντας στους τόσο συμβατικούς γι’ αυτήν και ψυχρούς νοσοκομειακούς χώρους, με το ίδιο ανάλαφρο, φευγάτο, φιλοσοφημένο τρόπο της - ακόμα κι όταν φοβάται και πονάει. Θα είχαμε ανάγκη από το ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ λίγα παραπάνω βιογραφικά στοιχεία, να μην είναι η Εύα τόσο στον αέρα, αλλά, αν το καλοσκεφτούμε, ο Μισουρίδης ίσως διάλεξε το πιο ταιριαστό στην ηρωίδα του κινηματογραφικό ύφος.
Βένα Γεωργακοπούλου
Η ταινία προβάλλεται στην online πλατφόρμα του Φεστιβάλ.
Περισσότερες κριτικές από το 28ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
- Η Νύχτα Μυρίζει Γιασεμί του Αντώνη Κόκκινου | Ανοιχτοί Ορίζοντες
- Κούβα και Αλάσκα (Cuba & Alaska) του Γιεγκόρ Τρογιανόφσκι | Top Docs
- Μικροσκοπικοί Θεοί (Tiny Gods) του Πάνου Δεληγιάννη | Διαγωνιστικό Newcomers
- Ξένοι στη Χώρα τους (Inner Emigrants) της Λένα Κάρμπε | Διαγωνιστικό Newcomers
- In-I In Motion της Ζιλιέτ Μπινός | Ειδικές Προβολές
- Ντέρεκ εναντίον Ντέρεκ (Derek vs Derek) του Τζέιμς Ντόσον | Διεθνές Διαγωνιστικό
- Ιστορίες ενός Ψέματος της Ολιας Βερροιοπούλου | Διαγωνιστικό Film Forward
- Ολοι στην Οδό Κένμιουρ! (Everybody to Kenmure Street) του Φελίπε Μπούστος Σιέρα | Ανοιχτοί Ορίζοντες
- Μαίρη των Γιάννη Γαϊτανίδη και Περσεφόνης Μήλιου | Ανοιχτοί Ορίζοντες
- Δημόσιο Κολυμβητήριο Νουμακάγκε (Numakage Public Pool) του Σίνγκο Οτα | Ανοιχτοί Ορίζοντες
- Bitter Chocolate του Αλέξανδρου Σκούρα | Ανοιχτοί Ορίζοντες
- Where Shadows Rest της Μαριάννας Οικονόμου | Ανοιχτοί Ορίζοντες
- Ο Χρυσός Κύκνος (The Golden Swan) της Ανέτε Οστρε | Διεθνές Διαγωνιστικό
- Exile(s), Ιστορίες ενός Νησιού του Γιώργου Ηλιόπουλου | Διεθνές Διαγωνιστικό Newcomers
To 28o Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διεξάγεται από τις 5 μέχρι και τις 15 Μαρτίου. Περισσότερες πληροφορίες στο επίσημο site του Φειστιβάλ Θεσσαλονίκης και στις σελίδες του στο Facebook και το Instagram. Μάθετε τα πάντα για το TiDF28 στην ειδική ενότητα του Flix που ανανεώνεται συνεχώς.