«Είναι ένας κόσμος ολόκληρος – μια νυσταλέα όπερα τσέπης – κλεισμένη σε μια έπαυλη θεσπέσια. Μια από τις πρώτες ελληνικές ταινίες (του τότε νέου κύματος) που είδα στα γυμνασιακά μου χρόνια και προφανώς μια ταινία που με στοίχειωσε και στη δική μου δεύτερη ταινία ("Αγαπούσε τα Λουλούδια Περισσότερο"). Ο ρυθμός της – εκεί που το coolness συναντά τον ψυχαναγκασμό - και το αδιάκοπο ξεφλούδισμα της ελληνικής οικογένειας, μέσα από χαρακτήρες συμπαθητικούς και απωθητικούς ταυτόχρονα, είναι το μάθημα του κύριου Νίκου σε όλους εμάς.»
Ετσι περιγράφει ο Γιάννης Βεσλεμές τους «Τεμπέληδες της Εύφορης Κοιλάδας», την ταινία που ο Νίκος Παναγιωτόπουλος γύρισε το 1978, βασισμένος πάνω στο μυθιστόρημα του Αλμπέρ Κοσερί «Oι Τεμπέληδες στην Εύφορη Κοιλάδα», μια «πολιτική ταινία», όπως δήλωνε ο ίδιος ο δημιουργός της, όχι μόνο για την παρακμή της αστικής τάξης, αλλά για την «οκνηρία και τη χαλαρότητα που έχει διαβρώσει όλες τις κοινωνικές βαθμίδες».
Στην ταινία που πρωταγωνιστούν οι Βασίλης Διαμαντόπουλος, Δημήτρης Πουλικάκος, Νικίτας Τσακίρογλου, Γιώργος Διαλεγμένος και Ολγα Καρλάτου, ένας πατέρας και οι τρεις γιοι του κληρονομούν μία έπαυλη στην εξοχή και αποσύρονται εκεί μαζί με μία υπηρέτρια. Η οκνηρία οδηγεί την οικογένεια στην αποχαύνωση, και με την εξαίρεση της βιοπαλαίστριας οικονόμου, καταλήγουν όλοι «ζωντανοί-νεκροί».
Μεγάλος θαυμαστής της ταινίας, με ευθεία αναφορά στη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του «Αγαπούσε τα Λουλούδια Περισσότερο», ο Γιάννης Βεσλεμές θα επιστρέψει ακόμη μια φορά στη βίλα που διαδραματίζεται η ιστορία για να συνοδεύσει στις 6 Μαΐου στο Ινστιτούτο Γκέτε μια προβολή της συνθέτοντας ζωντανά στη σκηνή και παράλληλα με την ταινία ένα νέο εναλλακτικό σάουντρακ.
Ρωτήσαμε τον Γιάννη Βεσλεμέ, με ποια στοιχεία θα κινηθεί μουσικά και ηχητικά μέσα στο σώμα της ταινίας;
«Ας πούμε περιγράφοντας ηχητικά αυτό που τον Παναγιωτόπουλο τον ενδιαφέρει λιγότερο σε αυτή την ταινία: Τον κόσμο των ονείρων των ηρώων. Ο ύπνος στη ταινία είναι μια λήθη, ένα υπαρξιακό κενό που καθρεφτίζει και το ξύπνιο των γιών. Σχεδόν μισό αιώνα μετά από το γύρισμα της, πιο συμπονετικός από τον σκηνοθέτη απέναντι στους ήρωες, θα προσπαθήσω – πότε αφηρημένα και πότε λυρικά – να δώσω λίγη ζωή στα απονεκρωμένα μέλη. Με την ελευθερία των modular synthesizers, χωρίς προκαθορισμένα προηχογραφημένα μέρη – πέρα από samples και θραύσματα και ημιτελείς μουσικές φράσεις - θα συνθέσω ζωντανά μια εκδοχή ενός soundtrack της ταινίας που θα ακουστεί για μια φορά έτσι και ποτέ ξανά δε θα υπάρξει με τον ίδιο τρόπο. Oπως και οι άνθρωποι αυτοί, το σπίτι αυτό, η εποχή εκείνη.»
Δεν ξέρω αν ο Νίκος Παναγιωτόπουλος θα ενδιαφερόταν στα αλήθεια για αυτό το πείραμα. Θα 'θελα να του αρέσει γιατί είναι ένας διάλογος, μια συμφωνία. Αλλά – και για να μιμηθώ τον τρόπο του εδώ – και διαφωνία να είναι πάλι χαρούμενος θα είμαι που το επιχειρώ.»
Θα άρεσε στον Νίκο Παναγιωτόπουλο; Τι πιστεύεις;
Τυχαίνει να έχω επιμεληθεί το ψηφιακό restoration των «Τεμπέληδων της Εύφορης Κοιλάδας» πριν λίγα χρόνια. Εχω περάσει αρκετό καιρό βλέποντας και ξαναβλέποντας την ταινία καρέ καρέ.Δουλεύοντας με το κινηματογραφικό εργαστήριο για την αποκατάσταση της, ψηλαφώντας τις παλιές κόπιες, τα πρωτόγονα βίντεο φορμά, προσπαθώντας να καταλάβουμε πως ήταν η ταινία τότε και πως πρέπει να υπάρξει τώρα στην εποχή μας. Δε σημαίνει ακριβώς ότι την έχω οικειοποιηθεί, ας πούμε ότι είχαμε μια σύντομη σχέση αλληλοεξάρτησης - εγώ και η ταινία. Δεν ξέρω αν ο Νίκος Παναγιωτόπουλος θα ενδιαφερόταν στα αλήθεια για αυτό το πείραμα. Θα 'θελα να του αρέσει γιατί είναι ένας διάλογος, μια συμφωνία. Αλλά – και για να μιμηθώ τον τρόπο του εδώ – και διαφωνία να είναι πάλι χαρούμενος θα είμαι που το επιχειρώ. Αλλωστε είναι και η ταινία αυτή μια ταινία για το μεγαλείο της αποτυχίας.
Η προβολή της ταινίας «Οι Τεμπέληδες της Εύφορης Κοιλάδας» του Νίκου Παναγιωτόπουλου, με αγγλικούς υπότιτλους και συνοδεία ζωντανής μουσικής από τον Γιάννη Βεσλεμέ θα γίνει στο αμφιθέατρο του Ινστιτούτου Γκέτε την Τετάρτη 6 Μαΐου στις 21.00, στο πλαίσιο του Athens Music Week. Προμηθευτείτε εδώ τα εισιτήριά σας.
