To «NAZA» είναι η ταινία που από χθες ηγείται της λίστας των ταινιών που έχουν χειροκροτηθεί περισσότερο στο Φεστιβάλ Βενετίας. Τα 25 λεπτά που κράτησε το χειροκρότημα για το ντοκιμαντέρ των Γιουβάλ Αμπραχάμ και η Ρέιτσελ Σορ (οι δυο τους ήταν συν-σκηνοθέτες και στο «Καμία Αλλη Γη» που κέρδισε το Οσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ), μια παραγωγή της Guardian (με τον Τζόναθαν Γκλέιζερ ανάμεσα στους παραγωγούς), ξεπέρασε αυτό το περσινό που είχε κερδίσει η «Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ».
Διαβάστε εδώ τη γνώμη του Flix για το «NAZA».
Ανώφελο (και τόσο εσωτερικής φεστιβαλικής κατανάλωσης) ρεκόρ για μια ταινία ήδη πριν από αυτό το χειροκρότημα είχε παγώσει μια ολόκληρη αίθουσα, αναγκάζοντάς την στους τίτλους τέλους να ξεσπάσει σε δάκρια, να σηκώσει παλαιστινιακές σημαίες, να φωνάξει «Free Palestine» και να στείλει ηχηρό μήνυμα σε όλον τον πλανήτη.
Ολη τη διάρκεια του χειροκροτήματος, οι Αμπραχάμ και Σορ ήταν σχεδόν ακίνητοι, χωρίς χαμόγελα ή αγκαλιές, όπως συνηθίζουν οι συνετελεστές μιας ταινίας να κάνουν στο τέλος της. Ταπεινοί και μελαγχολικοί, ένιωσαν την ικανοποίηση πως έφεραν την ταινία τους μέχρι εδώ, χωρίς να σκέφτονται τα βραβεία ή την αναγνώριση. Σαν ο σκοπός τους είναι πιο ιερός - και τον πιστεύουν.
Στην ταινία τους, ξετυλίγεται διάφανο το σχέδιο ισοπέδωσης της Γάζας από το Ισραήλ, όχι μόνο με πολεμικά μέσα αλλά και με ειρηνικά. Μια καταγραφή της πραγματικότητας που φέρνει τους Αμπραχάμ και Σορ, Εβραίοι και οι δύο, να κοιτάζουν την Ιστορία, παρά τα φαινόμενα, από τη σωστή πλευρά.
Το 83ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας διεξάγεται φέτος από τις 2 μέχρι τις 12 Σεπτεμβρίου. Το Flix βρίσκεται εκεί για να σας μεταφέρει, ζωντανά, όλα όσα συμβαίνουν μέσα και έξω από τις αίθουσες. Συντονιστείτε στο ειδικό stream του Flix που ανανεώνεται συνεχώς.
Δεν κάνουμε ταινίες για τα βραβεία. Ηδη το ότι καταφέραμε να έρθουμε με το «ΝΑΖΑ» στο Φεστιβάλ Βενετίας, να το δείξουμε εδώ, να γράψετε για αυτό όλοι εσείς - το ότι είμαστε εδώ και συζητάμε, είναι μια σπουδαία ευκαιρία. Ενα ανοιχτό μικρόφωνο σε μία ήδη τεράστια πλατφόρμα.»
Στο Flix μίλησαν για τη σημασία του μια ταινία σαν το «NAZA» να παίρνει μια τέτοια δημοσιότητα, τη δύναμη του πολιτικού σινεμά και τις κατηγορίες για αντισημτισμό σε όποιον στραφεί εναντίον των Ισραηλινών.
Πέρσι υπήρξε μια μεγάλη συζήτηση γύρω από τη «Φωνή της Hind Rajab»: ανεξάρτητα αν άρεσε (με κινηματογραφικούς όρους), έπρεπε να κερδίσει το Χρυσό Λέοντα - θα αποτελούσε μια ισχυρή πολιτική δήλωση. Πιστεύετε ότι τα μεγάλα βραβεία -σε φεστιβάλ όπως η Βενετία, οι Κάννες ή σε θεσμούς όπως τα Οσκαρ- μπορούν να βοηθήσουν το μήνυμα μιας ταινίας να φτάσει πιο μακριά; Θα βοηθούσε ένα μεγάλο βραβείο αύριο στο «NAZA»;
Ρέιτσελ Σορ: Δεν κάνουμε ταινίες για τα βραβεία. Ηδη το ότι καταφέραμε να έρθουμε με το «ΝΑΖΑ» στο Φεστιβάλ Βενετίας, να το δείξουμε εδώ, να γράψετε για αυτό όλοι εσείς - το ότι είμαστε εδώ και συζητάμε, είναι μια σπουδαία ευκαιρία. Ενα ανοιχτό μικρόφωνο σε μία ήδη τεράστια πλατφόρμα.
Κάτι γίνεται - σιγά σιγά, το κοινό ενημερώνεται, μετακινείται, πιέζει. Ιδρώνει το αυτί τους, πιστέψτε με ζορίζονται που δεν μπορούν να περάσουν την προπαγάνδα τους χωρίς αμφισβήτηση πλέον. Ολες οι ταινίες είναι μέρος μίας σταδιακής αλλαγής. Κομμάτια μιας αλυσίδας που αλλάζουν προοδευτικά την αντίληψη του κόσμου και ενισχύουν την στήριξη της Παλαιστίνης. Δεν θα δούμε θαύματα από την μία μέρα στην άλλη. Αλλά τι θα κάνουμε; Θα σταματήσουμε να προσπαθούμε;»
Εχει τελικά δύναμη σήμερα το πολιτικό σινεμά; Τόσες ταινίες για την Παλαιστίνη, τόσα ντοκιμαντέρ για τη γενοκτονία και τι έχει γίνει; Τι έχει μετακινηθεί; Δεν μοιάζει να ιδρώνει το αυτί τους. Μήπως τα λέμε μεταξύ μας;
Γιουβάλ Αμπραχάμ: Εχετε δίκιο, δυστυχώς, για το αν έχει τελικά κάποιο άμεσο αντίκτυπο το πολιτικό σινεμά. Πρόπερσι, με το «Καμία Αλλη Γη» κερδίσαμε το Οσκαρ - πόσο πιο μεγάλο βραβείο από αυτό; Κι όμως, πρόσφατα, πριν από λίγες εβδομάδες ακόμα 2 περιοχές της Μασαφέρ Γιάτα ισοπεδώθηκαν από ισραηλινές επιδρομές. Ομως πιστέψτε με, κάτι γίνεται - σιγά σιγά, το κοινό ενημερώνεται, μετακινείται, πιέζει. Ιδρώνει το αυτί τους, πιστέψτε με ζορίζονται που δεν μπορούν να περάσουν την προπαγάνδα τους χωρίς αμφισβήτηση πλέον. Ολες οι ταινίες είναι μέρος μίας σταδιακής αλλαγής. Κομμάτια μιας αλυσίδας που αλλάζουν προοδευτικά την αντίληψη του κόσμου και ενισχύουν την στήριξη της Παλαιστίνης. Δεν θα δούμε θαύματα από την μία μέρα στην άλλη. Αλλά τι θα κάνουμε; Θα σταματήσουμε να προσπαθούμε; Εμείς είμαστε αποφασισμένοι ότι θα συνεχίσουμε να κάνουμε ταινίες…»
Φυσικά και τρομάζει η περίπτωση να δει ο Ισραηλινός πολίτης, Ισραηλινούς να του λένε για τα εγκλήματα εναντίον του Παλαιστινιακού λαού που αναγκάζονται να κάνουν. Είναι πολύ σημαντικό να τα ακούσει όλα αυτά στην εβραϊκή γλώσσα. Δεν είναι εύκολο.»
Η ταινία ήρθε στη Βενετία λίγες εβδομάδες πριν από τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου 2026. Πιστεύετε ότι θα βρείτε διανομή στο Ισραήλ - κι αν ναι, αυτό θα επηρεάσει το αποτέλεσμα των εκλογών; Θα πέσει ο Νετανιάχου;
Γιουβάλ Αμπραχάμ: Κι αν πέσει, ποιος θα ανεβεί - αυτό είναι το θέμα (γελάει ταπεινά, αλλά πικρά). Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο συνασπισμός του κινδυνεύει να χάσει την πλειοψηφία. Δεν ξέρω αν είμαι αισιόδοξος. Το θέμα μας όμως δεν είναι αυτό. Το θέμα με ένα ερευνητικό ντοκιμαντέρ είναι να ξεσκεπάσει την προπαγάνδα, το gaslighting, τα ψέματα μίας Κυβέρνησης που παρασύρουν την κοινή γνώμη. Εχουμε 27 Ισραηλινούς πράκτορες που απακαλύπτουν τις εντολές τους να εξαφανίσουν τη Γάζα - όχι μόνο στόχους της Χαμάς, αλλά να ισοπεδώσουν τα πάντα. Αν το δουν οι Ισραηλινοί συμπολίτες μας πώς θα αντιδράσουν, πώς θα νιώσουν, τι θα αποφασίσουν; Αν το δουν άνθρωποι που θέλουν να πάνε σε αυτές τις θέσεις στις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών, θα δουν από πριν τι θα κληθούν να κάνουν, πώς θα είναι στο ημερήσιο πρόγραμμα τους να σκοτώνουν παιδιά - οπότε τι θα αποφασίσουν;
Ρέιτσελ Σορ: Δεν ξέρουμε αν η ταινία θα πάρει mainstream διανομή - ήδη υπάρχουν αντιδράσεις από Υπουργούς που ζητάνε να λογοκριθεί, να μην παιχτεί στα σινεμά. Φυσικά και τρομάζει η περίπτωση να δει ο Ισραηλινός πολίτης, Ισραηλινούς να του λένε για τα εγκλήματα εναντίον του Παλαιστινιακού λαού που αναγκάζονται να κάνουν. Είναι πολύ σημαντικό να τα ακούσει όλα αυτά στην εβραϊκή γλώσσα. Δεν είναι εύκολο. Αλλά υπάρχουν κι άλλοι τρόποι να φτάσει μία ταινία στον κόσμο πλέον. Θα φανούμε δημιουργικοί… (σ.σ. υπάρχει η φημολογία ότι θα το βγάλουν στο YouTube ή στη σελίδα της παραγωγού Guardian)
Η κριτική στο Ισραήλ και στις πολιτικές της κυβέρνησής του δεν είναι κριτική απέναντι στους Εβραίους ως λαό. Ομως, ναι, το τραύμα του Ολοκαυτώματος είναι ακόμα πολύ ισχυρό και μόλις το πετάξεις αυτό σ’ έναν διάλογο όλοι κάνουν πίσω. Κι είναι απολύτως σεβαστό, κι έτσι πρέπει να γίνεται - πρέπει και η Αριστερά να είναι προσεκτική και ξεκάθαρη στις δηλώσεις της: δεν θέλουμε με τίποτα να δώσουμε όπλα σε φασιστικές συμπεριφορές.»
Κακά τα ψέματα: η μετακίνηση του αμερικανικού λαού θα είχε μεγάλο αντίκτυπο. Και βλέπουμε και στον δικό μας τομέα ηθοποιούς, όπως ο Χαβιέ Μπαρδέμ, ο Μαρκ Ράφαλο και η Σούζαν Σάραντον, να μιλούν δημόσια για τη Γάζα και να αντιμετωπίζουν κοινωνικές και επαγγελματικές συνέπειες. Είναι βαρύ το στίγμα του “αντισημιτισμού” και πολύ ισχυρό το gaslighting ότι όποιος υποστηρίζει την Παλαιστίνη είναι εναντίον του εβραϊκού λαού. Πώς μπορούμε να διαλύσουμε αυτή τη στρατηγική αποπροσανατολισμού;
Γιουβάλ Αμπραχάμ: Κι εγώ και η Ρέιτσελ είμαστε Εβραίοι. Οι παραγωγοί μας είναι Εβραίοι. Ο Τζόναθαν Γκλέιζερ, ο executive producer μας είναι Εβραίος. Εμάς δεν μπορεί κανείς να μας κατηγορήσει για αντισημίτες, λοιπόν. Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια αυτή η προπαγάνδα δε πιάνει πλέον - έχει εξασθενήσει. Καταλαβαίνει ο κόσμος τη διαφορά. Η κριτική στο Ισραήλ και στις πολιτικές της κυβέρνησής του δεν είναι κριτική απέναντι στους Εβραίους ως λαό. Ομως, ναι, το τραύμα του Ολοκαυτώματος είναι ακόμα πολύ ισχυρό και μόλις το πετάξεις αυτό σ’ έναν διάλογο όλοι κάνουν πίσω. Κι είναι απολύτως σεβαστό, κι έτσι πρέπει να γίνεται - πρέπει και η Αριστερά να είναι προσεκτική και ξεκάθαρη στις δηλώσεις της: δεν θέλουμε με τίποτα να δώσουμε όπλα σε φασιστικές συμπεριφορές.
Το 83ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας διεξάγεται φέτος από τις 2 μέχρι τις 12 Σεπτεμβρίου. Το Flix βρίσκεται εκεί για να σας μεταφέρει, ζωντανά, όλα όσα συμβαίνουν μέσα και έξω από τις αίθουσες. Συντονιστείτε στο ειδικό stream του Flix που ανανεώνεται συνεχώς.
