Μπορεί μια ερμηνεία που δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη να θεωρηθεί πραγματική υποκριτική και να διεκδικήσει ένα Όσκαρ;
Το ερώτημα ακούγεται σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας, όμως το Χόλιγουντ βρίσκεται ήδη μπροστά του. Με την εμφάνιση AI «ηθοποιών» και, πιο πρόσφατα, με την ψηφιακή αναδημιουργία του Βαλ Κίλμερ στην νέα ταινία του Κέρτε Βόρχις οι οργανισμοί που απονέμουν κινηματογραφικά βραβεία καλούνται να αντιμετωπίσουν ένα δίλημμα για το οποίο δεν έχουν ακόμη ξεκάθαρους κανόνες.
Ο Κίλμερ είχε επιλεγεί για τον ρόλο του πατέρα Φίνταν, ενός καθολικού ιερέα και ιθαγενούς Αμερικανού πνευματιστή, στην ταινία «As Deep as the Grave». Πριν όμως προλάβει να συμμετάσχει στα γυρίσματα, πέθανε τον Απρίλιο του 2025, έχοντας ήδη υποστεί σοβαρές επιπλοκές μετά την μάχη του με τον καρκίνο.
Ο σεναριογράφος και σκηνοθέτης της ταινίας, Κέρτε Βόρχις, δεν θέλησε να αντικαταστήσει τον ηθοποιό. Αντίθετα, με τη συνεργασία της οικογένειάς του και της κόρης του, Μερσέντες Κίλμερ, επέλεξε να «ανασυνθέσει» την ερμηνεία του χρησιμοποιώντας generative AI, αξιοποιώντας αρχειακό υλικό και ψηφιακά εργαλεία.
«Ήταν ο ηθοποιός που είχα στο μυαλό μου για τον ρόλο», δήλωσε ο Βόρχις όταν κυκλοφόρησε το πρώτο τρέιλερ της ταινίας. «Η ιστορία είχε γραφτεί γύρω από εκείνον».
Διαβάστε ακόμα:Οι πρώτες σκηνές του «As Deep as the Grave» φέρνουν ξανά τον Βαλ Κίλμερ στη μεγάλη οθόνη
Η ταινία δεν έχει πάρει ακόμα διανομή στις ΗΠΑ, όμως ήδη προκαλεί μια σημαντική συζήτηση στη βιομηχανία: μπορεί μια ερμηνεία που δημιουργήθηκε χωρίς την παρουσία του ίδιου του ηθοποιού να είναι υποψήφια για τα μεγαλύτερα κινηματογραφικά βραβεία;
Οι απαντήσεις προς το παρόν παραμένουν ασαφείς.
Η Ακαδημία Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών ασχολήθηκε με το θέμα μετά τη σεζόν βραβείων του 2024, όταν το «The Brutalist» του Μπρέιντι Κορμπέ, προκάλεσε αντιδράσεις επειδή χρησιμοποίησε generative AI για να βελτιώσει την ουγγρική προφορά του Έιντριεν Μπρόντι και να δημιουργήσει αρχιτεκτονικές εικόνες.
Η Ακαδημία δήλωσε τότε ότι η χρήση τεχνητής νοημοσύνης «δεν βοηθά ούτε βλάπτει» τις πιθανότητες μιας υποψηφιότητας και ότι οι ψηφοφόροι πρέπει να εξετάζουν «σε ποιο βαθμό ένας άνθρωπος βρίσκεται στο επίκεντρο της δημιουργικής διαδικασίας». Ωστόσο, η τοποθέτηση αυτή αποτελεί περισσότερο κατευθυντήρια αρχή παρά σαφή πολιτική και η περίπτωση του Κίλμερ αποκαλύπτει τα κενά των υφιστάμενων κανονισμών.
Το σωματείο ηθοποιών SAG-AFTRA έχει υιοθετήσει πιο ξεκάθαρη στάση. Σύμφωνα με τους κανονισμούς του, ερμηνείες που είναι «πλήρως δημιουργημένες από τεχνητή νοημοσύνη» δεν μπορούν να είναι υποψήφιες για τα Actor Awards. Έργα που χρησιμοποιούν AI ως εργαλείο παραμένουν επιλέξιμα μόνο εφόσον υπάρχει συναίνεση του ηθοποιού και ουσιαστική ανθρώπινη συμμετοχή. Παρότι η οικογένεια του Κίλμερ έδωσε την έγκρισή της, η συγκεκριμένη περίπτωση πιθανότατα θα θεωρηθεί πλήρως ψηφιακή.
Η συζήτηση δεν περιορίζεται μόνο στους ηθοποιούς. Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης επηρεάζει πλέον κάθε δημιουργικό τομέα. Η Recording Academy, για παράδειγμα, αποφάσισε το 2023 ότι μόνο άνθρωποι δημιουργοί μπορούν να κερδίσουν Grammy. Έργα που περιλαμβάνουν AI επιτρέπονται, αλλά η ανθρώπινη συμβολή πρέπει να είναι ουσιαστική.
«Δεν θα απονείμουμε βραβείο σε έναν υπολογιστή ή σε κάποιον που απλώς έδωσε μια εντολή σε AI», είχε δηλώσει τότε ο διευθύνων σύμβουλος της Recording Academy, Χάρβεϊ Μέισον Τζούνιορ.
Παρόμοιες κατευθύνσεις εμφανίζονται και αλλού: η Television Academy απαιτεί δήλωση χρήσης AI όταν αυτή ξεπερνά ένα συγκεκριμένο όριο, ενώ τα BAFTA έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για τη χρήση της τεχνολογίας σε ορισμένες κατηγορίες. Ωστόσο, κανένας από αυτούς τους κανονισμούς δεν είχε σχεδιαστεί για ένα σενάριο όπως αυτό του Κίλμερ.
Ένα ακόμη δύσκολο ερώτημα είναι ποιος αξίζει τελικά την αναγνώριση. Ο Κίλμερ άφησε πίσω του μια καριέρα τεσσάρων δεκαετιών, με εμβληματικούς ρόλους όπως ο Τζιμ Μόρισον στο «The Doors», ο Ντοκ Χόλιντεϊ στο «Tombstone» και ο σαρκαστικός ντετέκτιβ στο «Kiss Kiss Bang Bang».
Διαβάστε ακόμα:Πέθανε ο Βαλ Κίλμερ
Αν μια μεταθανάτια «ερμηνεία» του τιμηθεί με βραβείο, θα αποτελεί φόρο τιμής στον ίδιο — ή αναγνώριση της τεχνολογίας που χρησιμοποίησε την εικόνα και τη φωνή του;
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η βιομηχανία δεν περιμένει να λυθεί το ζήτημα. Στα τέλη του 2025, εκτιμήθηκε πως μέσα σε δύο χρόνια οι παραγωγές που χρησιμοποιούν εκτεταμένα AI θα μπορούσαν να αποτελούν έως και το 30% της συνολικής παραγωγής σε κινηματογράφο, τηλεόραση και animation.
Οι τεχνολογικές δυνατότητες εξελίσσονται πολύ πιο γρήγορα από τους κανόνες που προσπαθούν να τις ρυθμίσουν.
Και δεν είναι η πρώτη φορά που το Χόλιγουντ καλείται να επαναπροσδιορίσει τι σημαίνει «ερμηνεία». Η συζήτηση είχε ξεκινήσει ήδη με τον Άντι Σέρκις ως Γκόλουμ στον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών» και ως Σίζαρ στον «Πλανήτη των Πιθήκων», συνεχίστηκε με τις motion-capture ερμηνείες στο «Avatar» και ακόμη και με φωνητικούς ρόλους, όπως της Σκάρλετ Γιόχανσον ως τεχνητής νοημοσύνης στο «Her».
Αν το κοινό ανταποκριθεί θετικά στην εμφάνιση του Κίλμερ στο «As Deep as the Grave», οι ψηφοφόροι των βραβείων θα βρεθούν μπροστά σε μια απόφαση που κανένας κανονισμός δεν έχει προβλέψει.
Θα πρόκειται για έναν συγκινητικό φόρο τιμής σε έναν σπουδαίο ηθοποιό ή για ένα ακόμη παράδειγμα της δύναμης της τεχνητής νοημοσύνης;