Οι πρώτες δύο μέρες του 79ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών ήταν ένας ύμνος στο σινεμά φαντασίας. Γιατί δεν είναι και λίγο να αφιερώνονται οι Κάννες στο σινεμά είδους - ένα παραγνωρισμένο genre της κινηματογραφικής τέχνης.
Μετά το τιμητικό Χρυσό Φοίνικα στον Πίτερ Τζάκσον, κατά τη διάρκεια της λαμπερής τελετής έναρξης, ακολούθησε την επόμενη μέρα το masterclass του στην αίθουσα Debussy, μπροστά στους τυχερούς που κατάφεραν να εξασφαλίσουν τη χρυσή πρόσκληση.
Κι ο Τζάκσον εμφανίστηκε -όπως πάντα χύμα, ντροπαλός αλλά άμεσος, ανεπιτήδευτος και με δαιμόνιο χιούμορ. Μιλούσε και τα μάτια του άστραφταν από, σχεδόν παιδικό, ενθουσιασμό.
Διαβάστε τα 15 highlights όσων μας είπε.
H πρώτη του εμπειρία στις Κάννες ήταν τραυματική «Ηρθα για πρώτη φορά στο φεστιβάλ το 1988 με το “Bad Taste”. Αυτό που ανυπομονούσα να πάρω στα χέρια μου ήταν το πάσο μου - για μένα ήταν το “χρυσό εισιτήριο” του Γουίλι Γουόνκα, γιατί με αυτό έμπαινες κι έβλεπες ταινίες. Το πήρα κι έτρεξα στο Palais des Festivals. Αμέσως με έκοψαν 3 σεκιούριτι και με απομάκρυναν σχεδόν σηκωτό, γιατί…φορούσα σορτς. Χθες βράδυ, στην απονομή του τιμητικού Χρυσού Φοίνικα, σκέφτηκα να φορέσω σμόκιν από τη μέση και πάνω κι από κάτω σορτς. Αλλά δεν είμαι τόσο γενναίος…»
Συμβουλή του προς τους νέους κινηματογραφιστές: ξεκινήστε από horror κωμωδίες «Μου αρέσει που με αυτές τις ταινίες δεν παίρνεις τον εαυτό σου στα σοβαρά. Είναι ένας έξυπνος τρόπος να κάνεις τις πρώτες ταινίες σου. Γιατί δεν χρειάζεσαι μπάτζετ. Καμιά φορά δεν χρειάζεσαι ούτε σενάριο….»
Την πρώτη μου χρονιά στο φεστιβάλ μου απαγόρευσαν την είσοδο στο Palais des Festivals - 3 σεκιούριτι με απομάκρυναν σχεδόν σηκωτό, γιατί…φορούσα σορτς. Χθες βράδυ, στην απονομή του τιμητικού Χρυσού Φοίνικα, σκέφτηκα να φορέσω σμόκιν από τη μέση και πάνω κι από κάτω σορτς. Αλλά δεν είμαι τόσο γενναίος…»
Ο “King Kong” ξύπνησε μέσα μου το όνειρο να κάνω σινεμά «Μεγάλωσα στα 60ς - μόλις είχαμε αγοράσει τηλεόραση και το τηλεοπτικό πρόγραμμα στη Νέα Ζηλανδία ήταν περιορισμένο. Αρχικά, κόλλησα κι ερωτεύτηκα τους «Thunderbirds», αλλά μετά ανακάλυψα ότι κάθε Παρασκευή έπαιζαν οι τηλεοπτικές περιπέτειες του «King Kong». Ήμουν 8-9 ετών δεν ήξερα την ταινία του ’33. Όμως είδα κάτι που μου άλλαξε τη ζωή. Συνειδητοποίησα την αγάπη μου για τη φαντασία, ένα είδος που σου επιτρέπει να δραπετεύσεις από την πραγματικότητα σε έναν άλλο, μαγικό κόσμο. Όταν εμφανίστηκε αυτός ο τεράστιος μαλλιαρός γορίλας μπροστά μου κατάλαβα ότι αυτό θέλω να κάνω στη ζωή μου: να γίνω σκηνοθέτης ταινιών φαντασίας. Οι γονείς μου είχαν μια Super 8 κάμερα. Αυτό ήταν.»
Είχε οραματιστεί ότι η 96χρονη Φέι Ρέι θα έλεγε την τελευταία ατάκα στον δικό του “King Kong” «Θυμάστε την τελευταία ατάκα όταν ο ΚΚ έχει καταρρεύσει στο πεζοδρόμιο: “Η ομορφιά σκότωσε το τέρας”. Ήθελα να την πει η πρωταγωνίστρια της πρώτης ταινίας Η Φέι Ρέι ήταν τότε 96 ετών - είχα κανονίσει να πάμε εμείς σε εκείνη, να τη γυρίσουμε με green screen. Δυστυχώς πέθανε μερικές εβδομάδες πριν το γύρισμα…»
Μου πήρε 15 χρόνια. Αλλά ναι, ξεκινάω την "Tin Tin" ταινία μου. Το σενάριο είναι έτοιμο.»
Heavenly Creatures «Γυρίσαμε μια αληθινή ιστορία και το κάναμε με σεβασμό στην αληθινή ιστορία. Συναντήσαμε τους αστυνομικούς, τους ερευνητές, τις οικογένειες, τα δυο κορίτσια. Ολα όσα βλέπετε στην ταινία είναι αληθινά και βασισμένα στα ημερολόγια της Πολίν Πάρκερ. Ακόμα και οι σκηνές φαντασίας, οι παραισθησιογόνες σεκάνς είναι ακριβώς όπως τις περιγράφει στα ημερολόγια της».
Κέι Γουίνσλετ - ετών 17 «Ακριβώς επειδή θέλαμε να αποτυπώσουμε την αληθινή ιστορία, ξέραμε ότι ένα από τα δύο κορίτσια ήταν Αγγλίδα. Για αυτό πήγαμε στο Λονδίνο και κάναμε casting εκεί. Βρήκαμε ένα 17χρονο κορίτσι που δεν είχε καμία άλλη εμπειρία στο σινεμά, αλλά τα πήγε πολύ καλά στην ακρόαση της. Το όνομα της ήταν Κέιτ Γουίνσλετ. H άλλη κοπέλα έπρεπε να είναι λίγο μικρότερη κι από τη Νέα Ζηλανδία. Μπήκαμε στο αυτοκίνητο και τριγυρνούσαμε όλα τα σχολεία. Ήθελε κάποια να παίξει στην ταινία μας; Είδαμε πολλά κορίτσια. Μια μέρα σήκωσε το χέρι της μια κοπέλα από το τελευταίο θρανίο μιας τάξης. Ήταν η 15χρονη Μέλανι Λίνσκι.»
Ούτε το βιβλίο, ούτε το animation ήταν η έμπνευση. Κάναμε τον Αρχοντα γιατί χρειαζόμασταν μία ταινία φαντασίας για να απασχοληθούν οι εργαζόμενοι στο τμήμα CGI εφέ που είχαμε δημιουργήσει στο Γουέλινγτον. Να μη μείνουν χωρίς δουλειά. Να μην τους χάσουμε. Αυτή είναι η πεζή αλήθεια...»
Ποια ήταν η πραγματική αιτία που έκανε τον «Αρχοντα των Δαχτυλιδιών» (τίποτα από ό,τι φαντάζεστε!) Συχνά με ρωτούν αν η έμπνευση για να γυρίσω τον Αρχοντα ήταν τα βιβλία του Τόλκιν ή το animation του ’78. Tίποτα από τα δυο. Ηταν μία πρακτική ανάγκη. Κάνοντας το «Frighteners» είχαμε φέρει μία ομάδα CGI ειδικών στο Γουέλινγκτον κι είχαμε στήσει ένα τμήμα εφέ που δε θέλαμε να το χάσουμε. Είχαμε αγωνία να βρούμε σε αυτούς τους ανθρώπους δουλειά. Οπότε λέω στη Φραν “δεν κάνουμε μία ταινία φαντασίας;” Κι επειδή η πρώτη μας τάση είναι να γράψουμε πρωτότυπες ιστορίες, ξεκινήσαμε να γράψουμε μία δική μας ταινία φαντασίας. Κάθε τρεις και λίγο όμως βρίσκαμε μία ιδέα που αμέσως μετά κάποιος έλεγε “αυτό έχει γίνει στον Αρχοντα”. Βρίσκαμε την επόμενη, και είχε γίνει κι αυτή στον Αρχοντα. Μετά από δύο εβδομάδες της λέω “δεν κάνουμε τον Αρχοντα;”.
Ο Χάρβεϊ Γουάνστιν ήταν ο λόγος που γυρίστηκε η ταινία «Η New Line του χρωστούσε χάρη γιατί έσωσε τον «Αγγλο Ασθενή» που τον έκαναν εκείνοι drop. Εξαργύρωσε τη χάρη αυτή πουσάροντας τον Αρχοντα. Το έχω ξαναπεί, καμιά φορά οι ταινίες γίνονται από συμπτώσεις…»
Ο Κιούμπρικ απέρριψε το πρότζεκτ του «Αρχοντα», όταν του το πρότειναν οι Beatles. Είπε ότι η τριλογία του Τόλκιν δεν μπορούσε να κινηματογραφηθεί. Είχε δίκιο. Επρεπε η τεχνολογία του 21oυ αιώνα να αναπτυχθεί, ώστε να φτάσει τη φαντασία των 50ς»
Οι Beatles είχαν προτείνει την ταινία στον Στάνλεϊ Κιούμπρικ «Ναι, είναι αλήθεια. Ηθελαν μάλιστα να παίξουν οι ίδιοι. Δεν ξέρω αν συναντήθηκαν όλοι μαζί του ή μόνο ο Τζον Λένον. Πάντως, τότε, ο Κιούμπρικ τους είπε ότι αυτά τα βιβλία ήταν αδύνατον να μεταφερθούν στο σινεμά. Κι είχε δίκιο. Ναι, θα μπορούσες να κάνεις τον Αρχοντα ακόμα και με κούκλες. Ομως αν ήθελες κάτι εφάμιλλο της φαντασίας σου, γιατί τον είχες φανταστεί αυτό τον κόσμο, είχες δει στο μυαλό σου πώς έμοιαζαν οι ήρωες, τότε έπρεπε η τεχνολογία να αναπτυχθεί τόσο, ώστε να τον κατασκευάσει όπως έπρεπε. Επρεπε η τεχνολογία toy 21oυ αιώνα να αναπτυχθεί, ώστε να φτάσει τη φαντασία των 50ς...»
Ο Αντι Σέρκινς αρχικά θα δάνειζε μόνο τη φωνή του «Ο χαρακτήρας του Γκόλουμ αρχικά θα ήταν μόνο animation. Θέλαμε τον Αντι απλώς να σπικάρει το ρόλο. Ηρθε όμως στη Νέα Ζηλανδία και τότε σκεφτήκαμε “δεν έρχεσαι και στο γύρισμα να βοηθήσεις τους ηθοποιούς με τους διαλόγους σας - να μην τους λένε στον αέρα;” Και πράγματι ερχόταν ο άνθρωπος και από μόνος του άρχισε να μπαινοβγαίνει στις σκηνές και να παίζει το ρόλο για να βοηθήσει τα παιδιά. Τότε κάποιος μου είπε ότι “ξέρεις, υπάρχει αυτή η τεχνολογία του stop-motion animation….” Τα υπόλοιπα είναι ιστορία. Του άξιζε ένα Οσκαρ του Αντι - καμία σχέση με ΑΙ δεν έχει η ερμηνεία του. Η ερμηνεία του ήταν βασισμένη σε ανθρώπινες επιλογές. Όχι ρομποτικές εντολές.»
Δεν είχα ιδέα τι έκανα στο γύρισμα του "Αρχοντα". Από άγνοια κινδύνου βούτηξα σε αυτή την περιπέτεια. Ενας λόγος που επιβίωσα ήταν ο Ελάιτζα. Ο ενθουσιασμός του ήταν στήριγμα, η χαρά του ήταν μεταδοτική...»
«Είχαμε άγνοια κινδύνου. Για αυτό τα καταφέραμε» «Στη Νέα Ζηλανδία δεν είχαμε την εμπειρία επικών blockbusters. Οπότε δεν είχαμε ιδέα που πηγαίναμε να μπλέξουμε. Βουτήξαμε με το κεφάλι από άγνοια κινδύνου. Ισως αν γνωρίζαμε το διακύβευμα, αν ξέραμε τι απαιτούσε όλο αυτό, να μην το κάναμε ποτέ. Εγώ προσωπικά δεν ήξερα τι έκανα. 266 μέρες γυρίσματος. Ερχόταν το αυτοκίνητο κάθε πρωί και με πήγαινε στο γύρισμα κι εγώ είχα κρίση πανικού - τι θα έκανα, πώς θα το έκανα, τι θα τους έλεγα; Εφτανα στα πλατό και έπρεπε να δείχνω αυτοπεποίθηση ενώ δεν ήξερα τι μου γινόταν. Ευτυχώς, σιγά σιγά μαζευόταν γύρω μου το συνεργείο μου - ο DP μου, οι συνεργάτες μου. Πρότειναν πράγματα, επέλεγα τα καλύτερα, περνούσα τις ιδέες για δικές μου» (γελάει)
«Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Ελάιτζα Γουντ για την μεταδοτική του χαρά» «Καθημερινά, ένας από τους λόγους που έπαιρνα δύναμη ήταν ο Ελάιτζα. Ερχόταν στο γύρισμα με έναν απαράμιλλο ενθουσιασμό, μία μεταδοτική χαρά, μία ενέργεια που μας ξεσήκωνε όλους. Οσο με ροκάνιζε η ανασφάλεια, όσο κι αν με αποκαρδιώναν οι αναποδιές, με τον Ελάιτζα έπαιρνα κουράγιο…»
Ο Στίβεν Σπίλμπεργκ έκανε το γιο του να κλάψει «Ο γιος μου ήταν 6 χρονών στην απονομή του 2004 που η 3η ταινία κέρδισε 13 Οσκαρ. Παρακολουθούσε την τηλεόραση αναμετάδοση από το σπίτι μας στη Νέα Ζηλανδίανα κι έβλεπε την ταινία να παίρνει το ένα βραβείο μετά το άλλο. Και ήρθε η ώρα του μεγάλου βραβείου - της Καλύτερης Ταινίας. Ο Σπίλμπεργκ εμφανίζεται στη σκηνή, ανοίγει το φάκελο και λέει “H απόλυτη επικράτηση!” Κι ο γιος μου άρχισε να κλαίει γιατί νόμιζε ότι αυτός ήταν τίτλος ταινίας και αυτή κέρδισε το Οσκαρ. Ο Στίβεν ακόμα αισθάνεται πολύ άσχημα: “έκανα το γιο σου να κλαίει”…»
Ηθελα λοιπόν να αποκαταστήσω την Ιστορία. Η συλλογική μνήμη είχε κάνει λάθος. Η τελευταία περίοδος των Beatles δεν ήταν σκοτεινή. Είχε χαρές και γέλιο και στιγμές μεγάλης αγάπης...»
Επειδή ήταν μεγάλος φαν των Beatles, αρχικά αρνήθηκε να γυρίσει το “Get Back” «Οσα είχαν γραφτεί για εκείνη την περίοδο της μπάντας ήταν καταθλιπτικά - ο τρόπος που χώρισαν, πώς τσακώθηκαν, τι τους διέλυσε. Δεν ήθελα να το κάνω. Δεν ήθελα να κάτσω να δω 65 ώρες κινηματογραφικού υλικού και να ακούσω 150 ώρες στουντιακής ηχογράφησης και να ψυχοπλακωθώ. Οταν τελικά το έκανα, ήταν μία ευχάριστη έκπληξη. Γιατί πάνω από όλα αυτά τα παιδιά αγαπιόντουσαν - ήταν καλά, ταλαντούχα, γοητευτικά πλάσματα. Και με απίστευτο χιούμορ. Ακόμα κι όταν τσακώθηκαν είχαν μία ευπρέπεια, μία αγάπη. Υπήρχαν χαρούμενες στιγμές. Το είπα και στον Πολ που δεν ήθελε αρχικά να το δει - αρνιόταν. Του λέει “θα σε εκπλήξει - δεν ήταν ακριβώς έτσι τα πράγματα, όπως τα θυμάσαι”. Ήθελα λοιπόν να αποκαταστήσω την Ιστορία. Η συλλογική μνήμη είχε κάνει λάθος…»
Ναι, ετοιμάζει τον “Τin Tin” «Ναι, το πρώτο draft είναι έτοιμο. Το γράψαμε. Από την αρχή αυτό ήταν το πλάνο: να κάνουμε δυο ταινίες - μία ο Σπίλμπεργκ και μία εγώ. Εμένα μου πήρε 15 χρόνια. Αλλά επιτέλους έχουμε σενάριο. Οπότε…. Ξεκινάμε!»