Καλλιτέχνης εύρους που δεν περιοριζόταν στον κινηματογράφο, ο Σατγιαζίτ Ρεί ήταν μουσικός, χαράκτης, illustrator και συγγραφέας, ιδιότητες που διατήρησε όλα τα χρόνια της σκηνοθετικής του καριέρας, ενσωματώνοντας τις περισσότερες από αυτές στις ταινίες του.

Σαν συγγραφέας ο Ρεί όχι μόνο υπήρξε πολυγραφότατος, αλλά δημιούργησε και δύο από τους πιο διάσημους λογοτεχνικούς ήρωες της σύγχρονης Ινδίας, τον ντετέκτιβ Φελούντα και τον Καθηγητή Σόνκου, με σειρά περιπετειών που παραμένουν ακόμη και σήμερα δημοφιλείς ανάμεσα και στις νεότερες γενιές.

Ο ντετέκτιβ Φελούντα, βασισμένος πάνω στο μοντέλο του Σέρλοκ Χολμς, λύνει τις πιο απίθανες ιστορίες μυστηρίου, συνοδευόμενος συνήθως από δύο βοηθούς, τον ξάδελφό του Τοπσέ και τον φίλο τους Λαλμοχάν Γκανγκουλί, συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων.

Αυτό κάνει και στον «Θεό Ελέφαντα», τη δεύτερη από τις δύο ταινίες που ο Σατγιαζίτ Ρεί γύρισε βασισμένος στις ιστορίες του (η άλλη είναι το «Χρυσό Φρούριο» του 1974). Αυτή τη φορά ο Φελούντα φτάνει με τη συνοδεία του στο Βαρανάσι για διακοπές κατά τη διάρκεια της γιορτής Ντούργκα Πούτζα. Εκεί θα τον πλησιάσει ο πατριάρχης της οικογένειας Γκοσάλ προκειμένου να λύσει το μυστήριο της κλοπής ενός αγαλματιδίου του Θεού Ελέφαντα που εξαφανίστηκε υπό μυστηριώδεις συνθήκες από το σπίτι του.

Απλός τόσο στη σύλληψη του, όσο και στην εκτέλεση του - αν και κανείς μπορεί να παρατηρήσει τον περίτεχνο τρόπο με τον οποίο ο Ρεί κινηματογραφεί μια λαβυρινθώδη πόλη που κρύβει μυστικά σε κάθε γωνιά της - ο «Θεός Ελέφαντας» παρακολουθείται σαν ένα technicolor χολιγουντιανό 70s φιλμ της Disney φτιαγμένο όμως από έναν μεγάλο δημιουργό.»

Με αυτήν την πρόφαση - μιας αστυνομικής ιστορίας που εξελίσσεται χωρίς πολλές εκπλήξεις ή ανατροπές, αλλά με το βλέμμα στραμμένο στους μικρούς ανθρώπους όταν έρχονται αντιμέτωποι με τους Θεούς - ο Σατγιαζίτ Ρεί παραδίδει εδώ την ανθρωπογεωγραφία μιας (αυστηρά ανδροκρατούμενης) κοινωνίας που πιστεύει σε φαινομενικά ανώτερες δυνάμεις, έχοντας χάσει τον προσανατολισμό της στον ίδιο τον άνθρωπο.

Σαν ένας αστικός θρύλος ή και ένα πολάρ για όλη την οικογένεια που εξελίσσεται μέσα σε μια πόλη που όχι τυχαία βρίσκεται σε έκσταση μπροστά στον ερχομό ενός «αγίου», ο Ρεί αποκαθηλώνει μια σειρά από «Θεούς»: τους υπερήρωες των κόμικς που λατρεύουν τα παιδιά, το χρήμα που συνεχίζει να δίνει κίνητρο στα πιο ταπεινά ανθρώπινα ένστικτα, τους «αγίους» που δεν είναι παρά απατεώνες, εκμεταλλευτές της ανθρώπινης ανάγκης για κάτι ανώτερο από τους ίδιους.

Στο πιο «παράξενο», αλλά και άκρως διασκεδαστικό κομμάτι της εν λόγω αποκαθήλωσης, ο Ρεί θα χρησιμοποιήσει και το σώμα ενός αθλητή του μπόντι μπίλντινγκ το οποίο θα «ερεθίσει» (όχι μόνo) τη φαντασία των τριών ηρώων, καθώς αυτοί τον παρακολουθούν με θαυμασμό, ζητούν την άδεια να αγγίξουν τους μύες του πριν αντιληφθούν πως το μεγαλύτερο όπλο του ανθρώπου που είναι το μυαλό του.

Απλός τόσο στη σύλληψη του, όσο και στην εκτέλεση του - αν και κανείς μπορεί να παρατηρήσει τον περίτεχνο τρόπο με τον οποίο ο Ρεί κινηματογραφεί μια λαβυρινθώδη πόλη που κρύβει μυστικά σε κάθε γωνιά της - ο «Θεός Ελέφαντας» παρακολουθείται σαν ένα technicolor χολιγουντιανό 70s φιλμ της Disney φτιαγμένο όμως από έναν μεγάλο δημιουργό. Ακόμη κι εδώ, σε μια ταινία που βρίσκεται πολύ μακριά από την Τριλογία του Απού, το «Μουσικό Δωμάτιο» ή το «Τσαρουλάτα», ο Ρέι αφήνει ψήγματα πνευματικότητας, χορογραφώντας ένα (όχι και τόσο σπουδαίο και σαν υπόθεση) pulp αστυνομικό τόσο ελαφρά και παιχνιδιάρικα όσο και η εμπειρία του να το διαβάζεις.