O Πέδρο Αλμοδόβαρ έγραψε μία ιστορία για το πώς ένας δημιουργός κλέβει ιστορίες - από γνωστούς, από άγνωστους, από φίλους κι αγαπημένα πρόσωπα. Η νέα του ταινία στοχάζεται πάνω στην -επώδυνη- διαδικασία της δημιουργίας και ηθελημένα θολώνει τις γραμμές ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία.
Στην ουσία δύο χαρακτήρες (ο δημιουργός «Ραούλ» και το alter ego στο βιβλίο του η «Ελσα») ερμηνεύουν... τον ίδιο, καθώς δεν το έκρυψε ποτέ: η ταινία είναι αυτοαναφορική («αυτο-μυθοπλασία» - autofiction και ο γαλλικός τίτλος της ταινίας). Ο Ραούλ εμπνέεται από μία πραγματική τραγωδία μίας φίλης του, και γράφει την Ελσα να κάνει το ίδιο στο σενάριο της: να κλέβει στοιχεία από το χωρισμό της κολλητής της. Το αποτέλεσμα είναι μία meta-ιστορία που ψάχνει τα όρια ανάμεσα στο ηθικό και ανήθικο του «δανεισμού», κι αν τελικά οι ιστορίες -δικές μας, των άλλων, δανεικές ή κλεμμένες, αλλαγμένες ή αυτούσιες- ανήκουν με κάποιον τρόπο σε όλους μας,
Πρωταγωνίστρια σε αυτή την πολύπλοκη δομή κι αφηγηματική πρόκληση είναι η Μπάρμπαρα Λένι («Magical Girl», «Το Μυστικό της Πέτρα»), . Μετά από ένα σύντομο πέρασμα από το «Δέρμα που Κατοικώ», η αργεντινικής καταγωγής ηθοποιός επιστρέφει και καταλαμβάνει πλέον περίοπτη θέση στο αλμοδοβαρικό σύμπαν - δίπλα στις παθιασμένες, εύθραυστες και βαθιά αντιφατικές γυναίκες που εδώ και δεκαετίες αποτελούν την καρδιά του σινεμά του.
Ηταν όμως αυτό κάτι το απλό; Ηταν όνειρο ζωής;
Οπως εξηγεί στο Flix - όχι απαραίτητα.
Διαβάστε την κριτική του Flix για τις «Πικρές Γιορτές» του Πέδρο Αλμοδόβαρ
Συνήθως οι ηθοποιοί λένε ότι για να έχουν εργαλεία στο πώς να ερμηνεύουν τους ρόλους τους, παρατηρούν συνεχώς τον κόσμο γύρω τους - δανείζονται στοιχεία, στιγμές, εκφράσεις από γνωστούς κι αγνώστους. Ο Αλμοδοβάρ εξετάζει πώς ένας δημιουργός “εμπνέεται/κλέβει” από τις ιστορίες των αγαπημένων του για να φτιάξει τις δικές του, αλλά μέσα από αυτό το πρίσμα, ένιωσες κοντά στο θέμα της ταινίας;
Ναι βέβαια. Είναι γεγονός ότι εμείς οι ηθοποιοί παρατηρούμε τα πάντα και αντλούμε εργαλεία για να τα έχουμε έτοιμα στη φαρέτρα μας. Κι ο Αλμοδόβαρ έχει δίκιο: είναι σχεδόν μία βαμπιρική τροφοδότηση. Βέβαια, ο καθένας το κάνει διαφορετικά. Είναι μία πολύ προσωπική διαδικασία. Κι έχει ενδιαφέρον - τι κρατάμε, τι πετάμε, τι επιλέγουμε τελικά να χρησιμοποιήσουμε. Η ηθική ερώτηση που θέτει έχει επίσης μεγάλο ενδιαφέρον: υπάρχει κόκκινη γραμμή που δεν περνάς; Εχει ο καθένας τις δικές του; Ή δεν οφείλει κανείς στην τέχνη να απολογείται - η έμπνευση έρχεται από παντού; Είναι μία ανοιχτή ερώτηση όλο αυτό…
Είπα το ναι, αλλά ήμουν σε σοκ. Με τρόμαξε ότι ο Πέδρο έγραψε μία ταινία που στην ουσία ήταν μία προσωπική, αυτοαναφορική εξομολόγηση. Αν γνωρίζει κανείς τον κόσμο του, τους ανθρώπους του, είναι ξεκάθαρο: η ταινία μιλάει για αυτόν, τις δικές του σκέψεις, ιδέες, ενοχές. Με τρόμαξε που εγώ θα ήμουν το μικρόφωνο του στον κόσμο...»
Οταν σου πρότεινε το ρόλο ο Αλμοδόβαρ ήταν ένα αυτόματο «ναι»;
Ο Πέδρο μου μίλησε 1.5 χρόνο πριν για κάτι που γράφει - είχε έρθει να με δει στο θέατρο. Μου είπε ότι τώρα μοντάρει την ταινία με τις Αμερικανίδες ηθοποιούς, αλλά μόλις τελειώσει θα κάτσει να γράψει το σενάριο που έχει υπόψη του για μένα. «Θα σου το στείλω μέχρι τον Αύγουστο» μου είχε πει. Δεν το πολυπίστεψα. Πράγματι όμως, ήμουν διακοπές τον Αύγουστο και χτυπάει το τηλέφωνο μου κι η κλήση έγραφε “Πέδρο Αλμοδόβαρ”. Μου έστειλε το σενάριο και είπα αμέσως ναι. Βέβαια, δεν το κρύβω, ήμουν σε σοκ…
Γιατί σε σοκ;
Γιατί είναι μία meta-ταινία! Μία πολύπλοκη, δύσκολη ιστορία να την καταλάβεις διαβάζοντας το σενάριο. Οταν τη βλέπεις ως ταινία, μονταρισμένη, είναι αλλιώς. Οταν οι ηθοποιοί πρωτοδιαβάσαμε το σενάριο ήρθαμε αντιμέτωποι με μια πολυπλοκότητα που τρόμαζε.
Επίσης με τρόμαξε το γεγονός ότι ο Αλμοδόβαρ έκανε μία προσωπική εξομολόγηση. Εγραψε μια αυτοαναφορική ιστορία. Αν γνωρίζει κανείς τον κόσμο του, τους ανθρώπους του, είναι ξεκάθαρο: η ταινία μιλάει για αυτόν και τις δικές του σκέψεις, ιδέες, ενοχές. Κατά κάποιον τρόπο θα έπρεπε να παίξω εκείνον. Οπότε ήμουν φοβερά αμήχανη που επέλεγε να αποκαλύψει πράγματα κι εγώ θα ήμουν το μικρόφωνο του στον κόσμο…
Το συζητήσατε ποτέ όλο αυτό καθαρά; Τον ρώτησες πώς το σκέφτεται, πώς θέλει να αποκαλύψει τις πιο μύχιες σκέψεις κι ενοχές του;
Οχι, δεν τον τόλμησα ομολογώ (γελάει). Ηταν ο ελέφαντας στο δωμάτιο. Ούτε κι ο ίδιος ένιωσε ότι πρέπει να πλησιάσει εμένα και τον Λέο (σ.σ. Λεονάρντο Σμπαράλια) και να μάς εξηγήσει κάτι. Περισσότερο επικεντρωθήκαμε στο ίδιο τον γρίφο του σεναρίου - πώς εγώ είμαι ο Λέο κι ο Λέο εγώ. Αντιμετωπίσαμε την ιστορία σαν μία ταινία. Ολοι όμως ξέραμε ότι εγώ είμαι ο Λέο, ο Λέο εγώ κι όλοι μαζί ο Πέδρο.
Γιατί πιστεύεις ότι είναι σημαντική αυτή η ταινία/εξομολόγηση;
Για μένα είναι μία πολύ σημαντική ιστορία. Ναι, πόνου και εγκατάλειψης και ενοχής, αλλά παράλληλα ενδυνάμωσης. Πώς αντιλαμβάνεσαι τον εαυτό σου, τη ζωή, πώς επιλέγεις να γράψεις εσύ, ίσως και να διορθώσεις, την ιστορία σου. Πώς κοιτάς τον εαυτό σου και, κατά μία έννοια, πώς εσύ είσαι υπεύθυνος να γράφεις το δικό σου αφήγημα.
Κι η Ελσα είναι ένας ιδιαίτερος γυναικείος χαρακτήρας…
Μου αρέσει που ο χαρακτήρας μου είναι μία γυναίκα πολυσύνθετη. Με επιθυμίες, πάθη, συναισθηματικά αδιέξοδα. Και πολλές αντιφάσεις. Μια γυναίκα δημιουργική, αλλά και σε συνεχή σύγκρουση. Μία γυναίκα δυναμική, που σαμποτάρει τον εαυτό της. Στηρίζει τους αγαπημένους της, αλλά είναι και εγωίστρια. Είναι γενναιόδωρη όταν εκείνη θέλει, αλλά είναι και νάρκισσος. Κι ο Πέδρο ξέρει να γράφει τέτοιες γυναίκες.
Οχι δεν ήταν όνειρο για μένα να πρωταγωνιστήσω σε ταινία του Αλμοδόβαρ. Ισως γιατί είμαι Αργεντίνα και δεν ήταν ποτέ στο DNA μου. Ισως γιατί το ήξερα: είναι μία πολύ έντονη, απαιτητική εμπειρία. Ο Πέδρο είναι τελειομανής. Η ακρίβεια με την οποία δουλεύει είναι παροιμιώδης. Πρέπει να είσαι "εκεί", να δίνεις ολόκληρο τον εαυτό σου, κάθε στιγμή...»
Ονειρευόσουν από τα πρώτα χρόνια, γιατί ξεκίνησες να παίζεις από μικρή ηλικία, να γίνεις μία από τις γυναίκες του Πέδρο Αλμοδόβαρ; Είναι ένα ολόκληρο σύμπαν αυτές οι γυναίκες και τώρα είσαι κομμάτι του…
Μπορεί να σου φανεί παράξενο, αλλά όχι. Ισως γιατί είμαι Αργεντίνα, ναι μεγάλωσα στην Ισπανία, αλλά είμαι πάνω από όλα Αργεντίνα. Οπότε δεν ονειρευόμουν τον μύθο του Αλμοδοβάρ, δεν ξέρω γιατί. Ισως δεν ήταν τόσο στο DNA μου. Τον θαύμαζα πάντα βέβαια - είχα δει όλες τις ταινίες του, αγαπώ τη δουλειά του. Αλλά δεν ήταν στόχος, ή όνειρο. Επίσης πρέπει να ξέρετε ότι δεν είναι απλό να πει ναι μία ηθοποιός για έναν ρόλο στον Πέδρο. Είναι πολύ έντονη εμπειρία, πρέπει να είσαι «εκεί». Η ακρίβεια με την οποία δουλεύει ο Αλμοδόβαρ είναι παροιμιώδης. Δεν αφήνει τίποτα στην τύχη. Είναι ένας δημιουργός απαιτητικός, τελειομανής και απόλυτα ξεκάθαρος ως προς το καλλιτεχνικό του όραμα. Οταν έγινα μητέρα και πέρασαν και λίγα χρόνια και το παιδί μου μεγάλωσε, τότε σκέφτηκα ότι ίσως τώρα να είναι η κατάλληλη στιγμή. Είχα απόθεμα να δώσω, είχα την ανοιχτότητα να πάρω, μπορούσα να είμαι «εκεί».
Υπάρχουν άλλες συνεργασίες, ταινίες, ρόλοι που ονειρεύεσαι;
Δεν είχα ποτέ στρατηγική στην καριέρα μου. Πιστεύω ότι οι ταινίες σε επιλέγουν, δεν τις επιλέγεις εσύ. Πάντα με έλκυαν ηρωίδες με ρωγμές, αντιφάσεις και σκοτεινές πλευρές. Λίγο κουράστηκα πια (γελάει). Θα ήθελα να κάνω κωμωδία. Να παίξω σε ένα blockbuster. Οχι, μην παρεξηγηθώ — δεν ονειρεύομαι μια καριέρα στο Χόλιγουντ. Εκείνο που με ελκύει είναι η ελευθερία να περνάω από μια απαιτητική arthouse ταινία σε κάτι πιο ανάλαφρο και mainstream. Για μένα αυτό είναι η πραγματική ελευθερία.
Η νέα ταινία του Πέδρο Αλμοδόβαρ «Πικρές Γιορτές» κυκλοφορεί την Πέμπτη 4 Ιουνίου από το Cinobo