Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Πέδρο Αλμοδόβαρ στοχάζεται πάνω στην ίδια τη διαδικασία της δημιουργίας. Από το «Μυστικό μου Λουλούδι» μέχρι και το «Πόνος και Δόξα», συγγραφείς και σκηνοθέτες μέσα στο έργο του θολώνουν ηθελημένα και αθέλητα τη γραμμή ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία, σαν να θέλουν λες να αποδείξουν πως το να αφηγηθείς μια ιστορία είναι περισσότερο θέμα διαπροσωπικών σχέσεων παρά θέμα έμπνευσης.
Στις «Πικρές Γιορτές» δύο ιστορίες διαδραματίζονται παράλληλα. Η μία είναι αληθινή, η άλλη της φαντασίας. Ή μήπως όχι;
Η πρώτη διαδραματίζεται στο σήμερα, το 2026, με τον Ραούλ να πασχίζει να γράψει το νέο του σενάριο που λαμβάνει χώρα το 2004. Στην ιστορία του 2004 η Ελσα, μια σκηνοθέτης cult ταινιών, πάσχει από ημικρανίες καθώς προσπαθεί να γράψει το νέο της σενάριο. Και οι δύο έχουν δίπλα τους συντρόφους τους. Ο Ραούλ τον αφοσιωμένο Σάντι και η Ελσα τον Μπονιφάτσιο, πυροσβέστη και στρίπερ. Και οι δύο κοιτάζουν τον κόσμο γύρω τους, τους ανθρώπους που αγαπούν και φροντίζουν, κυρίως τις ιστορίες των άλλων σαν πιθανές υποπλοκές μιας τελικά αυτο-μυθοπλασίας - autofiction και ο γαλλικός τίτλος της ταινίας.
Ο Αλμοδοβάρ μπαινοβγαίνει στις δύο ιστορίες με χαρακτηριστική - αν και εδώ εκβιασμένη και με σχετικά χαλαρό συνεκτικό ιστό - άνεση και μια παχιά (σεναριακή και φλύαρη) στρώση από κάτι που δεν αποφασίζει (και καλά κάνει) αν θα εξελιχθεί σε ένα μεγαλειώδες μελόδραμα ή μια εξίσου οπερατικής υφής τελενοβέλα που περιλαμβάνει έρωτες, προδοσίες, δράματα, τραγωδίες, (πολλά) ηρεμιστικά, ένα τραγούδι της Τσαβέλα Βάργκας και τουλάχιστον ένα ημίγυμνο - προς το γυμνό - αγόρι.
Ο στοχασμός του τρυπάει την επιφάνεια μιας μπανάλ εικονογραφίας (πρωτίστως της συμπαγούς δικής του, δηλαδή: γεμάτης χρώματα, design διαμερίσματα και βίλες, πουλόβερ σε αρμονική αντίθεση με τον περιβάλλον…) για να «γδύσει» και στη συνέχεια να περάσει κάτω από το δέρμα μιας φαινομενικά συνηθισμένης καθημερινότητας. Φιλοδοξία του να αποκαλύψει όλα όσα βρίσκονται στο μυαλό ενός ανθρώπου που η δουλειά του είναι να λέει ιστορίες, όταν δεν έχει ιστορίες.
Οσο «πικρό» κι αν ακούγεται, ο Αλμοδόβαρ δεν τρυπάει τόσο βαθιά σε αυτήν εδώ την ταινία ώστε να φτάσει στον πυρήνα των μυστηρίων της δημιουργίας και του απύθμενου τρόμου (αλλά και της αυτό-ικανοποίησης) της κλοπής της πραγματικότητας ως μέσο για την όποια μυθοπλασία - ακόμα κι αυτή που δεν γράφεται στο χαρτί αλλά τη χρησιμοποιείς ως «ζωή κλεμμένη».
Σαν να φοβάται να χαλάσει το διάκοσμο του κινηματογραφικού του σύμπαντος ωραιοποιεί τη ζωή των δημιουργών, αφήνοντας για το παρελθόν (ή και για το μέλλον - ελπίζουμε) τις ρωγμές που στις πιο αξιομημνόνευτες στιγμές του έργου του έκαναν την έγχρωμη ταινία να γίνει για λίγο ασπρόμαυρη, ένα συγκρατημένο μελόδραμα να αφεθεί άνευ όρων στην πηγαία συγκίνηση και μια ταινία για την καλλιτεχνική δημιουργία να γίνεται ένα αυτοβιογραφικό ημερολόγιο για τα πάθη των ανθρώπων. Αυτό που τελικά ανακαλύπτει ο Αλμοδόβαρ στην «εύκολη» εδώ βουτιά του στον κόσμο της δημιουργίας (σε αντίθεση με το δικό του «8 1/2», το «Πόνος και Δόξα» του 2019) είναι μόνο τα προφανή, δοσμένα με χάρη και την αυτοματοποιημένη αδιαμφισβήτητη χάρη του ως σκηνοθέτη, αλλά χωρίς τη μαγεία της κινηματογραφικής αλιείας που ξεκινάει από το τίποτα για να ανακαλύψει θησαυρούς.
Θεωρώντας αδύνατον η meta ματιά ενός δημιουργού να δημιουργήσει μια ταινία αμήχανης έμπνευσης, λειψής δραματουργίας και ελλιπούς κάθαρσης επειδή αυτό ακριβώς είναι το θέμα της, πιστεύεις με αγωνία πως όταν ο Ραούλ θα σβήσει τη λέξη ΤΕΛΟΣ από το σενάριο του γιατί κάτι ακόμη πρέπει να ειπωθεί, ο Αλμοδοβάρ θα πει τη μεγάλη τελευταία του κουβέντα πάνω στις ιστορίες που τελικά είναι οι πολλαπλές ζωές μας. Δεν το κάνει, έχοντας αποφασίσει τα τελευταία χρόνια οι ταινίες του να μην κρύβουν παρά το σουρεαλισμό της πραγματικότητας. Αφήνοντας μόνο μια μελαγχολία (αυτή την πίκρα του τίτλου) από άκρη σε άκρη του φιλμ να υπενθυμίζει πως οι ιστορίες, δικές μας, των άλλων, δανεικές ή κλεμμένες, αλλαγμένες ή αυτούσιες ανήκουν με κάποιον τρόπο σε όλους μας, γράφοντας ερήμην μας τις περισσότερες φορές, την κοινή μας μεγαλύτερη Ιστορία.