Στη συνέντευξη Τύπου της κριτικής Επιτροπής του 76ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, ο Βιμ Βέντερς απάντησε - σε ερώτηση σχετική με το γεγονός ότι η Berlinale χρηματοδοτείται από το κράτος αλλά η Γερμανία δεν έχει αναγνωρίσει τη γενοκτονία στη Γάζα - με μια δήλωση που απογοήτευσε τους θαυμαστές του και, άθελά της, έδωσε το στίγμα της σε όλο το Φεστιβάλ.
Το 76ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου διεξάγεται φέτος από τις 12 μέχρι και τις 22 Φεβρουαρίου. Οπως κάθε χρόνο, το Flix βρίσκεται εδώ για να σας μεταφέρει, ζωντανά, όλα όσα συμβαίνουν μέσα και έξω από τις αίθουσες μέσα από το ειδικό τμήμα του που ανανεώνεται συνεχώς.
Η απάντησή του ήταν η εξής: «Πρέπει να μείνουμε εκτός πολιτικής, γιατί αν κάνουμε ταινίες που έχουν πολιτικό χρώμα, μπαίνουμε στην πολιτική αρένα κι εμείς. Το σινεμά όμως πρέπει να είναι αντίδοτο των όσων συμβαίνουν στην πολιτική. Το σινεμά έχει την μεγάλη δύναμη της ενσυναίσθησης και της κατανόησης. Στην πολιτική δεν χωράει ενσυναίσθηση. Οι πολιτικοί δεν έχουν. Οι ταινίες το κάνουν. Κι εκεί είναι το δικό μας καθήκον, στις ταινίες...»
Δείτε κι εδώ:
Don't ask about Palestine at the Berlinale!
— Tilo Jung (@TiloJung) February 12, 2026
Here's my question to the jury about selective solidarity of the film festival with the people of Iran and Ukraine vs. Palestinians. Wim Wenders (jury president) actually said: "We have to stay out of politics" #Berlinale2026 pic.twitter.com/09SZOzk3Nf
Από εκείνη τη στιγμή και μετά τόσο σε επίπεδο παγκόσμιας ειδησεογραφίας, όσο και στα εσωτερικά της Berlinale, ανάμεσα σε όσους βρίσκονται εδώ συμμετέχοντας, είτε για να καλύψουν το Φεστιβάλ, το θέμα συζήτησης βρίσκεται ακριβώς εκεί - στην πολιτική πλευρά ενός Φεστιβάλ που ένας από τους μεγαλύτερους Γερμανούς σκηνοθέτες όλων των εποχών, πολιτικός και ο ίδιος σε σειρά ταινιών του, έδειξε να αρνείται.
Η πρώτη έμπρακτη αντίδραση στις δηλώσεις του Βιμ Βέντερς ήρθε από την Ινδή σκηνοθέτη, συγγραφέα που υπήρξε διαχρονικά επικριτική απέναντι στο Ισραήλ, Αρουντάτι Ρόι, που θα επισκεπτόταν την Berlinale για μια προβολή της κλασικής της ταινίας «In Which Annie Gives It Those Ones». H απάντηση του Φεσιβάλ για την απόφαση της Ρόι ήταν λιτή, αλλά στη συνέχεια ήρθε και η πλήρης ανακοίνωση της Προέδρου της Berlinale Τρίσια Τατλ, η οποία αναφέρει πως:
«Οι καλλιτέχνες είναι ελεύθεροι να ασκούν το δικαίωμά τους στην ελευθερία της έκφρασης με όποιον τρόπο επιλέγουν. Δεν θα πρέπει να αναμένεται από τους καλλιτέχνες να σχολιάζουν όλες τις ευρύτερες συζητήσεις σχετικά με προηγούμενες ή τρέχουσες πρακτικές ενός φεστιβάλ, πάνω στις οποίες δεν έχουν κανέναν έλεγχο. Ούτε θα πρέπει να αναμένεται να τοποθετούνται για κάθε πολιτικό ζήτημα που τους τίθεται, εκτός αν το επιθυμούν.»
Διαβάστε την ανακοίνωση του Φεστιβάλ αυτούσια παρακάτω:
Για την Ομιλία, τον Κινηματογράφο και την Πολιτική
Υπάρχουν πολλά διαφορετικά είδη τέχνης και πολλοί διαφορετικοί τρόποι να είναι κανείς πολιτικός. Οι ατομικές προσεγγίσεις διαφέρουν σημαντικά.
Εχουν υπάρξει εκκλήσεις για ελευθερία λόγου στη Berlinale. Στη Berlinale υπάρχει ελευθερία λόγου. Ομως όλο και περισσότερο, οι δημιουργοί κινηματογράφου αναμένεται να απαντούν σε κάθε ερώτηση που τους τίθεται. Επικρίνονται αν δεν απαντήσουν. Επικρίνονται αν απαντήσουν και δεν μας αρέσει αυτό που λένε. Επικρίνονται αν δεν μπορούν να συμπυκνώσουν σύνθετες σκέψεις σε ένα σύντομο ηχητικό απόσπασμα όταν ένα μικρόφωνο τοποθετείται μπροστά τους, τη στιγμή που πίστευαν ότι μιλούσαν για κάτι άλλο.
Είναι δύσκολο να δει κανείς τη Berlinale και τις εκατοντάδες δημιουργούς και ανθρώπους που εργάζονται για αυτό το φεστιβάλ να συμπυκνώνονται σε κάτι που δεν αναγνωρίζουμε πάντα στον διαδικτυακό και δημοσιογραφικό λόγο. Για τις επόμενες δέκα ημέρες στη Berlinale, οι δημιουργοί θα μιλούν διαρκώς. Θα μιλούν μέσα από τα έργα τους. Θα μιλούν για τα έργα τους. Θα μιλούν, κάποιες φορές, για γεωπολιτικά ζητήματα που μπορεί να σχετίζονται ή και να μη σχετίζονται με τις ταινίες τους. Πρόκειται για ένα μεγάλο και σύνθετο φεστιβάλ. Ενα φεστιβάλ που οι άνθρωποι εκτιμούν με τόσους διαφορετικούς τρόπους και για τόσους διαφορετικούς λόγους.
Στο φετινό πρόγραμμα υπάρχουν 278 ταινίες. Φέρουν πολλές διαφορετικές οπτικές. Υπάρχουν ταινίες για τη γενοκτονία, για τη σεξουαλική βία στον πόλεμο, για τη διαφθορά, για την πατριαρχική βία, για την αποικιοκρατία ή την καταχρηστική κρατική εξουσία. Υπάρχουν δημιουργοί εδώ που έχουν βιώσει βία και γενοκτονία στη ζωή τους, που μπορεί να αντιμετωπίζουν φυλάκιση, εξορία ή ακόμη και θάνατο εξαιτίας των έργων που δημιούργησαν ή των θέσεων που πήραν. Ερχονται στο Βερολίνο και μοιράζονται το έργο τους με θάρρος. Αυτό συμβαίνει τώρα. Ενισχύουμε αρκετά αυτές τις φωνές;
Υπάρχουν επίσης δημιουργοί που έρχονται στη Berlinale με διαφορετικούς πολιτικούς στόχους: να θέσουν το ερώτημα πώς μπορούμε να μιλάμε για την τέχνη ως τέχνη και πώς μπορούμε να κρατήσουμε τις κινηματογραφικές αίθουσες ζωντανές ώστε ο ανεξάρτητος κινηματογράφος να συνεχίσει να έχει χώρο προβολής και συζήτησης. Σε ένα μιντιακό περιβάλλον που βρίσκεται σε κρίσης, απομένει όλο και λιγότερος χώρος για ουσιαστική συζήτηση γύρω από τον κινηματογράφο ή τον πολιτισμό γενικότερα, εκτός αν μπορούν κι αυτά να ενταχθούν σε μια ειδησεογραφική ατζέντα.
Ορισμένες ταινίες εκφράζουν μια πολιτική με μικρό «π»: εξετάζουν την εξουσία στην καθημερινή ζωή, ποιος και τι γίνεται ορατό ή αόρατο, ποιος συμπεριλαμβάνεται ή αποκλείεται. Αλλες εμπλέκονται με την Πολιτική με κεφαλαίο «Π»: κυβερνήσεις, κρατικές πολιτικές, θεσμούς εξουσίας και δικαιοσύνης. Αυτό αποτελεί επιλογή. Η αντιπαράθεση με την εξουσία συμβαίνει με ορατούς τρόπους, αλλά μερικές φορές και με πιο ήσυχους, προσωπικούς. Στην ιστορία της Berlinale, πολλοί καλλιτέχνες έχουν θέσει τα ανθρώπινα δικαιώματα στο κέντρο του έργου τους. Αλλοι έχουν δημιουργήσει ταινίες που θεωρούμε διακριτικά ριζοσπαστικές πολιτικές πράξεις, εστιάζοντας σε μικρές, εύθραυστες στιγμές φροντίδας, ομορφιάς, αγάπης ή σε ανθρώπους που παραμένουν αόρατοι για τους περισσότερους από εμάς, ανθρώπους που είναι μόνοι. Μέσα από τις ταινίες τους μάς βοηθούν να συνδεθούμε με την κοινή μας ανθρωπιά. Και σε έναν ραγισμένο κόσμο αυτό είναι πολύτιμο.
Αυτό που συνδέει τόσους πολλούς δημιουργούς στη Berlinale είναι ένας βαθύς σεβασμός για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Δεν πιστεύουμε ότι υπάρχει δημιουργός που προβάλλεται σε αυτό το φεστιβάλ και είναι αδιάφορος για όσα συμβαίνουν στον κόσμο, που δεν παίρνει στα σοβαρά τα δικαιώματα, τις ζωές και την τεράστια οδύνη των ανθρώπων στη Γάζα και τη Δυτική Οχθη, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, στο Σουδάν, στο Ιράν, στην Ουκρανία, στη Μινεάπολη και σε έναν τρομακτικά μεγάλο αριθμό τόπων.
Οι καλλιτέχνες είναι ελεύθεροι να ασκούν το δικαίωμά τους στην ελευθερία της έκφρασης με όποιον τρόπο επιλέγουν. Δεν θα πρέπει να αναμένεται από τους καλλιτέχνες να σχολιάζουν όλες τις ευρύτερες συζητήσεις σχετικά με προηγούμενες ή τρέχουσες πρακτικές ενός φεστιβάλ, πάνω στις οποίες δεν έχουν κανέναν έλεγχο. Ούτε θα πρέπει να αναμένεται να τοποθετούνται για κάθε πολιτικό ζήτημα που τους τίθεται, εκτός αν το επιθυμούν.
Συνεχίζουμε αυτό το έργο επειδή αγαπάμε τον κινηματογράφο, αλλά και επειδή ελπίζουμε και πιστεύουμε ότι η παρακολούθηση ταινιών μπορεί να αλλάξει τα πράγματα — ακόμη κι αν αυτό συμβαίνει με τον αργό, σχεδόν παγετώδη ρυθμό της αλλαγής των ανθρώπων, μία καρδιά ή ένα μυαλό κάθε φορά.
Ευχαριστούμε την ομάδα μας, τους καλεσμένους, τις επιτροπές, τους δημιουργούς μας και όλους όσοι συμμετέχουν στη Berlinale για τη νηφαλιότητα σε καιρούς έντασης.
Ο Βίμ Βέντερς από την άλλη δεν έχει σχολιάσει όλα όσα έχουν συμβεί μετά τη δήλωσή του.
Το 76ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου διεξάγεται φέτος από τις 12 μέχρι και τις 22 Φεβρουαρίου. Οπως κάθε χρόνο, το Flix βρίσκεται εδώ για να σας μεταφέρει, ζωντανά, όλα όσα συμβαίνουν μέσα και έξω από τις αίθουσες μέσα από το ειδικό τμήμα του που ανανεώνεται συνεχώς.