20ό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης: Η «Φαουέγια» στη χώρα των θαυμάτων

ΦΕΣΤΙΒΑΛ / ΒΡΑΒΕΙΑ 06 MAR 2018  /  Flix Team

Η Εύα Στεφανή γράφει στο Flix για το νέο ντοκιμαντέρ της Μύρνας Τσάπα, ένα δείγμα καθαρού κινηματογράφου που έρχεται κατευθείαν από το Νεορεαλισμό.

Εάν, όπως λέει ο Ρενουάρ «σκοπός της τέχνης δεν είναι παρά να κάνει καλό» τότε η «Φαουέγια» της Μύρνας Τσάπα είναι ένα από τα λίγα ευγενή παραδείγματα στον χώρο του ντοκιμαντέρ που ακολουθούν το πρόσταγμα της «επίθεσης του καλού».

Η Φαουέγια είναι μία γυναίκα από την Αίγυπτο που ζει στην Αθήνα μαζεύοντας αντικείμενα από τα σκουπίδια. Η λέξη ρακοσυλλέκτης δεν ταιριάζει τόσο στην Φαουέγια όσο η λέξη συλλέκτης. Κι αυτό γιατί η Φαουέγια αγαπά τα σκουπίδια με πάθος. Κάθε μέρα ψάχνει, μαζεύει, ξαναψάχνει, μπαίνει ολόκληρη μέσα σε κάδους για να βρει τι; Η Φαουέγια δεν είναι άστεγη, κι όμως οι σκουπιδοτενεκέδες είναι το παιχνίδι της και τα σκουπίδια οι θησαυροί της. Είναι σαν να θέλει να αναστήσει τα αντικείμενα αυτά από τον κόσμο των νεκρών και να τα ξαναφέρει πίσω στην ζωή. Κάθε «εύρημα» είναι για αυτήν ένα μικρό θαύμα. Οι «θησαυροί» της Φαουέγιας τοποθετούνται στο σπίτι της, εκεί όπου βασιλεύει η ακαταστασία ενός παιδιού. Μια νοσοκομειακή μπλούζα ένα μίκυ μάους, μια κρεμάστρα, όλα στοιβαγμένα μέσα σε ένα λόφο από «άχρηστα». Τα λάφυρα αυτά άλλοτε μεταποιούνται από τα επιδέξια χέρια της (μία φούστα γίνεται καπέλο, η ιατρική μπλούζα πανί για το πάτωμα) και άλλοτε παραμένουν άθικτα ως πολύτιμα στολίδια ενός κόσμου που δεν υπάρχει πια (ένα λιλιπούτειο κεντητό φορεματάκι μωρού).

Το 20ό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διεξάγεται από τις 2 ως τις 11 Μαρτίου 2018. Το Flix βρίσκεται εδώ για να σας μεταφέρει καθημερινά όλα όσα συμβαίνουν μέσα κι έξω από τις αίθουσες.

Φαουέγια 607

Η Φαουέγια περιπλανάται για ώρες από το Μοναστηράκι ως το Μεταξουργείο για να βρει φαί για τις γάτες της γειτονιάς. Σκύβει μέσα σε έναν κάδο, βρίσκει ένα κομμάτι κρέας ή λίγο ψάρι και χαμογελά ευχαριστημένη που και σήμερα τα ζώα θα έχουν τροφή. Στην πλατεία Κουμουνδούρου στέκεται και ταίζει ψωμί τα περιστέρια μουρμουρίζοντας ευχαριστημένη. Με τον ίδια τρυφερότητα φέρεται και στα φυτά που έχει στο σπίτι της. Τα ποτίζει σιγοτραγουδώντας τους εδάφια από το Κοράνι. Αν και ζει στα όρια της φτώχειας η Φαουέγια πάντα χαμογελά και είναι ευγνώμων για την κάθε μέρα. Σαν την Τζελσομίνα στο La Strada του Φελίνι , η Φαουέγια μοιάζει με επίγειο άγγελο που προσγειώθηκε στην Αθήνα.

Η Μύρνα Τσάπα, γνωστή στον χώρο του ντοκιμαντέρ από την «Κατινούλα» και το «Φαρμακείο», απεικονίζει με αφοπλιστική απλότητα, οικονομία και ακρίβεια την Φαουέγια στην καθημερινή της ρουτίνα. Αποφεύγει την σκόπελο του στερεότυπου (μια γυναίκα ρακοσυλλέκτρια= μια καλή γυναίκα ρακοσυλλέκτρια) και αναδεικνύει την Φαουέγια στην ολότητά της, σαν ένα πρόσωπο με μία λοξή ματιά πάνω στην πραγματικότητα. Κλονίζει την αστική μας υπεροψία για την σχέση καθαρού-βρώμικου, απαραίτητου-περιττού και μας εισάγει σε έναν κόσμο του παράδοξου και του παιγνιώδους. Κινηματογραφώντας την Φαουέγια η Τσάπα δεν γυρίζει ένα ντοκιμαντέρ για μία ρακοσυλλέκτρια αλλά μία ταινία για την δύναμη της αγάπης, της σαλότητας και της πίστης.

Φαουέγια 607

Η Τσάπα κατέγραψε την καθημερινή ζωή της Φαούεγια κάνοντας κάμερα και ήχο μόνη της, χωρίς φώτα, χωρίς τριπόδι με μόνη «πολυτέλεια» τον μακρό χρόνο παραμονής μαζί της. Στην ταινία δεν υπάρχουν συνεντεύξεις, σπικάζ, μουσική ή καθοδήγηση από την σκηνοθέτη. Η Τσάπα καταγράφει χωρίς να παρεμβαίνει με αξιοσημείωτη αφοσίωση στην καθημερινή ιεροτελεστία της Φαουέγια επί μήνες. Eνας φτωχός κινηματογράφος στο πρότυπο του Κινηματογράφου της Παρατήρησης της δεκαετίας του 70.

Εύχομαι αυτή η χαμηλόφωνη και σπάνιας λεπτότητας ταινία που προβάλλεται ανάμεσα σε πολλές άλλες στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης να μπορέσει να βρει το κοινό που της ταιριάζει. Και να υπενθυμίσει στους θεατές ότι στο ντοκιμαντέρ ελάχιστη σημασία έχει το θέμα αλλά ο τρόπος που αφηγείσαι μια ιστορία και η σχέση που αναπτύσσεις με τους ανθρώπους. Η θαυμαστή ικανότητα της Τσάπα να φωτίζει μέσα από το καθημερινό το ιερό μετατοπίζει το ντοκιμαντέρ από ένα υβρίδιο μεταξύ τέχνης και δημοσιογραφίας στον καθαρό κινηματογράφο. Το «μάθημα» έρχεται κατευθείαν από τον Νεορεαλισμό.

H «Φαουέγια» της Μύρνας Τσάπα προβάλλεται την Πέμπτη 8 Μαρτίου στις 18:00 στον κινηματογράφο Φρίντα Λιάππα.


Διαβάστε περισσότερα για το 20ό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

Το 20ό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διεξάγεται από τις 2 ως τις 11 Μαρτίου 2018. Το Flix βρίσκεται εδώ για να σας μεταφέρει καθημερινά όλα όσα συμβαίνουν μέσα κι έξω από τις αίθουσες.

Συνεχίζοντας την πλοήγηση σας στο flix.gr, συμφωνείτε στην εγκατάσταση cookies στον υπολογιστή σας. Μάθετε περισσότερα.