Φεστιβάλ / Βραβεία

Βενετία 2025: Το «Orphan» του Λάζλο Νέμες ατυχώς μένει και ορφανό από ιδέες

στα 10

Πιστός στην θεματολογία και την αισθητική που μας έχει συνηθίσει, ο Λάζλο Νέμες με το «Orphan» του επιστρέφει σε γνώριμα αφηγηματικά και καλλιτεχνικά μονοπάτια. Υπερβολικά γνώριμα όμως.

Βενετία 2025: Το «Orphan» του Λάζλο Νέμες ατυχώς μένει και ορφανό από ιδέες

Λίγο μετά το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου, ο Αντορ (ο εκφραστικός πρωτοεμφανιζόμενος Μποζτορζάν Μπαραμπάς στον ρόλο του «Ορφανού» του τίτλου της ταινίας), ένα νεαρό αγόρι που είχε εισαχθεί στο ορφανοτροφείο επειδή ο πατέρας του είχε σταλεί στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, επανενώνεται διστακτικά με τη μητέρα του, η οποία κρυβόταν όλα τα προηγούμενα χρόνια για να εξασφαλίσει την επιβίωσή της.

Ομως λίγα χρόνια μετά, στην υπό Σοβιετική κατοχή Βουδαπέστη του 1957, έναν χρόνο μετά την αποτυχημένη επανάσταση του 1956 ενάντια στο καθεστώς και με την χώρα να ζει ακόμη μέσα στις πληγές που άφησε ο πόλεμος, ο οικογενειακός αυτός δεσμός ακόμα δεν δείχνει να έχει «δέσει». Αυτή η εύθραυστη οικογενειακή ισορροπία θα διαταραχθεί ακόμα περισσότερο όταν εμφανιστεί ξαφνικά στη ζωή τους μια μυστηριώδης ανδρική παρουσία, η οποία μοιάζει να έχει περισσή οικειότητα με την μητέρα του Αντορ, χωρίς εκείνη να μπορεί να του εξηγήσει πειστικά τον λόγο.

Από εκεί ο Νέμες ξεκινά να αφηγείται ουσιαστικά μια σκληρή ιστορία απότομης ενηλικίωσης, που θα αναγκάσει τον Αντορ να έρθει αντιμέτωπος και με τα μυστικά του παρελθόντος αλλά και με τις προκλήσεις του μέλλοντος, αν επιθυμεί να βρει την θέση του σε έναν κόσμο χωρίς προφανή προορισμό, με τον πόνο και την βία να είναι η μόνιμη κοινωνική σταθερά.

Το 82ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας διεξάγεται φέτος από τις 27 Αυγούστου μέχρι τις 6 Σεπτεμβρίου. Το Flix βρίσκεται εκεί για να σας μεταφέρει, ζωντανά, όλα όσα συμβαίνουν μέσα και έξω από τις αίθουσες. Συντονιστείτε στο ειδικό stream του Flix που ανανεώνεται συνεχώς.

orphan

Η αφήγηση, εμπνευσμένη κατά τα λεγόμενα του Νέμες από την δική του οικογενειακή ιστορία – και συγκεκριμένα του πατέρα του, δεν ξεφεύγει από τις θεματικές που μας έχει συνηθίσει ο σκηνοθέτης του «Γιου του Σαούλ» όμως εδώ η έμφαση δίνεται καθαρά στην οπτική του νεαρού ήρωα, ο οποίος πρέπει να ανακαλύψει την φρίκη του κόσμου από την αρχή για να καταλάβει, μάλλον με τον δύσκολο τρόπο, ποια είναι η θέση του μέσα σε αυτόν. Η σκηνοθετική ματιά του Νέμες αποτελεί εγγύηση ότι η αποτύπωση αυτής της νέας για τον ήρωα πραγματικότητας θα γίνει μέσα από μελετημένα κάδρα και απρόσμενες (χρωματισμένες σχεδόν σε σέπια τόνους) επιλογές, όμως σταδιακά γίνεται όλο και πιο εμφανές ότι, παρά την επιφανειακή αρτιότητα της σκηνοθεσίας και την στρωτή, υπολογισμένη αφήγηση, κάτι δείχνει να λείπει.

Και δεν είναι ακριβώς ότι δεν υπάρχει πάθος στην Οδύσσεια του Αντορ ή έλλειψη συναισθηματικής εμπλοκής στην αποτύπωση των συγκλονιστικών (για τον ίδιο κυρίως) ανακαλύψεων. Απλά ο Νέμες δείχνει να έχει βολευτεί υπερβολικά μέσα σε αυτού του είδους τις αφηγήσεις, παρουσιάζοντας περισσότερο μια «ασφαλή» και γνώριμη ταινία που στερείται αιχμής παρά μια αποπροσανατολιστική εμπειρία, όπως ήταν ο «Γιος του Σαούλ», ή έστω μια φιλόδοξη αποτυχία, όπως ήταν η «Δύση Ηλίου» του.

Ακόμα και οι ίδιες οι ανατροπές της ταινίας, στερούνται τον αντίκτυπο που θα μπορούσαν να έχουν ακριβώς γιατί είτε τηλεγραφούνται πολύ νωρίς, κάνοντας τον θεατή απλό παρατηρητή αλλά όχι συμμέτοχο της έκπληξης του Αντορ, είτε μετατρέπουν τους χαρακτήρες σε αρχέτυπα που απλά μοιάζουν καταδικασμένα να ακολουθήσουν μια σίγουρα θλιβερή αλλά ξεκάθαρα προδιαγεγραμμένη πορεία.

Η αναμενόμενα φροντισμένη διεύθυνση φωτογραφίας, οι εντυπωσιακοί φωτισμοί, η προσεγμένη σκηνογραφία αλλά και η φρεσκάδα του νεαρού πρωταγωνιστή δεν μπορούν να κρύψουν το γεγονός ότι το «Orphan» του Λάζλο Νέμες αποτελεί μια στρωτή και συναισθηματικά φορτισμένη αφήγηση που όμως όχι μόνο δεν έχει να προσθέσει κάτι καινούριο στο είδος αλλά ούτε και επιθυμεί να εξερευνήσει αληθινά σκοτεινές περιοχές αναλαμβάνοντας αληθινά ρίσκα ή κάνοντας αμιγώς ενδιαφέρουσες επιλογές.

Και ειδικά για μια ταινία που πραγματεύεται την ασάφεια και το χάος μετά τον πόλεμο, η αίσθηση οικειότητας και ασφάλειας είναι μάλλον ο μεγαλύτερος εχθρός.

Το 82ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας διεξάγεται φέτος από τις 27 Αυγούστου μέχρι τις 6 Σεπτεμβρίου. Το Flix βρίσκεται εκεί για να σας μεταφέρει, ζωντανά, όλα όσα συμβαίνουν μέσα και έξω από τις αίθουσες. Συντονιστείτε στο ειδικό stream του Flix που ανανεώνεται συνεχώς.