Υπάρχουν δύο τρόποι να δεις το «Κωδικός Τεχεράνη».

Ο ένας είναι να το δεις ως ένα στιβαρό, mainstream κατασκοπικό/πολεμικό/αστυνομικό action movie που πατάει με ακρίβεια πάνω σε όλες τις συμβάσεις που περιμένεις από μια ταινία με Αμερικάνους που φτάνουν στο Ιράν προκειμένου να εκτελέσουν μια επικίνδυνη αποστολή αλλά και να ανακαλύψουν έναν θαμμένο θησαυρό που βρίσκεται εκεί εδώ και δεκαετίες.

Μην αρχίζετε τις ερωτήσεις. Στον πρώτο αυτό τρόπο δεν πρέπει να αναρωτηθείτε για τίποτα - πόσο μάλλον γιατί εν έτει 2026 και εν μέσω εμπόλεμης κατάστασης στο Ιράν βλέπουμε μια ταινία με Αμερικάνους στο Ιράν. Το μόνο που μπορείτε να κάνετε είναι να παρακολουθήσετε την ταινία, κάθε απιθανότητα που περιλαμβάνεται στην ιστορία της, να νιώσετε και λίγο άγχος σε μια - δυο σκηνές αγωνίας και μετρώντας τα τουλάχιστον τρία φινάλε της, να φύγετε από το σινεμά έχοντας χάσει δύο ώρες και παραπάνω από 15 λεπτά. Δεν θα είναι η πρώτη φορά, θα πείτε…

Ο δεύτερος τρόπος να δεις το «Κωδικός Τεχεράνη» είναι αρχικά μπερδεμένος - οι Αμερικάνοι σκοτώνουν έναν Αφγανό και σε όλη τη διάρκεια της ταινίας το φέρνουν τρομερά βαρέως, ενώ ενδιάμεσα έχουν σκοτώσει άπειρο κόσμο, Αφγανούς, Ιρανούς, Αμερικάνους. Στην συνέχεια μάλλον εκνευρισμένος, όχι από τις αστειότητες που συμβαίνουν με μανδύα περίτεχνου σεναρίου και σοβαροφάνειας, συν το ανθρώπινο δράμα που - πώς τα καταφέρνει πάντα σε αυτές τις ταινίες; - τρυπώνει ακριβώς εκεί που δεν θα το έσπερναν ποτέ. Και με πολύ κακές ερμηνείες, να ειπωθεί αυτό.

Εκνευρισμένος κυρίως από το πόσο ακόμη θα παράγονται ταινίες που με την πρόφαση του entertainment ανακατεύουν (αμερικάνικη φυσικά) εξωτερική και αμυντική πολιτική απλοποιώντας θέματα όπως αυτό της Μέσης Ανατολής ή του καθεστώτος στο Ιράν, με όρους που φαινομενικά μοιάζουν να βρίσκονται στη σωστή πλευρά, αλλά πάντα με τον συγκαταβατικό τρόπο, προσφιλή στο αμερικάνικο σινεμά της σειράς.

Κάπου ανάμεσα στο (βαρετό) buddy movie, το (cringe μέχρι εκεί που δεν έχει ακόμη πάει ο όρος) οικογενειακό δράμα, το ματσίσμο (μετριασμένο ή τουλάχιστον με ενοχή για να είναι και στο mood της εποχής) και μια πολεμοχαρή διάθεση που καταλήγει τουλάχιστον απωθητική, το φιλμ προδίδει τόσο την καταγωγή του, όσο και τον απώτερο σκοπό του. Εμπνευσμένο σαν ιστορία από ανθρώπους της CIA και με εμπλοκή στην παραγωγή πρώην μελών των ειδικών δυνάμεων και στελέχη των κρατικών υπηρεσιών πληροφοριών, στην πραγματικότητα όλο το φιλμ μοιάζει με ένα «ξέπλυμα» της αμερικανικής ιμπεριαλιστικής πολιτικής, που παρόλο και αν τοποθετείται σε παρελθόντα χρόνο, έρχεται να συναντήσει μεγαλειωδώς την σημερινή κατάσταση της Αμερικής του Ντόναλντ Τραμπ.

Με την παραγωγή να μην έχει αποφασίσει ή μάλλον έχοντας προαποφασίσει πως ο τόνος της ταινίας θα είναι ό,τι θέλει, χωρίς να δίνει αναφορά σε κανέναν, το «Κωδικός Τεχεράνη» είναι και τύπου κουλ φάση για στρατόκαυλους με σκηνές δράσης και απίθανους στόχους που απογειώνουν την αδρεναλίνη και (υπέρ) σοβαρό δράμα για την ευκαιρία που φυσικά έχουν μόνο οι Αμερικάνοι να κάνουν τον κόσμο καλύτερο - ακόμη και αν τελικά δεν τον κάνουν. Δηλαδή και μια χειριστική προπαγάνδα υπέρ του πολέμου και των πολεμικών επιχειρήσεων και ένα διαρκές άλλοθι των «επιχειρήσεων» που οι Αμερικάνοι ονομάζουν με κάθε πιθανό τρόπο προκειμένου να μην θεωρηθεί εισβολή ή απρόκλητη επίθεση.

Γενικώς, στον δεύτερο αυτόν τρόπο να δεις το «Κωδικός Τεχεράνη» εκνευρίζεσαι σκηνή με τη σκηνή, με το διαρκώς γουρλωμένα βλέμμα του Ζάκαρι Λέβι (που ό,τι και να του έχουν πει είναι ψέματα πως είναι ο νέος action hero), με την επιτήδευση του «κάποτε ήμουν κουλ όταν έπαιζα σε κακές ταινίες αλλά πια είμαι και λίγο αξιοθρήνητος» Λιαμ Νίσον, με τον τρόπο που οι γυναίκες είναι δυναμικές αλλά μέχρι εκεί που δεν θα εμποδίσουν το αρσενικό να εκφράσει ελεύθερα τα σωθικά του (και να τις μαχαιρώσει στη ψύχρα!), με το στοίβαγμα των κλισέ που πίστευες ότι δεν θα ξαναδείς όλα μαζί στην ίδια ταινία τόσο απροκάλυπτα, με τον τρόπο που οι κακοί γίνονται καλοί, οι καλοί είναι διαρκώς κακοί και μια ταινία - ιδεολογικός αχταρμάς είναι στο κάτω κάτω της γραφής ένα πραγματικό χάσιμο χρόνου σε εποχές που το σινεμά στην αίθουσα θα έπρεπε να είναι κάτι πολύτιμο.

Ισως τελικά να υπάρχει και ένα τρίτος τρόπος να δει κανείς τον «Κωδικό Τεχεράνη», που είναι να μην τον δει καθόλου. Το φαντασιακό σχετικά με το τι μπορεί να είναι αυτή η ταινία, θα είναι σίγουρα καλύτερο από αυτό που είναι η ταινία.