Eπειτα από μια μαραθώνια και ιδιαίτερα έντονη συνεδρίαση στη Βουλή, εγκρίθηκε επί της αρχής το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο φέρνει εκτεταμένες αλλαγές στον χώρο του πολιτισμού και του οπτικοακουστικού τομέα.
Τίτλος αυτού: «Σύσταση νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου, με την επωνυμία «Οργανισμός Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς ΑΕ» (Hellenic Heritage Organisation SA), Αναδιοργάνωση του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (Ο.Δ.Α.Π.) – Στρατηγική για την προστασία και ανάδειξη της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας – Iδρυση Φορέα Διαχείρισης Επισκέψιμων Χώρων Ενάλιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς – Εφαρμογή του εθνικού σχεδίου δράσης με σκοπό την ανάπτυξη του Οπτικοακουστικού Δημιουργικού Τομέα (Ο.Δ.Τ.) – Ρυθμίσεις για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς – Διαχείριση και διανομή αδιάθετων ποσών πνευματικών δικαιωμάτων – Θέματα Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας και άλλων εποπτευόμενων φορέων του Υπουργείου Πολιτισμού».
Το νομοσχέδιο φέρνει σημαντικές αλλαγές στον οπτικοακουστικό τομέα, με βασικό άξονα το πρόγραμμα «Greece on Screen», το οποίο προβλέπει χρηματοδότηση ύψους 750 εκατ. ευρώ μέσω του συστήματος cash rebate για κινηματογραφικές, τηλεοπτικές και ξένες παραγωγές. Παράλληλα, αυξάνει τα κονδύλια των επιλεκτικών προγραμμάτων του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου από 4,5 σε 15 εκατ. ευρώ, με το Υπουργείο Πολιτισμού να παρουσιάζει την αύξηση αυτή ως μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις του νέου πλαισίου.
Την ίδια στιγμή, οι μεγαλύτερες αντιδράσεις επικεντρώνονται στον τρόπο με τον οποίο θα λαμβάνονται οι αποφάσεις για τη χρηματοδότηση των έργων. Η νέα πενταμελής Κεντρική Επιτροπή Επιλογής του ΕΚΚΟΜΕΔ αποκτά τον τελικό λόγο για την έγκριση και το ύψος της χρηματοδότησης, χωρίς να δεσμεύεται από τις αξιολογήσεις των αναγνωστών. Οι επαγγελματικοί φορείς του χώρου εκφράζουν ανησυχίες ότι ο ρόλος των ανεξάρτητων αξιολογητών υποβαθμίζεται και ότι συγκεντρώνεται υπερβολική εξουσία στο ΕΚΚΟΜΕΔ, γεγονός που, όπως υποστηρίζουν, περιορίζει τη διαφάνεια της διαδικασίας.
Διαβάστε ακόμα: Το νομοσχέδιο «σταθερότητας» που «αποσταθεροποιεί» το ελληνικό σινεμά
Η ΕΣΠΕΚ, σε κοινό μέτωπο με τις ΣΑΠΟΕ, ASIFA Hellas και ΠΑΚΤ, υποστηρίζει ότι οι διαδικασίες αξιολόγησης και επιλογής των κινηματογραφικών έργων δεν πρέπει να καθορίζονται από τον νόμο, αλλά από τον Εσωτερικό Κανονισμό του ΕΚΚΟΜΕΔ, ώστε να μπορούν να προσαρμόζονται στις ανάγκες του κλάδου. Παρότι αναγνωρίζει ότι πέτυχε ορισμένες βελτιώσεις, όπως την απομάκρυνση του εκπροσώπου του Υπουργείου Πολιτισμού από την Κεντρική Επιτροπή και την κατάργηση της διάταξης περί «δημοσίου συμφέροντος», επιμένει στην κατάργηση της πενταμελούς Επιτροπής, στην ενίσχυση του ρόλου των αναγνωστών και στην προστασία των πόρων που προορίζονται αποκλειστικά για τον ελληνικό κινηματογράφο.
Η Ενωση Ελληνικού Ντοκιμαντέρ χαρακτηρίζει τη διαδικασία διαβούλευσης πρόχειρη και ασφυκτική, εκφράζοντας έντονη ανησυχία για τη συγκέντρωση εξουσιών στην Κεντρική Επιτροπή Επιλογής, η οποία, όπως υποστηρίζει, μπορεί να παρακάμπτει τις αξιολογήσεις των ανεξάρτητων αναγνωστών. Παράλληλα, θεωρεί ότι η πρόβλεψη ανάκλησης χρηματοδότησης για λόγους «δημοσίου συμφέροντος» δημιουργεί κινδύνους λογοκρισίας, ενώ αντιδρά και στη διεύρυνση του cash rebate προς τηλεοπτικά ριάλιτι και ψυχαγωγικές εκπομπές, εκτιμώντας ότι αυτό θα αποδυναμώσει τη χρηματοδότηση του ελληνικού κινηματογράφου και του ντοκιμαντέρ. Επιπλέον, κατήγγειλε τον αποκλεισμό της από την ακρόαση φορέων στη Βουλή.
Η Ενωση Σκηνοθετών Δημιουργών ζητά την πλήρη απόσυρση του νομοσχεδίου, θεωρώντας ότι συνεχίζει την πολιτική εμπορευματοποίησης που ξεκίνησε με τη συγχώνευση του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου και του ΕΚΟΜΕ. Υποστηρίζει ότι ο κινηματογράφος αντιμετωπίζεται πλέον ως επενδυτικό προϊόν και όχι ως πολιτιστικό αγαθό, ενώ εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τη συγκέντρωση εξουσιών στον ΕΚΚΟΜΕΔ, την ασαφή έννοια του «δημοσίου συμφέροντος», που θα μπορούσε να οδηγήσει σε έμμεση λογοκρισία, και την αποδυνάμωση των επιλεκτικών προγραμμάτων υπέρ των επενδυτικών κινήτρων.
Η Κινηματογραφική Ενωση Βορείου Ελλάδος επικρίνει το νομοσχέδιο επειδή εστιάζει σχεδόν αποκλειστικά στην παραγωγή οπτικοακουστικών έργων, αφήνοντας εκτός κάθε ουσιαστική πρόβλεψη για τη διανομή των ταινιών και τη στήριξη των κινηματογραφικών αιθουσών. Η Ένωση επισημαίνει ότι σε αντίθεση με τα περισσότερα ευρωπαϊκά μοντέλα, η ελληνική πολιτική αγνοεί κρίσιμους τομείς όπως οι ανεξάρτητοι διανομείς, οι αίθουσες, η ανάπτυξη κοινού και ο εκσυγχρονισμός των κινηματογράφων. Παράλληλα, διαφωνεί με τη σύνθεση της Κεντρικής Επιτροπής Επιλογής, προτείνοντας ένα διευρυμένο και πιο αντιπροσωπευτικό όργανο που θα εκπροσωπεί ολόκληρη την αλυσίδα του κινηματογράφου, από τους δημιουργούς έως τους διανομείς, τους αιθουσάρχες και τους κριτικούς.
Διαβάστε ακόμα: Πώς ταυτίζονται το «δημόσιο συμφέρον» με την «επιλεκτική λογοκρισία»;
