Λίγο μετά τη δημοσιοποίηση της ανοιχτής επιστολής που έστειλαν 80 δημιουργοί από κάθε γωνιά του κόσμου για τη σιωπή της Berlinale για τη Γάζα, αλλά και για τις σχέσεις του Φεστιβάλ με το κράτος του Ισραήλ, η Διευθύντρια του Φεστιβάλ απάντησε μέσω του Screen International για τη Γάζα, τη σιωπή της κριτικής επιτροπής, τις κατηγορίες για λογοκρισία από πλευράς του Φεστιβάλ προς τους δημιουργούς.
Στην πραγματικότητα, η Τατλ, που μιλάει για δεύτερη φορά φέτος, έχοντας πρώτα με επίσημη ανακοίνωση του Φεστιβαλ τοποθετηθεί στις δηλώσεις του Βιμ Βέντερς, δηλώνει τώρα ότι το Φεστιβάλ δεν βγάζει επίσημη ανακοίνωση για τη γενοκτονία στη Γάζα, καθώς το θέμα του Ισραήλ είναι πολύπλοκο στη Γερμανία, όπως εξέφρασε και την έντονη διαφωνία του Φεστιβάλ για όσα αναφέρονται μέσα στην επιστολή και κυρίως για πρακτικές εκφοβισμού εκ μέρους ανθρώπων του Φεστιβάλ προς δημιουργούς, ενώ τόνισε την ανωνυμία των ισχυρισμών αυτών και το πόσο επικίνδυνο είναι αυτό για μια πλατφόρμα σαν ένα κινηματογραφικό φεστιβάλ που προσπαθεί να δημιουργήσει έναν ασφαλή δημοκρατικό χώρο για την Τέχνη.
Το 76ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου διεξάγεται φέτος από τις 12 μέχρι και τις 22 Φεβρουαρίου. Οπως κάθε χρόνο, το Flix βρίσκεται εδώ για να σας μεταφέρει, ζωντανά, όλα όσα συμβαίνουν μέσα και έξω από τις αίθουσες μέσα από το ειδικό τμήμα του που ανανεώνεται συνεχώς.
Ποια είναι η απάντησή σας στην ανοιχτή επιστολή;
Αναγνωρίζουμε από πού προέρχεται αυτό - από το βάθος της οργής και της απογοήτευσης σχετικά με τα δεινά των ανθρώπων στη Γάζα και την αίσθηση επείγοντος που νιώθουν πολλοί να μιλήσουν και να ακουστεί η φωνή τους. Το κατανοούμε πραγματικά.
Διαφωνούμε έντονα με την παρουσίαση παραπληροφόρησης· με ανακριβείς ισχυρισμούς σχετικά με τη Berlinale που δεν συνοδεύονται από αποδείξεις ή που προέρχονται από ανώνυμες πηγές, χωρίς να γνωρίζουμε ποιος τους έχει διατυπώσει, και τους απορρίπτουμε. Θεωρούμε θεμιτή τη διαφωνία, όμως η διάδοση παραπληροφόρησης είναι επικίνδυνη. Βλάπτει το φεστιβάλ και πολλούς ανθρώπους που εργάζονται σκληρά για να δημιουργήσουμε μια πλατφόρμα για τον κινηματογράφο, αλλά και έναν χώρο ασφαλή, δίκαιο και ικανό να αντικατοπτρίζει πολλές διαφορετικές οπτικές για τον κόσμο.
Το γεγονός ότι αυτό προέρχεται από μια ανώνυμη καμπάνια είναι προβληματικό, και δεν αναγνωρίζουμε τη συνολική εικόνα που παρουσιάζεται. Δίνεται μεγάλη προσοχή στη στήριξη των δημιουργών μας· είμαστε πάντα ανοιχτοί σε διάλογο. Απορρίπτουμε τον ισχυρισμό ότι οι προγραμματιστές μας έχουν εκφοβίσει ή φιμώσει δημιουργούς.
Πάντα προσπαθούσαμε να δημιουργούμε μια πλατφόρμα όπου μπορεί να υπάρχει δίκαιος και πολιτισμένος διάλογος. Θέλουμε επίσης να στηρίζουμε ανθρώπους που επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν τις πλατφόρμες τους για να μιλήσουν για ζητήματα που τους αφορούν, συμπεριλαμβανομένων όσων μιλούν για τη συνεχιζόμενη βία που υφίσταται ο λαός της Γάζας και την αποτυχία της πολιτικής και της διπλωματίας να την αντιμετωπίσουν.
Δεν θέλουν όλοι να μιλήσουν για αυτό το ζήτημα, όσο σοβαρό κι αν είναι στη ζωή τους. Κάποιοι έρχονται στο φεστιβάλ για άλλους λόγους. Το φεστιβάλ οφείλει να παρέχει χώρο στους δημιουργούς να μιλούν για το έργο τους, χωρίς απαραίτητα να γίνονται οι ίδιοι το επίκεντρο της ιστορίας. Αυτό προφανώς δεν ικανοποίησε την ακτιβιστική καμπάνια, η οποία θέλει να πούμε όσα επιθυμεί η ίδια, και οτιδήποτε λιγότερο οδηγεί σε συνεχιζόμενη παρενόχληση και παραπληροφόρηση. Βρισκόμαστε στη διαδικασία επικοινωνίας με ορισμένα από τα άτομα που γνωρίζουμε ότι υπέγραψαν την επιστολή, ώστε να διασφαλίσουμε ότι κατανοούν πλήρως τι έχουν υπογράψει - και ότι αυτό δεν είναι δίκαιο ούτε ακριβές.
Ποιο μήνυμα έχετε για όσους υπέγραψαν την επιστολή ή σκέφτονται να το κάνουν;
Κατανοούμε γιατί μιλούν δημόσια και από πού προέρχεται η ένταση των συναισθημάτων τους. Μας γνωρίζουν - είμαστε ένα φεστιβάλ 76 ετών που πάντοτε υπερασπιζόταν τη συμπερίληψη, τις πολλαπλές οπτικές και την κατανόηση. Θέλουμε διάλογο αντί για δηλώσεις που βασίζονται σε ανακρίβειες.
Σηκώστε το τηλέφωνο, καλέστε μας. Κάντε μας δύσκολες ερωτήσεις, δείτε αν σας ικανοποιούν οι απαντήσεις μας. Δεν είναι όμως δίκαιο να παρουσιάζονται ανακρίβειες ή μισές αλήθειες με τρόπο που βλάπτει αυτή την πλατφόρμα και το οικοσύστημα από το οποίο όλοι εξαρτόμαστε.
Ποια είναι η απάντησή σας στις κατηγορίες περί λογοκρισίας δημιουργών;
Ενα κατηγορηματικό όχι. Εχουμε εκδώσει πολλές δηλώσεις σχετικά με τη θέση μας για την ελευθερία της έκφρασης - είναι όλα διαθέσιμα δημόσια. Υποστηρίζουμε την ελευθερία του λόγου εντός των ορίων της γερμανικής νομοθεσίας.
Γιατί το φεστιβάλ δεν έκανε αυτό που ζητά η επιστολή - να καταδικάσει τις ενέργειες του ισραηλινού κράτους στη Γάζα;
Εκπροσωπούμε πολλούς ανθρώπους με διαφορετικές απόψεις, συμπεριλαμβανομένων πολλών που ζουν στη Γερμανία και επιθυμούν μια πιο σύνθετη κατανόηση της θέσης του Ισραήλ απ’ ό,τι ίσως υπάρχει σήμερα στον υπόλοιπο κόσμο. Πολλά αλλάζουν, ο κόσμος συνειδητοποιεί ότι ίσως η staatsräson [η δέσμευση του γερμανικού κράτους για την ασφάλεια του Ισραήλ, που βασίζεται στην ιστορική ευθύνη για το Ολοκαύτωμα] μας εμποδίζει να κάνουμε σημαντικές συζητήσεις σχετικά με την κυβέρνηση που βρίσκεται σήμερα στην εξουσία στο Ισραήλ. Είναι ένα σύνθετο ζήτημα, και αυτός είναι ένας από τους λόγους που θέλουμε να διατηρήσουμε χώρο για αυτή την πολυπλοκότητα.
Τι συζητήσεις έχετε κάνει με την κριτική επιτροπή και τον πρόεδρό της σχετικά με αυτό;
Είναι δύσκολο για εκείνους. Προσπαθούμε να δώσουμε χώρο στο πώς αισθάνεται ο καθένας και στο αν κάποιος θέλει να κάνει δήλωση. Αυτή τη στιγμή, αυτό δεν βοηθά απαραίτητα.
Πώς μπορεί αυτό να επηρεάσει την προθυμία σημαντικών προσωπικοτήτων να παρευρεθούν στη Berlinale στο μέλλον;
Θα πρέπει να περιμένουμε και να δούμε. Πρέπει πρώτα να ξεπεράσουμε αυτή την κατάσταση και ελπίζω ότι οι άνθρωποι θα αναγνωρίσουν και θα μιλήσουν υπέρ μας λέγοντας: «Αυτή δεν είναι η δική μου εμπειρία». Το χρειαζόμαστε αυτό. Είναι μια δύσκολη στιγμή. Πρέπει να περάσουμε στην άλλη πλευρά πριν μπορέσω να πω με βεβαιότητα. Πάντως δεν είναι καθόλου καλό για το φεστιβάλ. Θα παρότρυνα όλους τους συναδέλφους στον κινηματογραφικό χώρο να εξετάζουν προσεκτικά τους ισχυρισμούς και να ελέγχουν αν υπάρχουν επαρκή στοιχεία πριν διαδώσουν κατηγορίες σχετικά με τη Berlinale. Η δημοσίευση μιας ανοιχτής επιστολής συνεπάγεται μεγάλη ευθύνη. Σημαίνει ότι πιστεύετε πως οι κατηγορίες που διατυπώνετε εναντίον ενός θεσμού είναι τεκμηριωμένες και βασίζονται σε αποδείξεις. Δεν είμαι βέβαιος ότι αυτό συμβαίνει πάντα.
Εχετε έρθει σε επαφή με τους κρατικούς χρηματοδότες σας σχετικά με αυτό;
Οχι σχετικά με την ανοιχτή επιστολή. Εχουμε συζητήσει πόσο δύσκολες ήταν οι πρώτες ημέρες, ιδιαίτερα για την κριτική επιτροπή, και πόσο δύσκολο ήταν για εκείνους να διαχειριστούν την κατάσταση.
Τι αντίκτυπο έχει αυτό σε εσάς και την ομάδα σας;
Είναι πραγματικά δύσκολο για την ομάδα. Τα τελευταία χρόνια προσπαθούμε κυρίως να προστατεύσουμε τους δημιουργούς και την ομάδα μας. Αυτή η όμορφη δουλειά των δημιουργών δεν συζητείται με τον τρόπο που θα έπρεπε.
Αφιερώσαμε πολύ χρόνο τον πρώτο χρόνο της θητείας μου επισημαίνοντας παραπληροφόρηση και παρανοήσεις που προέρχονταν από άλλες πηγές σχετικά με τον αντισημιτισμό στους κόλπους του Φεστιβάλ. Υιοθετήθηκε ψήφισμα για τον αντισημιτισμό στη Bundestag, το οποίο δεν αποδεχθήκαμε ποτέ, και αντιταχθήκαμε δημόσια θεωρώντας το άδικη αναδιατύπωση του δημόσιου λόγου γύρω από τη Berlinale. Δεν αποδεχθήκαμε την εξίσωση κάθε νόμιμης κριτικής κρατικής πολιτικής με αντισημιτισμό. Προστατεύσαμε αυτόν τον χώρο έκφρασης, και αυτό φαίνεται να έχει ξεχαστεί.
Σκοπεύει το φεστιβάλ να τοποθετηθεί δημόσια, συμπεριλαμβανομένης της τελετής λήξης το Σάββατο;
Σε αυτή τη φάση, προχωράμε ένα βήμα τη φορά.
Το 76ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου διεξάγεται φέτος από τις 12 μέχρι και τις 22 Φεβρουαρίου. Οπως κάθε χρόνο, το Flix βρίσκεται εδώ για να σας μεταφέρει, ζωντανά, όλα όσα συμβαίνουν μέσα και έξω από τις αίθουσες μέσα από το ειδικό τμήμα του που ανανεώνεται συνεχώς.