Προσθέστε το Flix στις προτιμήσεις σας στο Google
Τα κτίρια έχουν τη δική τους ιστορία κι αυτή του εργοστασίου της ΠΥΡ.ΚΑΛ. είναι γεμάτη αντιθέσεις: βιομηχανία και χειρονακτική εργασία, δυστυχήματα και βιοπορισμός, ένα ολοζώντανο παρελθόν κι ένα σταμάτημα του χρόνου, τρόμος και γέλιο, ζωή και θάνατος.
Το εργοστάσιο πυρομαχικών της ΠΥΡ.ΚΑΛ. εξόπλισε πολέμους παγκοσμίως, από τον Ισπανικό Εμφύλιο ως το Αφγανιστάν και το Ιράκ. Σήμερα στέκει εγκαταλελειμμένο, 500 στρέμματα γεμάτα μνήμες και ετοιμόρροπα κτίρια του πρώτιμου μοντερνισμού. Οι φωνές τεσσάρων πρώην εργατών και εργατριών αντηχούν στα ερείπια καθώς μας ξεναγούν στα άδεια κτίρια, φωτίζοντας την αθέατη καθημερινότητα του εργοστασίου, μέσα από τις αφηγήσεις τους. Η σκληρή δουλειά, οι έντονες φιλίες, η εργατική αλληλεγγύη και ο φόβος, κοινός παρονομαστής σε όλες τις ιστορίες. Οι αναμνήσεις τους πλέκονται με σπάνια αποσπάσματα αρχειακού υλικού. Την ίδια ώρα, μια υψηλού ρίσκου επιχείρηση απορρύπανσης αναδεικνύει την θανατηφόρα φύση του εργοστασίου.
Σ' αυτό το γεμάτο αντιθέσεις σύμπαν βυθίζεται το ντοκιμαντέρ «Αυτοί που Αγγιξαν τον Πόλεμο». Δημιουργοί του, ο Μιχάλης Καστανίδης, σκηνοθέτης και παραγωγός. με σπουδές στην παραγωγή ντοκιμαντέρ και την οπτική ανθρωπολογία και με ταινίες του έχουν βραβευτεί και προβληθεί σε διεθνή φεστιβάλ, ενώ συχνά αξιοποιούνται ως εκπαιδευτικά εργαλεία σε ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Και η Ηώ Χαβιαρά, κινηματογραφίστρια και κοινωνική ανθρωπολόγος, με εστίαση στο εθνογραφικό ντοκιμαντέρ, στον οπτικό πολιτισμό, στη μνήμη και την ιστορία, στο χιούμορ και στις διαδικασίες συγκρότησης των εθνικών ταυτοτήτων.
Το «Αυτοί που Αγγιξαν τον Πόλεμο» έρχεται στις αίθουσες από τη Δευτέρα, 14 Σεπτεμβρίου από τη Weird Wave (βρείτε στο τέλος του κειμένου πληροφορίες για τις, παρουσία συντελεστών και αναλυτών, προβολές) και οι δυο σκηνοθέτες μοιράστηκαν με το Flix 15 εικόνες - κι ισάριθμες λεζάντες - που αποτυπώνουν τα σημαντικά και τ' ασήμαντα, τα προσωπικά και τα πανανθρώπινα, τα πολεμικά και τα ειρηνικά αυτού του ντοκιμαντέρ.
Διαβάστε και δείτε περισσότερα για το «Αυτοί που Αγγιξαν τον Πόλεμο» εδώ.
1. Ενα χωριό που έγινε η μεγαλύτερη βιομηχανική πόλη της χώρας. Η γνωριμία μας με την ιστορία και τους ανθρώπους της πόλης μέσα από το ερευνητικό για την βιομηχανική κουλτούρα της πόλης (Openeleusis.eu) στο πλαίσιο της πολιτιστικής πρωτεύουσας Eleusis2023.
2. Η ρεγγοσαλάτα του Βαγγέλη. Από την πρώτη ημέρα και κάθε φορά που βρεθήκαμε στην ΠΥΡΚΑΛ μας υποδέχθηκε με κάποια «εκρηκτική» γεύση, όπως συνήθιζε να λέει. Αν δεν ήταν ένα ντοκιμαντέρ για την πολεμική βιομηχανία θα μπορούσε να είναι εστιασμένο στις γαστρονομικές του δεξιότητες.
3. Τα σκυλιά της ΠΥΡΚΑΛ στην είσοδο. Ηταν πάντα εκεί να μας χαιρετήσουν και να μας συντροφεύσουν στα 500 στρέμματα του εργοστασίου.
4. Γκραφίτι στην εργατική λέσχη.
Οι άνθρωποι που εύχονταν ειρήνη, δουλεύαν για τον πόλεμο.
5. Υπολείμματα εκρηκτικών βρίσκονται διάσπαρτα στους αχανείς χώρους του εργοστασίου. Για να μας υπενθυμίζουν ότι εκεί «δεν έβγαζαν λουκούμια», όπως μας είπε και η κυρία Βούλα.
6. Η κυρία Βούλα Ανδρεάδου συνταξιοδοτήθηκε πριν από 20 χρόνια, αλλά ακόμη κουβαλά καθημερινά στο πορτοφόλι της το Δελτίο Ταυτότητας Εργαζομένου της ΠΥΡΚΑΛ. Μαζί μας επέστρεψε, για πρώτη φορά από τότε, στους χώρους όπου δούλευε.
7. Οι εργαζόμενες της ΠΥΡΚΑΛ μέσα στα λουλούδια. Ακόμη ψάχνουμε να βρούμε ποιος ήταν ο φωτογράφος που, στα διαλείμματα της δουλειάς, έβγαζε τόσο τρυφερές φωτογραφίες τις συναδέλφισσές του.
8. Βαγγέλης Λίγγος. Από πίσω του τα παροπλισμένα μηχανήματα. «Ηθελαν να τα δώσουν για σκραπ, τα πήραμε εμείς τα κάψαμε εδώ για να καθαριστούν από τα υπολέιματα και τα σώσαμε». Οι εργάτες έχουν συνείδηση της βιομηχανικής κληρονομιάς που κουβαλάνε.
9. Οι ελιές της ΠΥΡΚΑΛ ακόμη δίνουν καρπό. Υπήρξε μια περίοδος που τις μαζεύαν οι εργάτες. Επίσης είχανε μέσα αμπέλι που έβγαζαν κρασί, μπαξέ, ακόμη και κότες είχε βάλει κάποιος.
10. Το γράμμα της Πόπης Χρυσογονίδου, από το φωτογραφικό λεύκωμα «Τροτύλη» για την ΠΥΡΚΑΛ του φωτογράφου Βαγγέλη Γκίνη. Η Πόπη ήταν δυναμική συνδικαλίστρια σε ένα ανδροκρατούμενο σωματείο. «Πάντα αγωνίστρια», όπως μας είπαν διάφορες συναδέλφισσές της. Δυστυχώς δεν προλάβαμε να την γνωρίσουμε.
11. Αρχειακό υλικό από πλάνα Ιρακινής τηλεόρασης με κατασχεμένα βλήματα των 155mm. Ξέραμε ότι την περίοδο του πολέμου Ιράν-Ιρακ, τη δεκαετία του '80, το τμήμα των 155mm δουλευε 24/7. «Είναι δικά μας, έχουν φτιαχτεί στην ΠΥΡΚΑΛ», μας είπαν εργαζόμενοι όταν είδαν την ταινία.
12. Εν μέσω γυρισμάτων το 2023 άρχισαν να πετάνε από επάνω μας στρατιωτικά αεροπλάνα. Απογειώνονταν από το γειτονικό στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας με προορισμό το Ισραήλ, συμβάλλοντας στη γενοκτονία των Παλαιστινίων. Ο πόλεμος ήταν πιο κοντά μας από όσο φανταζόμασταν.
13. (Ε)λληνικό (Κ)αλυκοποιείο γράφει πάνω η σφαίρα που βρήκε φίλος στα βουνά της Καταλονίας σε ένα σημείο εκτέλεσης. Βρήκε πολλές, δεν είναι η μόνη. Η ΠΥΡΚΑΛ κατά τον Ισπανικό εμφύλιο πουλούσε πυρομαχικά και στους Δημοκρατικούς, αλλά και στους φασίστες.
14. Πυροτεχνουργός φορώντας την ειδική στολή για την εξουδετέρωση υπολειμμάτων που βρίσκονται διάσπαρτα στις εγκαταστάσεις του εργοστασίου. (Φωτογραφία: Νίκος Κατσαρός)
15. Στην προβολή της ταινίας στην Ελευσίνα, ένας πρώην εργαζόμενος μάς διηγήθηκε: «Κάπου στον Περσικό Κόλπο, ένα ελληνικό πλοίο, στο οποίο επέβαινε ο αδερφός μιας συναδέλφισσας, χτυπήθηκε κατά λάθος από ένα βλήμα της ΠΥΡΚΑΛ. Εκείνη αναρωτιόταν: "Λες αυτό το βλήμα να είχε περάσει από τα χέρια μου και να σκότωνε τον αδερφό μου;"».
Η ταινία θα προβληθεί τις Δευτέρες 14 (συζήτηση με τη θεωρητικό του κινηματογράφου Γκέλυ Μαδεμλή) και 21 Σεπτεμβρίου στο Στέλλα, τις Παρασκευές 18 και 25 Σεπτεμβρίου στο Κάρμεν και τις Τρίτες 15 (συζήτηση με τον κριτικό κινηματογράφου Αλέξανδρο Παπαγεωργίου) και 22 Σεπτεμβρίου στο Δάφνη και την Κυριακή, 20 Σεπτεμβρίου στο Ολύμπια στην Αίγινα.