Πώς ταυτίζονται το «δημόσιο συμφέρον» με την «επιλεκτική λογοκρισία»;

Σε δημόσια διαβούλευση έχει τεθεί, ως τις 9 το πρωί της Δευτέρα, 20 Ιουλίου, το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Πολιτισμού που αφορά και αλλαγές στη λειτουργία του ΕΚΚΟΜΕΔ και που διατυπώνεται αναλυτικά εδώ.

Στα άρθρα συμπεριλαμβάνονται πολλά θετικά στοιχεία, όπως η δέσμευση για 5ετή προγραμματισμό χρηματοδότησης του Cash Rebate Greece, το οποίο αυτή τη στιγμή χρηματοδοτείται με ετήσια κατανομή πόρων και δεν διαθέτει έναν ενιαίο πολυετή «κουμπαρά» από τον οποίο δεσμεύονται χρήματα για όλα τα επόμενα χρόνια. Συμπεριλαμβάνονται και κάποια αμφισβητήσιμα στοιχεία, όπως το γεγονός ότι ο κανονισμός της λειτουργίας του ΕΚΚΟΜΕΔ, χρόνοι υποβολής σχεδίων, πληρότητα φακέλων κτλ, αποκτούν τώρα ισχύ νόμου, με τρόπο άκαμπτο που, για να προσαρμοστεί σε ειδικές περιπτώσεις ή, απλώς, σε αλλαγές που φέρνει η εξέλιξη της κινηματογραφικής παραγωγής παγκοσμίως, θα πρέπει να γίνει νέα νομοθέτηση και όχι μια, πιο ευέλικτη, γι’ αυτό και ακολουθούμενη διεθνώς, αλλαγή στον κανονισμό λειτουργίας του φορέα. Επιλέγεται, άραγε, αυτός ο τρόπος για τη θωράκιση του οργανισμού εν όψει εκλογών;

Εκείνο, ωστόσο, που χτυπά ακόμα και στο απαίδευτο μάτι, είναι στο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ, άρθρο 84 8θ, όπου σημειώνεται ότι η απόφαση προέγκρισης χρηματοδότησης, καθώς και η σύμβαση χρηματοδότησης δύνανται να ανακαλούνται, να τροποποιούνται ή να καταγγέλλονται, εν όλω ή εν μέρει, με αιτιολογημένη απόφαση του αρμόδιου οργάνου του Ε.Κ.Κ.Ο.ΜΕ.Δ., για λόγους προστασίας του δημόσιου συμφέροντος, σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα στον Κανονισμό του Προγράμματος. Ποιες και ποιοι θα κρίνουν, σ’ αυτή την περίπτωση, εάν απειλείται το δημόσιο συμφέρον; (Το οποίο δημόσιο συμφέρον, παρεμπιπτόντως, αποτελεί κριτήριο και στο Cash Rebate, άρθρο 94/2&3). Σύμφωνα μ’ αυτό το σχέδιο νόμου (άρθρο 85), μια 5μελής Κεντρική Επιτροπή Αξιολόγησης και Επιλογής, που θ’ αποτελείται από τη Γενική Διευθύντρια Ελληνικού Κινηματογράφου του ΕΚΚΟΜΕΔ (η Αθηνά Καρτάλου κρατά σήμερα αυτή τη θέση), τη Γενική Διευθύντρια Οικονομικής και Διοικητικής Υποστήριξης του ΕΚΚΟΜΕΔ (τώρα η Αντιγόνη Μακρυγιάννη), τον Πρόεδρο του ΔΣ του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (τώρα ο ηθοποιός Ακης Σακελλαρίου), ή ένα πρόσωπο που θα υποδείξει το ΔΣ, τον Πρόεδρο του ΔΣ της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου (τώρα ο σκηνοθέτης Λευτέρης Χαρίτος), ή ένα πρόσωπο που θα υποδείξει το ΔΣ και ένα πρόσωπο (όλα με αποδεδειγμένη επαγγελματική εμπειρία στον κινηματογραφικό και οπτικοακουστικό τομέα) που θα υποδείξει το Υπουργείο Πολιτισμού. Αρα, με εξαίρεση το μέλος το προερχόμενο από την ΕΑΚ, μόνο εκπρόσωποι της Πολιτείας και εποπτευόμενων από το Υπουργείο Πολιτισμού φορέων.

Και μπορεί αυτό να μην χτυπούσε τόσο έντονα στη συνείδηση, αν δεν είχε προηγηθεί, μόλις τον Δεκέμβριο του 2025, η απόφαση ανάκλησης, από τον ΕΚΚΟΜΕΔ, της μερικής χρηματοδότησης για το ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά, «17 Νοέμβρη, Άνοδος και Πτώση», επειδή ο Φορέας ζήτησε να μην συμπεριληφθούν δηλώσεις καταδικασμένων τρομοκρατών, όπως ο Δημήτρης Κουφοντίνας. Κι όταν μια τέτοια απόφαση φεύγει από το πλαίσιο μιας συζήτησης και γίνεται νόμος, η «προληπτική λογοκρισία» για την οποία τότε έκανε λόγο η παραγωγή του ντοκιμαντέρ, γίνεται θεσμοθετημένη λογοκρισία.

Ας ελπίσουμε να έχουν υπάρξει ήδη αντιδράσεις από την κοινότητα και τους επίσημους φορείς και σωματεία και η εν λόγω διαβούλευση να αποβεί εποικοδομητική προς τις παραπάνω σκέψεις και ανησυχίες και όχι απλώς μια τυπική διαδικασία χωρίς αντίκρισμα.