Προσθέστε το Flix στις προτιμήσεις σας στο Google
Το 67ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης τιμά τον Νίκο Γραμματικό με τον Τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο για το σύνολο της προσφοράς του στο ελληνικό σινεμά και αφιερώνει ένα μεγάλο μέρος της φετινής διοργάνωσης στο έργο του.
Οπως αναφέρουν οι διοργανωτές του Φεστιβάλ: «Από την "Κλειστή Στροφή" του 1991 μέχρι το "Μήδεια... Κρείσσων τῶν Εμῶν Βουλευμάτων" του 2014, ο Νίκος Γραμματικός έχει διαμορφώσει ένα ιδιαίτερο κινηματογραφικό σύμπαν, όπου οι ανθρώπινες σχέσεις, η ματαίωση, η μοναξιά, η φιλία και τα προσωπικά αδιέξοδα συναντούν τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Οι ήρωές του είναι συχνά άνθρωποι που προσπαθούν να ξεφύγουν από το παρελθόν τους ή να βρουν μια θέση σε έναν κόσμο που μοιάζει να τους απορρίπτει, ενώ οι ιστορίες τους κινούνται ανάμεσα στον ρεαλισμό και μια πιο ποιητική, υπαρξιακή ματιά.»
Αβαξ
Κεντρική θέση στο αφιέρωμα έχουν οι «Απόντες», η εμβληματική ταινία του 1996 που φέτος συμπληρώνει 30 χρόνια από την κυκλοφορία της. Η ταινία παρακολουθεί έξι φίλους μέσα σε μια επταετία, καταγράφοντας τις συναντήσεις και τις αποστάσεις τους καθώς αλλάζουν οι ίδιοι αλλά και η ελληνική κοινωνία γύρω τους. Η σταδιακή διάλυση των συλλογικών δεσμών και η μετάβαση προς μια περισσότερο ατομική πραγματικότητα κάνουν τους «Απόντες» ένα έργο που εξακολουθεί να συνομιλεί με το παρόν.
Με όρους καθολικής προσβασιμότητας θα προβληθούν επίσης οι «Απόντες» και τα «Νυχτολούλουδα» (1999), με χορηγό προσβασιμότητας την Alpha Bank. Στα «Νυχτολούλουδα», ο Γραμματικός στρέφει την κάμερα σε παιδιά με προβλήματα όρασης, παρακολουθώντας την εκπαίδευση και την προσπάθειά τους να γνωρίσουν και να κατανοήσουν έναν κόσμο σχεδιασμένο κυρίως γύρω από την αίσθηση της όρασης.
Η Εποχή των Δολοφόνων
Το αφιέρωμα περιλαμβάνει ακόμη την «Εποχή των Δολοφόνων» (1993), όπου δύο φίλοι μπλέκουν σε μια ιστορία εγκλήματος, εκβιασμού και ερωτικής επιθυμίας, τον «Βασιλιά» (2002), με τον Βαγγέλη Μουρίκη στον ρόλο ενός άνδρα που επιχειρεί να κάνει μια νέα αρχή σε ένα εχθρικό περιβάλλον, την «Αγρύπνια» (2005), μια νυχτερινή περιπλάνηση γύρω από δύο αποξενωμένα αδέλφια, αλλά και το «Μήδεια... Κρείσσων τῶν Εμῶν Βουλευμάτων», μια κινηματογραφική περιπέτεια που μεταφέρει το ομώνυμο έργο του Ευριπίδη στους δρόμους της σύγχρονης Αθήνας.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η προβολή τεσσάρων μικρού μήκους ταινιών του Νίκου Γραμματικού, οι οποίες έχουν σπάνια προβληθεί σε κινηματογραφική αίθουσα. Πρόκειται για τις «Μακρόθεν» (1987), «Επικίνδυνη ζώνη» (1988), «Αβαξ» (1989) και «Χάος» (1994), έργα που αποκαλύπτουν ήδη από τα πρώτα χρόνια της πορείας του σκηνοθέτη το ενδιαφέρον του για το μυστήριο, το παράδοξο, την ανατροπή και τα παιχνίδια ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία.
Μήδεια... Κρείσσων των Εμών Βουλευμάτων
Παράλληλα, ο ίδιος ο Νίκος Γραμματικός θα βρεθεί στη Θεσσαλονίκη για μια ανοιχτή συζήτηση με το κοινό, μαζί με συνεργάτες, ηθοποιούς, σεναριογράφους και άλλους συντελεστές των ταινιών του, σε μια συζήτηση γύρω από τη δημιουργική του διαδικασία και τη μακρά διαδρομή του στο ελληνικό σινεμά.
Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα παρουσιαστεί επίσης το βιβλίο «Απόντες» του δημοσιογράφου και συγγραφέα Θεοδόση Μίχου, από τις εκδόσεις Αντίποδες, το οποίο καταγράφει την προφορική ιστορία της δημιουργίας της ταινίας μέσα από τις μαρτυρίες των συντελεστών της. Σημαντική είναι και η παρουσία του Νίκου Παναγιωτόπουλου, συν-σεναριογράφου σε πολλές από τις ταινίες του Γραμματικού, ο οποίος συμμετέχει και στην ειδική έκδοση του Φεστιβάλ «Πρώτο Πλάνο», αφιερωμένη στον σκηνοθέτη.
Χάος
Ο Νίκος Γραμματικός γεννήθηκε στη Σαλαμίνα το 1963 και σπούδασε κινηματογράφο και μαθηματικά. Από το 1984 έως το 1994 συμμετείχε στην παραγωγή της ραδιοφωνικής εκπομπής «Το σινεμά στο Γ΄ Πρόγραμμα», ενώ από το 1991, όταν η «Κλειστή στροφή» του απέσπασε το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, έχει διαγράψει μια σταθερή πορεία στον ελληνικό κινηματογράφο. Οι «Απόντες» απέσπασαν το 1996 πέντε διακρίσεις στο Φεστιβάλ, μεταξύ άλλων τα βραβεία Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας και Σεναρίου, επιβεβαιώνοντας τη θέση της ταινίας ως ενός από τα χαρακτηριστικά έργα του σύγχρονου ελληνικού σινεμά.
Απόντες
«Ευχαριστώ πολύ, είναι μεγάλη μου τιμή», σημειώνει ο ίδιος ο Νίκος Γραμματικός για τη βράβευσή του, θυμίζοντας πως στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης προβλήθηκε η πρώτη του ταινία, όπως και όλες οι επόμενες, ενώ εκεί έλαβε και το πρώτο του βραβείο.
Για τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Φεστιβάλ, Ορέστη Ανδρεαδάκη, οι ταινίες του Γραμματικού έχουν αφήσει «ισχυρό αποτύπωμα» όχι μόνο στο ελληνικό σινεμά αλλά και στη συλλογική μνήμη, καθώς καταγράφουν τις σχέσεις, τις αγωνίες και τις μεταβολές μιας ολόκληρης γενιάς και μιας χώρας σε βάθος τεσσάρων δεκαετιών>.
Το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης θα πραγματοποιηθεί από 5 έως 15 Νοεμβρίου 2026. Αναζητήστε περισσότερες πληροφορίες στο επίσημο site του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, στη σελίδα του στο Facebook και το Instagram.
