Φεστιβάλ / Βραβεία

67ο ΦΚΘ | Μέρα 6η: Βόλτα στην Αγορά και στο Immersive

στα 10

Τρεχάλα στα Works in Progress, εικονική περιπλάνηση στις ταινίες του Immersive, ένα απόγευμα με τον Νίκο Γραμματικό και ξεφάντωμα στο πάρτι του Διεθνούς Προγράμματος.

Flix Team
67ο ΦΚΘ | Μέρα 6η: Βόλτα στην Αγορά και στο Immersive

Σε φούριες ήταν η Αγορά του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης την Τρίτη, με τις προβολές των Works in Progress, κοντεύοντας να ολοκληρώσει μια πενθήμερη σειρά από συζητήσεις, συναντήσεις, pitching, και να οδηγηθεί με στέρεα βήματα στα βραβεία της που θ' απονεμηθούν την Τετάρτη.

Το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης πραγματοποιείται από τις 5 έως τις 15 Νοεμβρίου 2026, To Flix βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη για να σας μεταφέρει όλα όσα συμβαίνουν μέσα κι έξω από τις σκοτεινές αίθουσες στο ειδικό τμήμα «67ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης» που ανανεώνεται συνεχώς.

Μαζί με το Short Film Lab, το Locarno Industry Academy, Agora Series, μια και τα τελευταία χρόνια η τηλεοπτική παραγωγή έχει βρει κι εδώ το σπίτι της, με τον Θάνο Σταυρόπουλο για πρώτη χρονιά επικεφαλής, την Αγγελική Βέργου σε θέση συμβούλου και τον Χριστόφορο Παπακαλιάτη φετινό και πετυχημένο Ambassador, η Αγορά συνέδεσε ξανά την Ελλάδα με τον εξωτερικό, αναλαμβάνοντας με θάρρος την ευθύνη παραγωγικών διασυνδέσεων.

Agora Tiff67

Agora Tiff67

Agora Tiff67

Agora Tiff67

Την ίδια ώρα, στο ισόγειο της Αποθήκης Γ, μπήκαμε σε κόσμους εικονικούς, με τις προβολές του διαγωνιστικού τμήματος Immersive, οκτώ ταινίες επαυξημένης πραγματικότητας: βάλαμε τη μάσκα μας και βυθιστήκαμε στο δικό τους σύμπαν.

Immersive tiff67

Immersive tiff67

Στον έξω κόσμο, στο λιμάνι, οι Κριτικές Επιτροπές των τριών διαγωνιστικών επίσημων προγραμμάτων έκαναν διάλειμμα από τις προβολές και τις συζητήσεις τους για να φωτογραφηθούν από τον Αρη Ράμμο. Στο Arrivals ο πεζογράφος, μεταφραστής, θεωρητικός κινηματογράφου, σεναριογράφος και σκηνοθέτης ταινιών μικρού μήκους Αχιλλέας Κυριακίδης, ο παραγωγός Τζακ Τάρλινγκ και η επιμελήτρια και προγραμματίστρια κινηματογραφικών προγραμμάτων Γκάια Φούρερ. Στο Meet the Neighbors+ η σεναριογράφος και σκηνοθέτρια Σοφία Εξάρχου, η μοντέζ Ανε Εστερουντ και η Υπεύθυνη Προώθησης του Σύγχρονου Ιταλικού Κινηματογράφου στην Cinecittà S.p.A. Κριστίνα Κασάνο. Και στο >>Film Forward η ερευνήτρια, συγγραφέας, δραματουργός και λέκτορας Ανα Βουγιάνοβιτς, ο σκηνοθέτης Γιώργος Ζώης και ο διευθυντής του D’A – Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βαρκελώνης, Κάρλος Ροντρίγκεθ Ρίος.

tiff67 juries

tiff67 juries

tiff67 juries

Ενα απόγευμα με τον Νίκο Γραμματικό στόλισε τη μέρα: με αφορμή το αφιέρωμα στον σκηνοθέτη που τιμήθηκε σε μια συγκινητική τελετή με τον Χρυσό Αλέξανδρο και το βιβλίο Απόντες του Θεοδόση Μίχου που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες, η παρέα ξανασυναντήθηκε, Νίκος Παναγιωτόπουλος, Βαγγέλης Μουρίκης, Αιμίλιος Χειλάκης, Νίκος Γεωργάκης και λοιποί παρόντες, σε μια συζήτηση κινηματογραφική και υπαρξιακή.

Απόντες tiff67

Απόντες tiff67

Απόντες tiff67

Απόντες tiff67


ΟΙ ΤΑΙΝΙΕΣ

Ενας Ολόκληρος Ανθρωπος Σχεδόν

Ενας Ολόκληρος Ανθρωπος Σχεδόν του Εύθυμη Kosemund - Σανίδη | Arrivals Διεθνές Διαγωνιστικό | Φεστιβάλ Ελληνικου Κινηματογράφου: Επίσημη Πρώτη

Ο Ηλίας φτάνει στο νησί όπου ζούσε ο πατέρας του για να διεκδικήσει την κληρονομιά που του έχει αφήσει. Γρήγορα αντιλαμβάνεται πως δεν έχει να περιμένει και πολλά. Οι ντόπιοι τον πληροφορούν πως ο πατέρας του έκανε τον γιατρό χωρίς αμοιβή, ζούσε μονήρης μέσα σε ένα κοντέινερ που είχε μετατρέψει σε σπίτι και αυτό, μαζί με 200 κάτι ευρώ στην τράπεζα είναι και η μόνη του περιουσία. Την ίδια στιγμή, το νησί πλήττεται από διακοπές ρεύματος που απειλούν τα τρόφιμα που βρίσκονται στα ψυγεία με ολική καταστροφή και ο Ηλίας μοιάζει να χάνει την επαφή με το σώμα του καθώς τα μέλη του αρχίζουν να παραλύουν και γύρω του μικρά περιστατικά αστάθειας και λιποθυμίας των ανθρώπων του νησιού εξαπλώνονται στη μορφή μιας παράδοξης πανδημίας.

Παγιδευμένος σε έναν τόπο που δεν τον χωράει ή που, τελικά, τον περίμενε ακριβώς μετά το θάνατο του πατέρα του σε μια ανομολόγητη και τρομακτική αντικατάσταση, ο Ηλίας θα μετακομίσει στο κοντέινερ και θα φτιάξει δειλά μια μικρή οικογένεια με την Καρίνα, τη σύντροφο του πατέρα του και την Καλλιόπη, τη νεαρή κοπέλα που δουλεύει στο μικρό ξενοδοχείο την οποία και θα ερωτευτεί. Οσο το σώμα του τον προδίδει και το ταξίδι του αρχίζει να μοιάζει όλο και περισσότερο με ένα πέρασμα σε μια κάποια «άλλη» πλευρά, ο Ηλίας θα βρεθεί σε μια μετέωρη κατάσταση, συνειδητοποιώντας για πρώτη φορά ποιος είναι, από που προέρχεται και που πηγαίνει, σε μια ενηλικίωση που καθώς ο χρόνος περνάει και η λογική δίνει τη θέση της στο παράλογο, αποκτά μέχρι και διαστάσεις «αναγέννησης».

Με τον ίδιο τρόπο, η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Εύθυμη Kosemund - Σανίδη, που του χάρισε το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο τμήμα Proxima του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κάρλοβι Βάρι, βρίσκεται στο ίδιο limbo με τον ήρωα της.

Το σώμα της αλλάζει διαρκώς μορφή και, για όσο διαρκεί, χάνει σαν τον Ηλία μέλη και ανακαλύπτει άλλα, αναζητά διαρκώς βηματισμό και τόνο, ενδίδει σε μια αφαίρεση που δίνει χώρο σε μια διαδρομή που αισθάνεσαι περισσότερο από όσο κατανοείς. Ο,τι ξεκινάει ως μια σλάπστικ λαϊκή ηθογραφία για έναν νεαρό άντρα που θα βρεθεί αντιμέτωπος με την ίδια του την καταγωγή, μεταλλάσσεται, σχεδόν χωρίς προειδοποίηση, σε ένα υπαρξιακό μετά-θρίλερ και μαζί μια μετα-ρομαντική κομεντί που ίπταται λογικής και γραμμικής αφήγησης, με ήρωες που θα μπορούσαν να βρίσκονται στο μεταίχμιο της ζωής και του θανάτου, φαντάσματα ή πνεύματα που στοιχειώνουν τόπους, μόνιμοι κάτοικοι μιας λυτρωτικής δυστοπίας.

Συνεχίζοντας και εξελίσσοντας το προσωπικό του στιλ, διακριτό ήδη από τις βραβευμένες μικρού μήκους ταινίες του (με πιο προσφατη και κοντινή αισθητικά τη βραβευμένη «Ολες οι Φωτιές η Φωτιά» του 2019, γυρισμένο και αυτό σε νησί, στην Μυτιλήνη), ο Εύθυμης Kosemund Σανίδης, φτιάχνει και εδώ ένα παραισθησιογόνο σύμπαν - φωτογραφημένο με απαράμιλλη τέχνη και τεχνική από τον Χρήστο Βουδούρη - όπου το μυστήριο υπερτερεί των τεκμηρίων και οι ερωτήσεις, αν ικανοποιούνται, αυτό συμβαίνει από τις απαντήσεις που υποπτεύεσαι και όχι από αυτές που δεν δίνει η αφήγηση.

Σε μια απόπειρα εικονογράφησης μιας υπαρξιακής, μπορχικής θα έλεγε κανείς, τραγικομωδίας που επιθυμεί να μιλήσει και για το σώμα ως πολιτική θέση και για την εντοπιότητα ως ταυτότητα και για το μη ορατό, που «εμφανίζεται» στη «φωτογραφική» του αποτύπωση για να αποκτήσει υπόσταση και για το τραύμα που επουλώνεται μόνο μέσα από τον «άλλον», αλλά τελικά και για τη μοίρα που καθορίζει την πορεία μας σε αυτόν (ή τον άλλον) κόσμο, ο Σανίδης, σε αντίθεση με τους δύο νεαρούς ήρωες του που τους μαθαίνει να είναι συνέχεια μαζί για να κάνουν «έναν ολόκληρο άνθρωπο, σχεδόν», δεν κάνει το ίδιο για τον θεατή. Του αφήνει το χέρι ακριβώς στα σημεία που θα έπρεπε να τον κουβαλάει στην πλάτη του για να διασχίζουν μαζί την ιστορία που θέλει να αφηγηθεί, με τον τρόπο που θέλει να την αφηγηθεί, σημαντική ή όχι, πετυχημένα ή όχι, μεγαλύτερη από τις πραγματικές της διαστάσεις, σίγουρα ορμώμενη από μια προσωπική ανάγκη να παραμείνει ερμητικά κρυπτική - με όποιο κόστος - όπως η ίδια η ανθρώπινη φύση. Μανώλης Κρανάκης

Paper Tiger

Paper Tiger του Τζέιμς Γκρέι | Ειδικές Προβολές

Επιστροφή στη φόρμα για τον Τζέιμς Γκρέι με ένα νέο νουάρ μελόδραμα με αισχύλιες απολήξεις αρχαίας τραγωδίας, τουλάχιστον μια σκηνή ανθολογίας και μεγάλη καρδιά.

Σκηνοθέτης που δοκιμάζει και δοκιμάζεται πάνω σε διαφορετικά είδη, ο Τζέιμς Γκρέις ξεγελάει κάθε φορά κοινό και κριτικούς για τις προθέσεις του. Στην πραγματικότητα, είτε αναζητά χαμένες πόλεις στον Αμαζόνιο («The Lost City of Z» του 2016), είτε τον πατέρα του στο διάστημα («Ad Astra» του 2019), όλες οι «περιπέτειες» του στο σινεμά αφηγούνται την ίδια ακριβώς ιστορία: την προσπάθεια μικρών ανθρώπων να συμφιλιωθούν με τα μεγάλα όνειρά τους, αυτά που συνθλίβονται νομοτελειακά από τη σύγκρουσή της με την πραγματική ζωή.

Πάντα πάνω σε δικά του σενάρια, οι ιστορίες του Τζέιμς Γκρέι είναι αυτοβιογραφικές και επιστρέφουν (κυριολεκτικά ή μεταφορικά) όλες στα χρόνια της παιδικής του ηλικίας στα 80ς του Ρόναλντ Ρέιγκαν, του Ψυχρού Πολέμου, του ακόμη ενός τέλους του αμερικανικού ονείρου. Καθοριστική εποχή σε κάθε περίπτωση για κάθε άνθρωπο, αλλά και για έναν δημιουργό που εξερευνά σε κάθε επιστροφή του στα μέρη της Νέας Υόρκης όπου μεγάλωσε τις έννοιες του «τόπου», της «οικογένειας» και της μικρής ή μεγάλης τραγωδίας που κρύβεται πάντα σε μια φαινομενικά συνηθισμένη, ευτυχισμένη ζωή.

Το «Paper Tiger», φυσική συνέχεια του «Αrmageddon Time» (η αρχική πρόθεση του Γκρέι ήταν να γυριστεί και με τους ίδιους ηθοποιούς), τον βρίσκει όχι μόνο ξανά μέσα στο οικογενειακό σπίτι, αλλά και σε μια πολυαναμενόμενη επιστροφή στη φόρμα (μετά από τη μεγαλύτερη αστοχία του που ήταν το «Κάποτε στη Νέα Υόρκη»), εδώ με ένα καστ που χαρίζει τρεις μοναδικούς ρόλους στον Ανταμ Ντράιβερ, την Σκάρλετ Τζοχάνσον και τον υπέροχο Μάιλς Τέλερ. Με κορυφές της καριέρας του το ντεμπούτο του «Little Odessa» και το «The Yards», το «Paper Tiger» έρχεται να θυμίσει τον τρόπο με τον οποίο ο Γκρέι διαχειρίζεται το είδος του νεο-νουάρ και του αστυνομικού φιλμ (αλλά στις καλύτερες στιγμές του και οποιοδήποτε άλλο είδος - θυμηθείτε ακόμη μια κορυφή στη φιλμογραφία του το Two Lovers) με μια βαθιά μελοδραματική αίσθηση του βλέμματος που κοιτάζει τον άνθρωπο στο ύψος του αναστήματός του.

Πριν ακόμη ξεκινήσει, το «Paper Tiger» προδίδει πως αυτό που θα ακολουθήσει θα είναι μια μεγάλη τραγωδία. Η φράση από τον «Αγαμέμνωνα» του Αισχύλου στους τίτλους της αρχής προοιωνίζει την ύβρη: «Ας είναι ο πλούτος χωρίς συμφορά, αρκετός για τον συνετό άνθρωπο». Ο,τι θα ακολουθήσει δεν θα είναι μόνο ένα close up σε μία οικογένεια που θα τολμήσει να υπερβεί τα όρια της «σύνεσης», αλλά και ένα φρέσκο ενός κόσμου που κρύβει περισσότερο σκοτάδι από όσο αντέχει να επεξεργαστεί με λογικά επιχειρήματα και λογικές πράξεις.

Ο Ιρβιν και η Εστερ ζουν μια ευτυχισμένη, κανονική ζωή μαζί με τα δύο τους αγόρια στα προάστια του Κουίνς. Στο περιθώριο της καθημερινότητας τους, αλλά με μια παρουσία δυναμική, εμβληματική, σχεδόν ηρωική ζει και ο Θείος Γκάρι, πρώην αστυνομικός με έναν αέρα σιγουριάς για τα ύποπτα κατά βάση πράγματα με τα οποία καταπιάνεται και ένα πιστόλι πάντα κρυμμένο στην κάλτσα. Καθόλου δύσκολο λοιπόν να πείσει τον αδερφό του να χρησιμοποιήσει τις γνώσεις και την έμπειρα του ως μηχανικός για μια «δουλειά» με Ρώσους επιχειρηματίες που θα τους αποφέρει πολλά χρήματα. Ο Ιρβιν είναι όμως άπειρος, πιστεύει ότι συνδιαλέγεται με επαγγελματίες και οι Ρώσοι δεν αστειεύονται όταν νιώθουν ότι τους παρακολουθούν. Θα τον χτυπήσουν, θα απειλήσουν τα παιδιά του, θα μπουν κρυφά στο σπίτι του, θα ορίσουν την αφετηρία μιας πτώσης που μοιάζει πλέον αναπόφευκτη.

Καμία αστυνομική ταινία, κανένα νουάρ ή νεο-νουάρ, ακόμη και το πιο pulp δεν ήταν ποτέ μια ταινία για τον κόσμο του εγκλήματος, αλλά μια παραβολή για τον κόσμο εκεί έξω, για τους μηχανισμούς της παραβατικότητας, της τιμωρίας, της δικαιοσύνης, την σκληρή (πρωτίστως κοινωνική) αλήθεια που διαδραματίζεται έξω από το τακτοποιημένο σαλόνι μιας μικροαστικής οικογένειας. Ο Γκρέι δεν σκηνοθετεί εδώ μια ταινία για τη ρώσικη μαφία και την νομοτέλεια που θα οδηγήσει τον ανυποψίαστο οικογενειάρχη στα γρανάζια της εγκληματικότητας και της καταστροφής, αλλά μια ταινία για μια εποχή που σφίγγει το κλοιό γύρω από όποιον θα τολμήσει να ονειρευτεί κάτι περισσότερο από το λίγο που του προσφέρεται.

Βρισκόμαστε στη δεκαετία του ’80 και η εποχή του Ρόναλντ Ρέιγκαν είναι μια εποχή σκοτεινή για ισότητες, διαφορετικότητες, δικαιοσύνη και… περιβάλλον. Μια εποχή σκοτεινή τελικά για την οικογένεια του Ιρβιν και της Εστερ καθώς η πραγματική ύβρις που θα διαπράξουν δεν είναι ότι θα συμφωνήσουν επιπόλαια σε ένα όχι και τόσο «καθαρό« σχέδιο, αλλά ότι θα μπουν σε αυτό με μια αθωότητα που δεν επιτρέπεται πια σε έναν όχι και τόσο «καθαρό» κόσμο. Οι συμφορές που επίκεινται, οι τραγικές ειρωνίες που θα ορίσουν τις ζωές τους, οι ασθενείες και ο τρόμος που θα εισβάλει στο σπίτι τους είναι η Αμερική που βγαίνει από τον Ψυχρό Πόλεμο για να μπει στον πόλεμο του AIDS, της οικονομικής ανέχειας, της πλήρους άγριας Δύσης που δεν σταμάτησε ποτέ και κορυφώνεται μέχρι και σήμερα, σε μια διαδοχή Προέδρων που δεν κατάφεραν να αναστήσουν ποτέ με οριστικό τρόπο το (αμερικάνικο) όνειρο.

Ο Τζέις Γκρέι όμως δεν σκηνοθετεί μια πολιτική ταινία, τελικά ούτε και ένα καθαρόαιμο αστυνομικό, αλλά ένα μελόδραμα. Που σφίγγει τον κλοιό γύρω από τους ήρωές τους, την ίδια στιγμή που νοιάζεται γι’ αυτούς με έναν τρόπο τόσο τρυφερό που σου ραγίζει την καρδιά. Εκεί που κανείς δεν βλέπει το άδικο και το λάθος, ο Γκρέι εντοπίζει το σημείο που μια «στραβή» μετατρέπεται σε «τραγωδία» και προσπαθεί να τη διορθώσει. Το κάνει με ένα σινεμά που κρατάει μικρές τις διαστάσεις του για να μπορεί να στέκεται στο ύψος των ηρώων του. Αλλά, την ίδια στιγμή και με μια ελεγειακή συνθήκη που υποβάλλει, ενορχηστρώνοντας μια διαδρομή που θα κορυφωθεί σε μια μεγάλη σκηνή ανθολογίας (αυτή στο χωράφι με τα καλαμπόκια με αναφορές στο «North by Northwest» του Αλφρεντ Χίτσκοκ ως προν τον υπαρξιακό φόβο).

Αλλά κυρίως θα ολοκληρωθεί με ένα σφίξιμο στην καρδιά για τις τραγωδίες που συμβαίνουν εκτός κάδρου και αφού οι τίτλοι τέλους έχουν πέσει, αφήνοντας τελικά τον μέσο ήρωα του Μάιλς Κέλερ - εσένα - μόνος σου να πιστεύεις, φεύ, πως αυτή τη φορά ίσως και να κατάφερες να τη σκαπουλάρεις… Μανώλης Κρανάκης

Maralinga Manigrida The Boy 

Μαραλίνγκα Μανινγκρίντα Μανταμαρού του Αλέξανδρου Βούλγαρη (The Boy) | Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου: Μια Δεύτερη Ματιά

Αυτή η ιστορία ξεκινάει και τελειώνει στην έρημο Τανάμι, ή ίσως στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση: όταν, το καλοκαίρι που μας πέρασε, ο Αλέξανδρος Βούλγαρης έκανε ένα take over στον χώρο, ένα ταξίδι στη δική του Αυστραλία - κι ας μην είχε πάει ποτέ - το φιλμ ήταν το ένα κομμάτι του παζλ της περιπλάνησης σ' έναν τόπο παιδικότητας, Ιστορίας, ζόφου και ονείρου, περικυκλωμένο και συμπληρωμένο από τα υπόλοιπα. Αποκομμένο από αυτό το πλαίσιο, μοιάζει ν' αναζητά τις φίλες του και την αυτάρκεια.

Σ' ένα ξέφωτο-κέλυφος, προστατευμένο από τον έξω κόσμο (παρά την απειλητική μπουλντόζα που εργάζεται παραδίπλα), πέντε γυναίκες βυθίζονται σε μια καλοκαιρινή σιέστα, εναλλάσσοντας τη ραστώνη με μικρούς διαλόγους, ανάγνωση, ημερολόγια, κελαηδίσματα, αναμνήσεις, τραγούδια. Η εικόνα φέρνει απ' ευθείας στον νου το «Picnic at Hanging Rock», την ταινία του Πίτερ Γουιρ που, από το 1975, μένει αξεπέραστη στην αποτύπωση των κοριτσίστικων μυστικών, του ανεξήγητου, της καταπιεσμένης επιθυμίας. Καθόλου τυχαία: το «Μαραλίνγκα Μανινγκρίντα Μανταμαρού» είναι μια αντανάκλαση εκείνης της ταινίας, και μαζί της ιστορίας και της ιδιοσυγκρασίας της Αυστραλίας. Το setting είναι αυτό όπου οι ηρωίδες του Γουιρ παίρνουν τη νωχελική σιέστα τους πριν ξεκινήσουν την ανάβαση, οι τρεις κοπέλες είναι εκείνες που χάθηκαν στους λόφους, μαζί τους η αυτόχειρας Σάρα που έμεινε πίσω και η Τζόαν Λίντσεϊ, η συγγραφέας του βιβλίου όπου βασίστηκε η ταινία του 1975. 

Ο,τι, όμως, έχει να κάνει με λόγο, γραπτό ή τραγουδιστό, αποκαλύπτει μια άλλη ιστορία, εκείνη της αλλόκοτης ηπείρου, της Αυστραλίας, που συνδέει τον ήλιο με την κλοπή των παιδιών των αβοριγίνων, το βετζεμάιτ με τις πυρηνικές δοκιμές στη Μαραλίνγκα. Με μικρές αναφορές, θραύσματα και τραύματα κι επαναλήψεις. Η εικόνα του The Boy και του Σίμου Σαρκετζή έχει, όπως πάντα, την ονειρική διάσταση της καλοσύνης και της ευαισθησίας. Το φιλμ έχει, προφανώς, την υφή του γρίφου. Του μαγικού κουτιού που περικλείει ερεθίσματα και αναφορές, αναφορές, αναφορές ώστε η θεατής να υποψιαστεί και να αναζητήσει περισσότερα στοιχεία, εξηγήσεις, αλήθειες, ιστορίες. Ομως αποκομμένη από το περιβάλλον της, δεν συνδέεται με την πηγή των πληροφοριών της και δεν φτάνει για να δημιουργήσει ένα μονοπάτι σύνδεσης ή γνώσης, βυθίζει το μυαλό σε μια όμορφη εικόνα με επαναλήψεις, χωρίς κλειδί.

Πιο λειτουργικά παρουσιασμένη σ' εκείνο το take over, περίκλειστη από χάρτινους, ζωγραφισμένους λόφους, μια λειτουργική κουκίδα στον χάρτη της Αυστραλίας του The Boy μάλλον, παρά σε μια κινηματογραφική αίθουσα με σβηστά τα φώτα. Λήδα Γαλανού

Ξένο Αίμα

Ξένο Αίμα του Τώνη Λυκουρέση | Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου: Επίσημη Πρώτη

Ο Τώνης Λυκουρέσης επιστρέφει στη Ζάκυνθο (των βιωμάτων του και της «Χρυσομαλλούσας»), μετά το κοινωνικό θρίλερ «Επαφή» που έκανε το πέρασμα στο σύγχρονο σινεμά, με μια ταινία που θα μπορούσε κάλλιστα να είναι πιλότος καθημερινού τηλεοπτικού δράματος.

Στο χειμωνιάτικο νησί, ο 60χρονος Ντένης έχει ένα μπαρ και ζει με τη μετανάστρια Βέρα και τον γιο της, τον Αλεξ, γύρω στα 20 και αντιδραστικό απέναντι στον πατριό του. Ενα βράδυ ο Αλεξ δεν θα γυρίσει πίσω, θα δώσει ένα σήμα στον Ντένη και θα εξαφανιστεί. Εκείνος θα πάει στο σημείο που του υπέδειξε ο Αλεξ και θα βρει μια κοπέλα αναίσθητη και σοβαρά τραυματισμένη. Οι δυο τους έφυγαν το βράδυ από το μπαρ με τη γουρούνα και... κάτι πήγε στραβά. Ο Ντένης θα μεταφέρει την κοπέλα στο νοσοκομείο με τη ζωή της να κρέμεται από μια κλωστή. Εκεί, όμως, θα συναντήσει την πρώην σύντροφό του και θα μάθει ότι το κορίτσι είναι και η βιολογική κόρη του. Πού είναι ο Αλεξ, τι συνέβη το μοιραίο βράδυ, ποιο είναι το παρελθόν που τιμωρεί τον Ντένη, τι λέει γι' αυτά η προστατευτική Βέρα και η μικρή νησιωτική κοινότητα κι ως πού θ' ανεβάσει τα ντεσιμπέλ η τραγωδία;

Με μια παλιομοδίτικη υπερβολή είναι στημένη η ταινία, με τον Ρένο Χαραλαμπίδη σε δραματικό ρόλο να παλεύει φωνάζοντας ν' αποβάλλει για χάρη του Ντένη τη δημόσια φιγούρα του που μοιάζει, πια, να τον καθορίζει κι ως ηθοποιό. Μια μπαναλιτέ σκεπάζει και τους δεύτερους ρόλους (γιατί εμφανίζεται ο κύριος που μοιάζει με τον Ντάμπλντορ και κραδαίνει μια καραμπίνα;), αλλά και τις αισθητικές επιλογές, παρά τη φωτογραφία του Παναγιώτη Σαλαπάτα G.S.C. που προσπαθεί να δημιουργήσει ομιχλώδη, κυριολεκτικά και μεταφορικά, ατμόσφαιρα. Κι αν το δράμα δεν είναι αρκετό, η μουσική, από την πρώτη σεκάνς, τσιτώνει το μελόδραμα αδιάλειπτα.

Επιπλέον, σ' ένα φιλμ που καταπιάνεται με μια γυναικοκτονία, το σενάριο δίνει μια τροπή αλόγιστη, μια «ηρωική» διάσωση που στέλνει την ιστορία σε εκπληκτικά λάθος κατεύθυνση, δικαιώνοντας ένα έγκλημα και δικαιολογώντας ανδρικές ενοχές, σίγουρα όχι από πρόθεση, αλλά μάλλον από συγγραφική αμηχανία. Αφήνοντάς μας, έτσι, με μια ταινία που ανήκει στο παρελθόν, όσο το αντικείμενό της συγκλονίζει το παρόν, χωρίς εκείνη να συμμετέχει στη συζήτηση. Λήδα Γαλανού

Το Δέντρο του Ιούδα

Το Δέντρο του Ιούδα του Χρήστου Χουλιάρα | Film Forward: Διεθνές Διαγωνιστικό | Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου: Επίσημη Πρώτη

Ο Ηλίας επιστρέφει στο χωριό όπου μεγάλωσε, στα σύνορα της Ελλάδας με την Αλβανία, μετά από έναν αποτυχημένο γάμο και μια γενική ματαίωση για όλα αυτά που κάποτε ονειρεύτηκε ότι μπορεί να ήταν η ζωή του. Το μόνo που τον συνδέει με τον τόπο είναι ο Κώστας, ο αστυνομικός του χωριού και παιδικός του φίλος και η σύζυγος του Κώστα, η Βίτω, μια γυναίκα με την οποία μοιράζεται μια βαθιά αγάπη και κατανόηση για τα ανομολόγητα απωθημένα που όρισαν τις ζωές όλων. Οι μέρες περνούν με τη ραθυμία που επιβάλλει η Φύση, την απόλυτη ησυχία, τις μνήμες - όσες παραμένουν ευχάριστες - από το παρελθόν, μια επανασύνδεση του Ηλία με τον ίδιο του τον εαυτό και την αποκατάσταση της επικοινωνίας του με την κόρη του.

Το πτώμα μιας νεκρής κοπέλας που θα βρεθεί στο δάσος, θα γίνει η αφορμή για να διαταραχθεί η φαινομενική τελικά «ησυχία» της επαρχιακής ακινησίας, με τον Ηλία να στοιχειώνεται από το έγκλημα και να προσπαθεί με κάθε τρόπο να βρει στοιχεία που θα τον οδηγήσουν στην ταυτότητα της κοπέλας και αυτή του δολοφόνου. Γύρω του, ο Κώστας μοιάζει να ξέρει πράγματα και καταστάσεις που προτιμά να μην αποκαλύψει, ενώ πίσω από τις κλειστές πόρτες των συγχωριανών του, συνομίληκων και νεότερων, μοιάζει να διαδραματίζεται ένα πολύ μεγαλύτερο έγκλημα.

Στην πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία μυθοπλασίας, ο Χρήστος Χουλιάρας διασκευάζει για τον κινηματογράφο το ομότιτλο βιβλίο του Μιχάλη Μαρκόπουλου που κυκλοφόρησε το 2014, φέρνοντας στην αφήγηση του όλη την εμπειρία χρόνων ως βοηθός σκηνοθέτης μεγάλων δημιουργών, αλλά και την σύνδεση του με τον Νίκο Νικολαϊδη του οποίου υπήρξε βοηθός στο «Θα σε Δω στην Κόλαση Αγάπη Μου» και «Ο Χαμένος τα Παίρνει Όλα», αλλά και δημιουργός του ντοκιμαντέρ «Directing Hell» για τον ίδιο τον σκηνοθέτη και την παρακαταθήκη του.

Με μια αξιοθαύμαστη αίσθηση κινηματογραφική οικονομίας και διατηρώντας τη λιτή, λυρική σε στιγμές, απόκοσμη γραφή του Μαρκόπουλου ως οδηγό για την ήσυχη, πρωτίστως, εσωτερική διαδρομή του ήρωα του, ο Χρήστος Χουλιάρας φτιάχνει με το «Δέντρο του Ιούδα» μια ταινία που θα μπορούσε κανείς να χαρακτηρίσει ως υπαρξιακό θρίλερ που χρωστάει το μεγαλύτερο κομμάτι της ατμόσφαιράς του στα γυρίσματα στην Ηπειρο αλλά κυρίως στην ταιριαστή ιδέα του Χουλιάρα να αναλάβει τον πρωταγωνιστικό ρόλο ο Αλέξης Καλοφωλιάς των Last Drive.

Η δωρική φιγούρα του Καλοφωλιά, η μη προσποιητή ερμηνεία του, ακόμη και αυτό το χαρακτηριστικό του ψεύδισμα που μοιάζει με «λάθος», κυρίως η μελαγχολία με την οποία περιφέρεται μέσα στο χωριό, σαν να είναι κι αυτός ένα κομμάτι της Φύσης - νεκρό αλλά έτοιμο ανά πάσα στιγμή να διεκδικήσει μερίδιο στη ζωή - δίνει στο «Δέντρο του Ιούδα» το ειδικό βάρος για μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία εξιλέωσης, πιο άτεχνη στο μεταφυσικό της κομμάτι, στιβαρή στο πολιτικό και κοινωνικό της μήνυμα ακόμη και όταν η «ησυχία» της μοιάζει να καλύπτει και τις σκηνές της έντασης της, τελικά πιο λειτουργική στις σχέσεις ανάμεσα σε μια παρέα που έχει διαβρώσει η στασιμότητα, ή εγκατάλειψη, η απουσία νοήματος απέναντι σε έναν κόσμο εσωτερικής και εξωτερικής βίας.

Σε μια σκηνή της ταινίας, ο Ηλίας βλέπει στην τηλεόραση μια σκηνή από τη «Γλυκιά Συμμορία» του Νίκου Νικολαΐδη. Αναπόφευκτος διακριτικός φόρος τιμής εκ μέρους του Χρήστου Χουλιάρα που με την πρώτη του αυτή στιβαρή, χαμηλότονη μυθοπλαστική απόπειρα, ενώνει την αγάπη του για το σινεμά που μπορεί να μοιάζει με ένα μελαγχολικό ροκ ορχηστρικό κομμάτι (σαν αυτό το πρωτότυπο με τίτλο τη «Στρογγούλα», την οροσειρά κάτω από την οποία διαδραματίζεται η ταινία, που υπογράφει για την ταινία ο Τζαστίν Σάλιβαν, ηγετική φιγούρα των New Model Army) και ταυτόχρονα με μια αντήχηση σε έναν κόσμο που, παρά τα φαινόμενα και με κόστος προσωπικές και κοσμικές τραγωδίες, μπορεί και να αρχίζει να αλλάζει. Μανώλης Κρανάκης

Το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης πραγματοποιείται από τις 5 έως τις 15 Νοεμβρίου 2026, To Flix βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη για να σας μεταφέρει όλα όσα συμβαίνουν μέσα κι έξω από τις σκοτεινές αίθουσες στο ειδικό τμήμα «67ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης» που ανανεώνεται συνεχώς.