Σε μια εποχή όπου η κινηματογραφική τεχνολογία μπορεί να μετατρέψει κάθε φαντασία σε εικόνα και κάθε δημιουργική ιδέα σε ολόκληρο σύμπαν, θα περίμενε κανείς ότι το Χόλιγουντ θα κοιτούσε κυρίως μπροστά. Κι όμως, όσο περισσότερο εξελίσσονται τα εργαλεία του σινεμά, τόσο συχνότερα η βιομηχανία επιστρέφει σε γνώριμα μονοπάτια. Σαν ένας αφηγητής που, ενώ έχει αμέτρητες νέες ιστορίες να διηγηθεί, επιλέγει ξανά και ξανά να ξεφυλλίζει το ίδιο παλιό βιβλίο, αναζητώντας μέσα στις κιτρινισμένες σελίδες του την ασφάλεια μιας βέβαιης επιτυχίας. Οι κινηματογραφικές αίθουσες και οι πλατφόρμες streaming έχουν γεμίσει από συνέχειες, επανεκκινήσεις και αναβιώσεις που αντλούν υλικό από τις δεκαετίες του 1980 και του 1990, μετατρέποντας τη νοσταλγία από συναίσθημα σε ολόκληρη επιχειρηματική στρατηγική.
Ανάμεσα στα δεκάδες ονόματα που επιστρέφουν διαρκώς από εκείνη την περίοδο, λίγα συμβολίζουν αυτή τη σχέση του Χόλιγουντ με το παρελθόν τόσο έντονα όσο ο He Man. Ο πολεμιστής της Ετέρνια δεν είναι απλώς ένας ακόμη ήρωας που ανασύρθηκε από τα αρχεία της ποπ κουλτούρας για να αξιοποιηθεί ξανά εμπορικά. Είναι σχεδόν η ιδανική περίπτωση μελέτης για να κατανοήσει κανείς γιατί η βιομηχανία του θεάματος επιμένει να ανακυκλώνει συγκεκριμένους μύθους και γιατί το κοινό εξακολουθεί να τους ακολουθεί με ενθουσιασμό τέσσερις δεκαετίες αργότερα.
Η ιστορία του He Man ξεκινά πολύ μακριά από τις κινηματογραφικές αίθουσες. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 η Mattel αναζητούσε έναν νέο ήρωα που θα μπορούσε να πρωταγωνιστήσει σε μια σειρά παιχνιδιών και να ανταγωνιστεί τις μεγάλες επιτυχίες της εποχής. Το αποτέλεσμα ήταν τα Masters of the Universe, μια σειρά φιγούρων που συνδύαζε στοιχεία βαρβαρικής φαντασίας, επιστημονικής φαντασίας και υπερηρωικής αισθητικής. Η Ετέρνια ήταν ένας κόσμος όπου η μαγεία συναντούσε την τεχνολογία και όπου ένας ξανθός πρίγκιπας μπορούσε να μεταμορφωθεί στον ισχυρότερο άνθρωπο του σύμπαντος.
Αυτό που κανείς ίσως δεν περίμενε τότε ήταν ότι τα παιχνίδια θα εξελίσσονταν σε ένα από τα σημαντικότερα φαινόμενα της ποπ κουλτούρας της δεκαετίας. Η τηλεοπτική σειρά κινουμένων σχεδίων που ακολούθησε το 1983 δεν λειτούργησε απλώς ως διαφημιστικό εργαλείο για τα προϊόντα της Mattel. Εδωσε ζωή σε έναν ολόκληρο κόσμο. Ο He Man, ο Skeletor, η Teela, ο Man At Arms και το Κάστρο του Γκρέισκαλ απέκτησαν προσωπικότητα, ιστορία και μυθολογία. Για εκατομμύρια παιδιά ανά τον κόσμο η Ετέρνια έγινε ένας τόπος τόσο οικείος όσο κάθε φανταστικό σύμπαν που αγαπήθηκε μέσα από τη μεγάλη οθόνη.
Εκεί ακριβώς βρίσκεται και η εξήγηση για τη διαχρονικότητα του χαρακτήρα. Ο He Man δεν επιβίωσε επειδή ήταν ένα επιτυχημένο παιχνίδι. Επιβίωσε επειδή μετατράπηκε σε μύθο. Και οι μύθοι, όταν ριζώνουν στη συλλογική φαντασία, δύσκολα εξαφανίζονται. Το Χόλιγουντ γνωρίζει αυτή την αλήθεια καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον.
Οταν κάποιος επιστρέφει στον κόσμο του He Man, δεν αναζητά αποκλειστικά την ιστορία του πρίγκιπα Ανταμ. Αναζητά, συνειδητά ή ασυνείδητα, ένα κομμάτι της δικής του παιδικής ηλικίας.»
Γι' αυτό και τα τελευταία χρόνια βλέπουμε μια ολοένα και μεγαλύτερη επιστροφή σε ήρωες και franchises των δεκαετιών του 1980 και του 1990. Οι λόγοι είναι προφανείς. Το οικονομικό ρίσκο μιας μεγάλης κινηματογραφικής παραγωγής είναι πλέον τεράστιο. Οι εταιρείες επενδύουν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε κάθε blockbuster και αναζητούν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ασφάλεια. Ενα γνώριμο όνομα λειτουργεί σαν εγγύηση. Διαθέτει ήδη κοινό, αναγνωρισιμότητα και συναισθηματικό κεφάλαιο που έχει χτιστεί μέσα σε δεκαετίες.
Η νοσταλγία έχει εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία της σύγχρονης κινηματογραφικής βιομηχανίας. Δεν αφορά μόνο την ανάμνηση μιας παλιάς ταινίας ή ενός αγαπημένου χαρακτήρα. Αφορά την ανάμνηση μιας ολόκληρης εποχής της ζωής μας. Οταν κάποιος επιστρέφει στον κόσμο του He Man, δεν αναζητά αποκλειστικά την ιστορία του πρίγκιπα Ανταμ. Αναζητά, συνειδητά ή ασυνείδητα, ένα κομμάτι της δικής του παιδικής ηλικίας. Το ίδιο συμβαίνει με δεκάδες άλλες αναβιώσεις που κατακλύζουν τα τελευταία χρόνια το σινεμά και την τηλεόραση.
Η περίπτωση του He Man αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον επειδή γνώρισε και τις αποτυχίες της. Η κινηματογραφική μεταφορά του 1987 με πρωταγωνιστή τον Ντόλφ Λούντγκρεν δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες του κοινού. Οι περιορισμοί της παραγωγής και οι δημιουργικές παραχωρήσεις απομάκρυναν την ταινία από τον κόσμο που είχαν αγαπήσει οι θαυμαστές της σειράς. Κι όμως, παρά την εμπορική αποτυχία, η ταινία δεν ξεχάστηκε ποτέ. Παρέμεινε ζωντανή μέσα από τη νοσταλγία των θεατών και σταδιακά απέκτησε μια ιδιαίτερη θέση στην ιστορία του cult κινηματογράφου.
Αυτό είναι ίσως το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο για τον τρόπο που λειτουργεί σήμερα το Χόλιγουντ. Δεν επενδύει μόνο στις επιτυχίες του παρελθόντος. Επενδύει και στις αναμνήσεις που συνδέονται με αυτές. Κάθε reboot, κάθε remake και κάθε νέα κινηματογραφική μεταφορά δεν αποτελεί απλώς μια προσπάθεια αναβίωσης ενός τίτλου. Αποτελεί μια προσπάθεια επανασύνδεσης με τα συναισθήματα που εκείνος ο τίτλος δημιούργησε κάποτε.
Ταυτόχρονα, όμως, ανακύπτει ένα εύλογο ερώτημα. Τι χάνει το σινεμά όταν κοιτάζει συνεχώς πίσω; Η νοσταλγία είναι ένα πανίσχυρο αφηγηματικό εργαλείο, αλλά μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε παγίδα. Οταν η βιομηχανία βασίζεται υπερβολικά στις αναβιώσεις, κινδυνεύει να εγκαταλείψει την αναζήτηση νέων ιδεών. Οι μεγάλοι κινηματογραφικοί μύθοι του παρελθόντος δημιουργήθηκαν επειδή κάποτε κάποιοι δημιουργοί τόλμησαν να παρουσιάσουν κάτι άγνωστο. Αν το Χόλιγουντ λειτουργούσε πάντα με τη σημερινή λογική της απόλυτης ασφάλειας, ίσως να μην είχαμε γνωρίσει ποτέ πολλούς από τους χαρακτήρες που σήμερα θεωρούμε διαχρονικούς.
Ο He Man εξακολουθεί να επιστρέφει επειδή πίσω από τους μυώδεις ήρωες, τα μαγικά σπαθιά και τις επικές συγκρούσεις κρύβεται μια ιστορία διαχρονική.»
Κι όμως, η ιστορία του He Man δείχνει ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται απαραίτητα στην επιστροφή στο παρελθόν. Βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο γίνεται αυτή η επιστροφή. Οταν μια αναβίωση προσπαθεί απλώς να αναπαράγει εικόνες και αναφορές, καταλήγει να μοιάζει με μια κενή άσκηση μάρκετινγκ. Οταν όμως αντιμετωπίζει το αρχικό υλικό ως ζωντανό μύθο που μπορεί να εξελιχθεί, τότε αποκτά πραγματικό λόγο ύπαρξης.
Ο He Man εξακολουθεί να επιστρέφει επειδή πίσω από τους μυώδεις ήρωες, τα μαγικά σπαθιά και τις επικές συγκρούσεις κρύβεται μια ιστορία διαχρονική. Είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που ανακαλύπτει τη δύναμη που κρύβει μέσα του και επιλέγει να τη χρησιμοποιήσει για κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του. Πρόκειται για έναν μύθο τόσο παλιό όσο και η ίδια η αφήγηση.
Ισως τελικά αυτό να είναι το πραγματικό δίδαγμα που προσφέρει η διαδρομή του He Man μέσα στον χρόνο. Το κοινό δεν αναζητά απλώς παλιούς ήρωες. Αναζητά ιστορίες που εξακολουθούν να έχουν κάτι να πουν. Το Χόλιγουντ μπορεί να συνεχίσει να επιστρέφει στα 80s και στα 90s όσο επιθυμεί, αλλά η πραγματική πρόκληση δεν είναι να αναστήσει τους θρύλους του παρελθόντος. Είναι να θυμηθεί γιατί αυτοί οι θρύλοι γεννήθηκαν εξαρχής. Γιατί μόνο τότε θα μπορέσει να δημιουργήσει τους μύθους που θα νοσταλγούν οι επόμενες γενιές.
Η ταινία «Οι Κυρίαρχοι του Σύμπαντος» κυκλοφορεί στις ελληνικές αίθουσες στις 4 Ιουνίου από την Feelgood.