«Το σινεμά υπήρξε πάντα μια πράξη αντίστασης, γιατί η δουλειά μας είναι να αφηγούμαστε ιστορίες και οι ιστορίες αντιπροσωπεύουν το υλικό που φτιάχνει έναν πολιτισμό. Ιστορίες που φέρνουν ενσυναίσθηση προς τους περιθωριοποιημένους, ιστορίες που μας επιτρέπουν να προσπερνάμε τις διαφορές μας, ιστορίες που μας κάνουν να βλέπουμε ότι ένα εναλλακτικό μέλλον είναι δυνατό. Οπότε ας γιορτάσουμε την τόλμη, την ελευθερία και την αδάμαστη δύναμη της δημιουργίας. Πιστεύω στη δύναμη των ανθρώπινων φωνών, στη μεγάλη οθόνη, εκτός μεγάλης οθόνης και οπωσδήποτε πιστεύω στη δύναμη των ανθρώπινων φωνών στο δρόμο, ειδικά σήμερα.»
Με ένα κάλεσμα σε αντίσταση μέσα από το σινεμά και τις ιστορίες που αφηγούμαστε, ξεκίνησε το 79ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννων, με την Τζέιν Φόντα να παραμένει η δυναμική ακτιβίστρια που λατρεύουμε, πάντα έτοιμη να είναι η πιο λαμπερή στα κόκκινα χαλιά του πλανήτη και η πιο δυναμική στους δρόμους της Αμερικής όπου συνεχίζει να κατεβαίνει για να διαμαρτυρηθεί για τα κακώς κείμενα της διακυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ.
Γκονγκ Λι και Τζέιν Φόντα
Μαζί με την Γκονγκ Λι, ανέβηκαν στη σκηνή με σημαινόμενο τη Δύση και την Ανατολή που ενώνεται κάτω από τον μεγάλο προβολέα ενός κινηματογραφικού φεστιβάλ για να κηρύξουν την έναρξη της διοργάνωσης, συνδυάζοντας λάμψη, δεκαετίες δόξας και πολιτικής θέσης και άποψης. «Η τέχνη του σινεμά διασχίζει γλώσσες, κουλτούρες και γενιές και απευθύνεται σε όλους όσους μοιράζονται τα ανθρώπινα συναισθήματα», θα ολοκλήρωνε η Γκονγκ Λι.
Les actrices légendaires Gong Li et Jane Fonda déclarent l'ouverture de la 79ème édition du Festival de Cannes ! #cannes2026 pic.twitter.com/GppKluQNfn
— france.tv cinéma (@francetvcinema) May 12, 2026
Λίγο πριν η οικοδέσποινα της τελετής, ηθοποιός Αΐ Χαϊνταρά είχε μπεί στη σκηνή της αίθουσας Lumiere αναφωνόντας «Σε σας όλες και όλους που συνεχίζετε να αντιστέκεστε, εδώ και αλλού, καλησπέρα και καλως ήρθατε.», συνεχίζοντας με το δικό της σύνθημα μέσω του Ζαν-Λικ Γκοντάρ: «Δεν κάνουμε ταινίες για να είμαστε φρόνιμοι».
Ο εναρκτήριος λόγος της ήταν μια ωδή στους αφανείς ήρωες της καθημερινότητας, σε όσα προτιμούμε να μην κοιτάμε αλλά όσα το σινεμά τολμά να ρίχνει τον προβολέα. Στην οικουμενικότητα της κινηματογραφικής αφήγησης. «Γιατί αυτές οι ιστορίες που αντηχούν εκεί, βαθιά μέσα στο στήθος μας, σκιαγραφούν από μόνες τους ολόκληρη την ανθρωπότητα. Γιατί λένε: κοίτα, έτσι ζούμε εδώ. Ετσι νιώθουμε εδώ. Ετσι ελπίζουμε εδώ. Γιατί δεν έχουμε βρει τίποτα καλύτερο από δύο ώρες μέσα στο σκοτάδι για να μάθουμε να κοιτάζουμε και να ακούμε τους άλλους μέσα στο πιο λαμπρό φως.»
Αΐ Χαϊνταρά
Η έντονα πολιτικά φορτισμένη τελετή έναρξης των φετινών Καννών (χωρίς ωστόσο συγκεκριμένη αναφορά ούτε στους πολέμους σε Ουκρανία και Ιράν, ούτε στη Γάζα, ούτε στην άνοδο της ακροδεξιάς στην Ευρώπη, αλλά με μια διάθεση να αναδειχθεί το σινεμά ως μια πράξη αντίστασης) έρχεται ως μια - όχι άμεση - απάντηση στο μεγάλο debate που καθόρισε το Φεστιβάλ Βερολίνου τον περασμένο Φεβρουάριο εξαιτίας των δηλώσεων του Βιμ Βέντερς σχετικά με την πολιτική στην τέχνη.
Ηδη από νωρίς μέσα στη μέρα, στη συνέντευξη Τύπου της φετινής κριτικής επιτροπής o Πρόεδρος Παρκ Τσαν-γουκ είχε ξεκαθαρίσει τη θέση του:
«Νομίζω ότι είναι μια παράξενη αντίληψη να θεωρούμε πως βρίσκονται σε σύγκρουση μεταξύ τους. Μόνο και μόνο επειδή ένα έργο τέχνης περιέχει ένα πολιτικό μήνυμα, δεν θα πρέπει να θεωρείται εχθρός της τέχνης. Ταυτόχρονα, μόνο και μόνο επειδή μια ταινία δεν κάνει κάποια πολιτική δήλωση, αυτή η ταινία δεν θα πρέπει να αγνοείται. Ακόμα κι αν πρόκειται να διατυπώσουμε μια λαμπρή πολιτική θέση, αν αυτή δεν εκφράζεται με αρκετά καλλιτεχνικό τρόπο, τότε θα είναι απλώς προπαγάνδα. Αυτό που θέλω λοιπόν να πω είναι ότι η τέχνη και η πολιτική δεν είναι έννοιες που συγκρούονται μεταξύ τους. Εφόσον εκφράζονται καλλιτεχνικά, έχουν αξία.»
Στην ίδια συνέντευξη ο σεναριογράφος Πολ Λάβερτι, μόνιμος συνεργάτης του Κεν Λόουτς, μίλησε για τη μαύρη λίστα του Χόλιγουντ στην οποία μπαίνουν οι ηθοποιοί και οι κινηματογραφικοί δημιουργοί που μιλούν ανοιχτά για τη γενοκτονία στη Γάζα, αναφερόμενος και στην Σούζαν Σαράντον που κοσμεί φέτος και την αφίσα του Φεστιβάλ Καννών σε ένα στιγμιότυπο από το «Θέλμα & Λουίζ» του Ρίντλεϊ Σκοτ. Μια τολμηρή πολιτική θέση, ανάμεσα σε μικρότερες που ήδη αποτελούν θέμα συζήτησης του Φεστιβάλ και αφορούν από τη θέση των γυναικών στο πρόγραμμα του Φεστιβάλ, την απειλή εξαφάνισης της χρηματοδότησης του κινηματογράφου από τα ευρωπαϊκά κονδύλια και την σαρωτική επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης.
Στην απειλή της τεχνητής νοημοσύνης αναφέρθηκε η Ντέμι Μουρ, μέλος της κριτικής επιτροπής και αντικείμενο έντονου σχολιασμού τον τελευταίο καιρό λόγω του υπερβολικά αδύνατου σώματός της - μια εικόνα που φέρνει στο νου την ταινία με την οποία έκανε ένα από τα μεγαλύτερα come backs της σύγχρονης ιστορίας, το «The Substance», πέφτοντας ίσως στην παγίδα αυτού που η ταινία υποτίθεται ότι σατίριζε: την αγωνία για αιώνια νεότητα με κάθε, μα κάθε, τρόπο.
«Πάντα νιώθω ότι η αντιπαράθεση γεννά αντιπαράθεση. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι εδώ. Και επομένως το να την πολεμήσουμε σημαίνει να πολεμάμε μια μάχη που θα χάσουμε. Aρα το να βρούμε τρόπους να συνεργαστούμε μαζί της είναι, πιστεύω, μια πιο καλή ιδέα. Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει πραγματικά τίποτα να φοβηθούμε, γιατί αυτό που δεν μπορεί ποτέ να αντικαταστήσει είναι αυτό από το οποίο πηγάζει η αληθινή τέχνη και αυτό είναι η ψυχή. Προέρχεται από το πνεύμα του καθενός από εμάς που βρισκόμαστε εδώ, από τον καθένα μας που δημιουργεί καθημερινά. Και αυτό δεν μπορεί ποτέ να αναπαραχθεί από κάτι που είναι τεχνολογικό.»
Πίτερ Τζάκσον
Ελάιτζα Γουντ, Πίτερ Τζάκσον
Στον εναρκτήριο λόγο της η Αΐ Χαϊνταρά χαιρέτησε τους θεατές της τελετής σε όλον τον κόσμο «εκτός από εκεί όπου η τεχνητή νοημοσύνη έχει αντικαταστήσει την πραγματικότητα». Ταιριαστή αναφορά για να υποδεχτεί λίγο αργότερα τον Ελάιτζα Γουντ που με έναν συγκινητικό λόγο παρέδωσε στον λάτρη της ανθρώπινης φαντασίας και δημιουργίας Πίτερ Τζάκσον τον τιμητικό Χρυσό Φοίνικα για την καριέρα του.
Οπως επεσήμανε ο Ελάιτζα Γουντ μιλώντας για την εμβληματική τριλογία του «Αρχοντα των Δαχτυλιδιών», ο Πίτερ Τζάκσον βρισκόταν διαρκώς εκεί για να παίρνει δύσκολες αποφάσεις «σε μια τεράστια παραγωγή εκατομμυρίων που όμως έμοιαζε να είναι διαρκώς χειροποίητη», δίνοντας πάσα στον Πίτερ Τζάκσον να μιλήσει για μια απίστευτη, θαυμαστή, απροσδόκητη στιγμή αναφερόμενος στον Χρυσό Φοίνικα.
«Οι ταινίες που κάνω δεν είναι ταινίες για... Χρυσό Φοίνικα», είπε και θυμήθηκε τις δύο φορές που ήρθε στο Φεστιβάλ και που ήταν ικανές να του αλλάξουν τη ζωή. Την πρώτη, το 1987 όταν είχε φέρει το «Bad Taste», την πρώτη του ταινία, στην Αγορά και η επιτυχία του ήταν τέτοια που του επέτρεψε να αποφασίσει και επίσημα ότι θα ασχοληθεί με το σινεμά. Και η δεύτερη ήταν όταν έπρεπε να προβληθεί ένα κομμάτι υλικού από τον «Αρχοντα των Δαχτυλιδιών» στο Φεστιβάλ, φέρνοντας την ολοκλήρωση της τριλογίας πιο κοντά στην έξοδό της στις αίθουσες.
Elijah Wood remet à Peter Jackson une Palme d'or d'honneur devant une magnifique standing ovation ! 🙏#cannes2026 pic.twitter.com/U8ia2LsxAP
— france.tv cinéma (@francetvcinema) May 12, 2026
«Από το πρωί που έχω ξυπνήσει προσπαθώ να ανακαλύψω το λόγο που παίρνω τον Χρυσό Φοίνικα. Σκέφτηκα πως είναι κάτι σαν απολογία που το "Bad Taste" δεν είχε τότε βραβευθεί με τον Φοίνικα», δήλωσε ο Πίτερ Τζάκσον που στη συνέχεια σιγοτραγούδησε πάνω στη σκηνή μαζί με τις Theodora και η Oklou το «Get Back» των Beatles, με αφορμή το ντοκιμαντέρ που είχε γυρίσει το 2021 ο Τζάκσον για το αγαπημένο του συγκρότημα.
Ολοι στη σκηνή για την αναμνηστική φωτογραφία
Στο κόκκινο χαλί της τελετής έναρξης βρέθηκαν δημιουργοί του παρελθόντος του Φεστιβάλ, όπως ο Κώστας Γαβράς και ο Ζιλ Λελούς, διεθνείς παρουσίες με ιστορία (όπως η Τζόαν Κόλινς) και πολλοί σταρ της γαλλικής βιομηχανίας - άλλωστε η τελευταία συνήθεια του Φεστιβάλ να ανοίγει με μια γαλλική ταινία που προβάλλεται τις ίδιες ακριβώς ημέρες και στις γαλλικές αίθουσες φιλοδοξεί να τονώσει (ακόμα περισσότερο) το γαλλικό ηθικό.
Ντέμι Μουρ
Λέιλα Μπεκτί
Τζόαν Κόλινς
Λουντιβίν Σανιέ
Χάιντι Κλουμ
Αναΐς Ντεμουστιέ
Τζέιν Φόντα
Μάικα Μονρόε
Λοράν Λαφίτ
Λουί Γκαρέλ
Ταινία έναρξης: La Vénus Électrique του Πιερ Σαλβαδορί του Πιερ Σαλβαδορί
Οπως αναφέραμε και παραπάνω, τα τελευταία χρόνια το Φεστιβάλ των Καννών έχει εγκαινιάσει μια νέα συνήθεια. Να ανοίγει την αυλαία του Φεστιβάλ με μια γαλλική ταινία, η οποία βγαίνει ταυτόχρονα και στις γαλλικές αίθουσες, με σκοπό την ενίσχυση και της εγχώριας βιομηχανίας αλλά και την παρουσία Γάλλων διασήμων στην επίσημη πρεμιέρα. Τα πρώτα δείγματα αυτής της «συνήθειας» δεν ήταν πολύ ενθαρρυντικά (ενδεικτικά θυμίζουμε εδώ το «Final Cut» του Μισέλ Χαζαναβίσιους, το «Jeanne du Barry» της Μαϊγουέν, το «Le Deuxième Acte» του Καντάν Ντιπιέ και το περσινό «Θα Φύγω μια Μέρα» της Αμελί Μπονέν.
Η φετινή ταινία, 11η μεγάλη μήκους για τον Πιερ Σαλβαδορί υπήρξε μια (σχεδόν πολύ) ευχάριστη έκπληξη. Πάνω σε μια ιδέα της Ρεμπέκα Σλοτοφσκί και του Ρομπάν Καμπιγιό, μας μεταφέρει στο Παρίσι της δεκαετίας του '20 και τη σχέση δύο ανθρώπων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τα δεσμά μιας πραγματικότητας που δεν αντέχουν.
H πλοκή ακολουθεί τον Αντουάν Μπαλεστρό, έναν ζωγράφο που δεν έχει καταφέρει να ζωγραφίσει τίποτα από τότε που πέθανε η σύζυγός του, γεγονός που απελπίζει τον γκαλερίστα του, Αρμάν. Ενα βράδυ, υπό την επήρεια αλκοόλ, ο Αντουάν επιχειρεί να επικοινωνήσει με το πνεύμα της γυναίκας του μέσω μιας μέντιουμ. Χωρίς να το γνωρίζει, όμως, συνομιλεί στην πραγματικότητα με τη Σουζάν, μια φτωχή εργαζόμενη σε περιοδεύον λούνα παρκ, η οποία έχει τρυπώσει στο τροχόσπιτο του μέντιουμ απλώς για να κλέψει λίγο φαγητό. Η Σουζάν αποδεικνύεται εξαιρετικά ικανή απατεώνισσα και, με τη βοήθεια του Αρμάν, αρχίζει να στήνει τη μία ψεύτικη πνευματιστική συνεδρία μετά την άλλη. Σιγά-σιγά ο Αντουάν ξαναβρίσκει την έμπνευσή του και επιστρέφει στη ζωγραφική. Ομως η κατάσταση περιπλέκεται για τη Σουζάν, όταν αρχίζει να ερωτεύεται τον άντρα που εξαπατά.
Ακόμη κι αν ο Πιερ Σαλβαδορί δεν μιλούσε για την αγάπη του στον Ερνστ Λιούμπιτς και τον Μπιλι Γουάιλντερ, είναι αδύνατον να μην εντοπίσεις την επιρροή τους σε μια ταινία που είναι καλογραμμένη και καλοκουρδισμένη, σε μια ενότητα που καταφέρνει τελικά να σε παρασύρει σε ένα γαϊτανάκι από παρεξηγήσεις, μυστικά και ψέματα, αφηγήσεις μέσα στην αφήγηση και ένα ισχυρό - σχεδόν ηλεκτρικό - άγγιγμα μαγικού ρεαλισμού που καταναλώνεται σαν ένα παραμύθι που όσο κι αν γνωρίζεις την πλοκή και το φινάλε, δεν χορταίνεις να στο αφηγούνται ξανά και ξανά.
Ειδική μνεία εδώ σε μια προσπάθεια - πετυχημένη παρά το ρίσκο της - η ταινία να είναι και μια πιστή και όμορφα φωτογραφημένη αναπαράσταση του Παρισιού της δεκαετίας του '20, αλλά και μια άχρονη τελικά ρομαντική ιστορία, με τον Πιο Μαρμάι, την Αναΐς Ντεμουστιέ, τον Ζιλ Λελούς και την Βιμάλα Πονς να μοιάζουν σχεδόν και με εραστές του σήμερα ή και με φιγούρες από ένα εικονογραφημένο κόμικ, έξυπνα τοποθετημένοι μέσα σε ένα ενδυματολογικό και σκηνογραφικό κόνσεπτ που μοιάζει να διασχίζει εποχές για να αφηγηθεί μια ιστορία που, μέσα στην φαινομενική της «γαλλική» συνταγή, λέει περισσότερα πράγματα από όσα θα πίστευες: για τον έρωτα, το πένθος, την ευτυχία και αυτό που τελικά κάνει τους ανθρώπους να δημιουργούν. Μανώλης Κρανάκης