Προσθέστε το Flix στις προτιμήσεις σας στο Google
Σε ένα προσωπικό κείμενο που δημοσιεύθηκε στο The New Yorker, ο Ντάστιν Χόφμαν επιστρέφει στα γυρίσματα του «The Graduate», της ταινίας που καθόρισε την κινηματογραφική του πορεία, αλλά και σε μια εμπειρία που αποδείχθηκε πολύ πιο δύσκολη απ’ όσο θα μπορούσε να φανταστεί. Από τις αρχικές αμφιβολίες για την επιλογή του στον πρωταγωνιστικό ρόλο μέχρι την επεισοδιακή συνεργασία με τον Μάικ Νίκολς, ο ηθοποιός αποκαλύπτει όσα συνέβησαν πίσω από τις κάμερες.
Οταν ο ατζέντης του τον ενημέρωσε πως ο Μάικ Νίκολς ενδιαφερόταν να τον δοκιμάσει για τον πρωταγωνιστικό ρόλο στο «The Graduate», ο Χόφμαν δεν ήθελε καν να περάσει από οντισιόν. Είχε διαβάσει το μυθιστόρημα του Τσαρλς Γουέμπ πάνω στο οποίο βασιζόταν η ταινία και θεωρούσε πως δεν είχε τίποτα κοινό με τον Μπέντζαμιν Μπράντοκ: έναν εύπορο, ξανθό, αθλητικό νεαρό, άριστο μαθητή και επικεφαλής της ομάδας αντιλογίας του σχολείου. Οπως θυμάται, δεν μπορούσε να καταλάβει πώς θα μπορούσε να ενσαρκώσει τον «απόλυτο Αμερικανό» που περιέγραφε το βιβλίο, ενώ η εβραϊκή καταγωγή και η εμφάνισή του τον έκαναν να αισθάνεται εντελώς ακατάλληλος για τον ρόλο.
Η επιφύλαξή του δεν αφορούσε μόνο το κάστινγκ. Ο Χόφμαν είχε περάσει σχεδόν μία δεκαετία στο θέατρο και μόλις άρχιζε να γνωρίζει την επιτυχία στο Μπρόντγουεϊ και εκτός αυτού, με την παράσταση «Eh?». Το Χόλιγουντ δεν αποτελούσε ποτέ τον μεγάλο του στόχο. Αντιθέτως, αντιμετώπιζε με δυσπιστία το σύστημα των στούντιο και τα πολυετή συμβόλαια που, όπως πίστευε, παγίδευαν τους ηθοποιούς σε μια βιομηχανία που έδινε προτεραιότητα στην εμφάνιση. Το ευρωπαϊκό σινεμά, με δημιουργούς όπως ο Φρανσουά Τριφό, ο Λουίς Μπουνιουέλ, ο Μικελάντζελο Αντονιόνι και ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ, του φαινόταν τότε πολύ πιο ενδιαφέρον από τις αμερικανικές παραγωγές.
Η πρώτη του συνάντηση με τον Νίκολς δεν κατάφερε να περιορίσει τις ανασφάλειές αυτές. Στην προετοιμασία του δοκιμαστικού, οι μακιγιέρ της οικογένειας Γουέστμορ πέρασαν ώρες προσπαθώντας να προσαρμόσουν την εμφάνισή του στις απαιτήσεις του ρόλου. Ο σκηνοθέτης σχολίασε τα φρύδια και τον λαιμό του, ενώ αναρωτήθηκε τι θα μπορούσε να γίνει με τη μύτη του. Για τον Χόφμαν, η διαδικασία έμοιαζε με μια προσπάθεια να εξαφανιστούν τα χαρακτηριστικά που μαρτυρούσαν την καταγωγή του. Η παρουσία της Κάθριν Ρος, την οποία περιγράφει ως εντυπωσιακά όμορφη, ενίσχυε ακόμη περισσότερο την αμηχανία του.
Παρά τις αμφιβολίες του, ο Νίκολς διέκρινε κάτι στην οντισιόν του που δεν είχε εντοπίσει στους προηγούμενους υποψηφίους. Ο Χόφμαν πήρε τελικά τον ρόλο, έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια αναζήτησης του κατάλληλου πρωταγωνιστή. Η είδηση τον βρήκε απροετοίμαστο: όταν ο σκηνοθέτης τού τηλεφώνησε ένα κυριακάτικο πρωινό για να του ανακοινώσει την επιλογή του, εκείνος χρειάστηκε λίγα δευτερόλεπτα για να συνειδητοποιήσει τι είχε μόλις ακούσει.
Διαβάστε ακόμα: Ο Μπραντ Πιτ μετά τον μύθο
Η συνεργασία τους ξεκίνησε με τρεις εβδομάδες προβών, μια ασυνήθιστα μεγάλη περίοδο προετοιμασίας για κινηματογραφική παραγωγή. Θυμάται τον Νίκολς ως έναν εξαιρετικά διορατικό σκηνοθέτη, που τον βοήθησε να επιστρέψει στις αμηχανίες και τις ανασφάλειες της εφηβείας του, προκειμένου να προσεγγίσει τον χαρακτήρα του Μπέντζαμιν. Μία από τις πιο χαρακτηριστικές οδηγίες του αφορούσε τη σκηνή στο ξενοδοχείο, όταν ο νεαρός ήρωας ετοιμάζεται να συναντήσει για πρώτη φορά την κυρία Ρόμπινσον, την οποία υποδύεται η Αν Μπάνκροφτ. Ο Νίκολς τον ρώτησε για τις δικές του εμπειρίες σεξουαλικής ντροπής και αμηχανίας και αξιοποίησε μια προσωπική του ανάμνηση για να τον βοηθήσει να βρει τον τρόπο με τον οποίο θα έπρεπε να παίξει τη σκηνή.
Ωστόσο, η δημιουργική συνεννόηση των προβών δεν κράτησε όταν άρχισαν τα γυρίσματα καθώς όπως λέει ο ηθοποιός, ο Νίκολς ήταν ένας άνθρωπος με απότομες εναλλαγές διάθεσης, συχνά ευερέθιστος και επικριτικός, που τον έκανε να αισθάνεται διαρκώς πως δεν ανταποκρινόταν στις απαιτήσεις του. Χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν τα ημερήσια πλάνα, οι ηθοποιοί εξαρτώνταν σε μεγάλο βαθμό από τη διάθεση του σκηνοθέτη για να καταλάβουν αν η δουλειά τους πήγαινε καλά και ο Χόφμαν θυμάται να αναρωτιέται συχνά αν είχε μετανιώσει που τον επέλεξε, ενώ ακόμη και σε εμβληματικές σκηνές της ταινίας ένιωθε πως δεν είχε ιδέα τι ακριβώς έκανε.
Διαβάστε ακόμα: Αλ Πατσίνο: Η κορυφαία τιμή των ηθοποιών για έναν θρύλο του σινεμά
Ανάμεσα στις πιο δυσάρεστες αναμνήσεις του βρίσκεται η σκηνή στην οποία ο Μπέντζαμιν αποκαλύπτει στην Ελέιν ότι είχε σχέση με τη μητέρα της. Ο Νίκολς ζήτησε από την Κάθριν Ρος να τον χαστουκίσει ξανά και ξανά, επιμένοντας σε ολοένα μεγαλύτερη ένταση. Το γύρισμα έφτασε τις 27 λήψεις. Η Ρος φοβόταν μήπως τον τραυματίσει και ο Χόφμαν τής ζήτησε μόνο να προσέχει το αυτί του. Κάποιες φορές, όμως, τα χτυπήματα δεν έβρισκαν τον στόχο τους. Στο τέλος της ημέρας ένιωθε ζαλισμένος, ενώ η συγκεκριμένη σκηνή δεν συμπεριλήφθηκε τελικά στην ταινία.
Την επόμενη ημέρα, ο ηθοποιός κλήθηκε να γυρίσει τη σκηνή στην πισίνα, όπου ο Μπέντζαμιν αναγκάζεται να δοκιμάσει τη στολή κατάδυσης που του έχει αγοράσει ο πατέρας του. Για να μη βγαίνει διαρκώς στην επιφάνεια, ο Χόφμαν κρατιόταν από τη σκάλα κάτω από το νερό. Οταν ανέβηκε για να πάρει ανάσα, αίμα άρχισε να τρέχει από το αυτί του, καθώς η ένταση των χτυπημάτων της προηγούμενης ημέρας σε συνδυασμό με την πίεση του νερού είχαν προκαλέσει διάτρηση τυμπάνου. Ο γιατρός που τον εξέτασε στο Μπέβερλι Χιλς τού περιέγραψε τη βλάβη με έναν μάλλον γλαφυρό τρόπο: το τύμπανο, του είπε, ήταν σαν μια πίτα από την οποία έλειπε ένα κομμάτι.
Οι δυσκολίες, ωστόσο, δεν περιορίστηκαν σε αυτά τα περιστατικά. Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων στην Καλιφόρνια, η Αν Μπάνκροφτ λιποθύμησε από την αφόρητη ζέστη και χρειάστηκε να της χορηγηθεί οξυγόνο. Ο Χόφμαν, από την πλευρά του, έφτασε στα όριά του στη σκηνή όπου ο Μπέντζαμιν εγκαταλείπει το αυτοκίνητό του και τρέχει προς την εκκλησία για να σταματήσει τον γάμο της Ελέιν. Ο Νίκολς επέμενε σε αλλεπάλληλες λήψεις μέχρι που ο ηθοποιός εξαντλήθηκε και αφυδατώθηκε, αναγκάζοντάς τον να ξαπλώσει στο γρασίδι για να συνέλθει.
Η εμπειρία αυτή ήταν τόσο απογοητευτική, ώστε προς το τέλος των γυρισμάτων ο Χόφμαν εκμυστηρεύτηκε στον φίλο του και σκηνοθέτη του θεάτρου, Ούλου Γκρόσμπαρντ, πως αν αυτή ήταν η πραγματικότητα της κινηματογραφικής δουλειάς, δεν θα γύριζε ποτέ ξανά ταινία. Του ζήτησε, μάλιστα, να μάθει αν ο Νίκολς είχε μετανιώσει για την επιλογή του. Η απάντηση που επέστρεψε επιβεβαίωσε τους φόβους του: ο σκηνοθέτης πράγματι είχε αρχίσει να αμφιβάλλει για το κάστινγκ.
Χρειάστηκε να περάσουν χρόνια για να κατανοήσουν τα όσα είχαν συμβεί στη διάρκεια εκείνης της συνεργασίας. Ο σκηνοθέτης αναγνώρισε εκ των υστέρων ότι είχε προβάλει στον Μπέντζαμιν στοιχεία της δικής του εβραϊκής ταυτότητας και της αίσθησης αποξένωσης που τον συνόδευε. Ο νεαρός ήρωας, ένας ξένος μέσα στον προνομιούχο κόσμο της οικογένειάς του, είχε μετατραπεί εν αγνοία του σε μια προσωπική αντανάκλαση του ίδιου του Νίκολς. Ο Χόφμαν, από την πλευρά του, είχε βρεθεί στο επίκεντρο των ανασφαλειών και της αυτοαμφισβήτησης του σκηνοθέτη, όπως εκείνος παραδέχτηκε αργότερα.
Η πρώτη προβολή της ταινίας, ωστόσο, έμελλε να αλλάξει τα πάντα. Ο Χόφμαν καθόταν στο πίσω μέρος της αίθουσας, τόσο αγχωμένος ώστε έτρεμαν τα δόντια του όταν το πρόσωπό του εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη μεγάλη οθόνη. Η αρχική αμηχανία του κοινού έδωσε σταδιακά τη θέση της στο γέλιο, μέχρι τη σκηνή στην εκκλησία, όταν ο Μπέντζαμιν φωνάζει «Ελέιν!» και εκείνη ανταποκρίνεται. Η αίθουσα ξέσπασε σε ενθουσιασμό, με τους θεατές να σηκώνονται όρθιοι και να συμμετέχουν στην κορύφωση της ταινίας. Μια αντίδραση που ο ηθοποιός χαρακτηρίζει μοναδική σε ολόκληρη την εξηντάχρονη καριέρα του.
Το «The Graduate» κυκλοφόρησε το 1967, συγκέντρωσε επτά υποψηφιότητες για Οσκαρ και χάρισε στον Μάικ Νίκολς το βραβείο σκηνοθεσίας. Παρά τις οδυνηρές αναμνήσεις από τα γυρίσματα, η ταινία έγινε το σημείο καμπής στην καριέρα του Χόφμαν και μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές του αμερικανικού κινηματογράφου. Η ειρωνεία είναι πως η παραγωγή που τον έκανε να πιστέψει ότι δεν θα ξαναγυρίσει ποτέ ταινία ήταν εκείνη που τον καθιέρωσε στο Χόλιγουντ.
Διαβάστε ακόμα: Το Χόλιγουντ χρωστάει στον Τζον Μάλκοβιτς ένα Οσκαρ
