Το 5ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου ΚΥΜΑΤΑ ολοκληρώθηκε, παρά τον κίνδυνο ακύρωσης που προέκυψε λίγες ημέρες πριν από την έναρξή του λόγω απώλειας χρηματοδότησης. Με αφορμή όσα συνέβησαν, ο καλλιτεχνικός διευθυντής Μαρίνος Σκλαβουνάκης τοποθετείται δημόσια, θέτοντας ερωτήματα για τη στήριξη και την αντιμετώπιση των πολιτιστικών φορέων. Ακολουθεί αυτούσια η επιστολή διαμαρτυρίας:
Η φετινή διοργάνωση του 5ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου ΚΥΜΑΤΑ ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία, παρά τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες που δημιουργήθηκαν λίγες μόλις ημέρες πριν από την έναρξή της. Για δέκα ημέρες ο Θαλασσόμυλος Αργοστολίου φιλοξένησε ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα κινηματογράφου, μουσικής, εικαστικών εκθέσεων, θεάτρου σκιών, βιβλιοπαρουσιάσεων, masterclasses και συναντήσεων με σημαντικούς Έλληνες και διεθνείς δημιουργούς. Η επιτυχία της φετινής διοργάνωσης αποτυπώθηκε με τον πιο καθαρό τρόπο στην εντυπωσιακή ανταπόκριση του κοινού, που κατέκλυσε τις προβολές, τις συναυλίες, τις εκθέσεις, τα masterclasses και τις υπόλοιπες δράσεις, επιβεβαιώνοντας ότι τα ΚΥΜΑΤΑ έχουν πλέον αποκτήσει μια ξεχωριστή θέση στην πολιτιστική ζωή της Κεφαλονιάς.
Πίσω όμως από όσα είδε το κοινό υπήρξε μια πραγματικότητα πολύ διαφορετική.
Λίγες ημέρες πριν από την έναρξη, το Φεστιβάλ βρέθηκε αντιμέτωπο με την απώλεια δύο κρίσιμων πηγών χρηματοδότησης που είχαν συνυπολογιστεί στον σχεδιασμό του: από το Υπουργείο Πολιτισμού και από τη Βουλή των Ελλήνων. Το οικονομικό κενό έθεσε σε πραγματικό κίνδυνο την πραγματοποίηση μιας διοργάνωσης που προετοιμαζόταν επί μήνες και είχε ήδη αναλάβει συγκεκριμένες υποχρεώσεις απέναντι σε καλλιτέχνες, προσκεκλημένους, συνεργάτες και προμηθευτές.
Η απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού
Στις 7 Αυγούστου 2026, ελάχιστες ημέρες πριν από την έναρξη των εκδηλώσεων, το Υπουργείο Πολιτισμού γνωστοποίησε στα ΚΥΜΑΤΑ την απόρριψη τόσο της αιτούμενης χρηματοδότησης όσο και της αιγίδας, με την αιτιολογία ότι η πρόταση «εμπίπτει στο πεδίο της πρόσκλησης του ΕΚΚΟΜΕΔ». Η διοργάνωση ζήτησε την επανεξέταση της απόφασης, καθώς θεωρεί ότι η συγκεκριμένη αιτιολογία αφήνει μια σειρά από ουσιαστικά ερωτήματα αναπάντητα.
Ενα πολυθεματικό Φεστιβάλ
Πρώτο και βασικό ζήτημα αποτελεί ο ίδιος ο χαρακτήρας των ΚΥΜΑΤΩΝ. Τα ΚΥΜΑΤΑ δεν αποτελούν μια διοργάνωση αποκλειστικάκινηματογραφικών προβολών. Ο κινηματογράφος αποτελεί τον κεντρικό τους άξονα, συνυπάρχει όμως οργανικά με τη μουσική, τις εικαστικές τέχνες, το βιβλίο, το θέατρο σκιών, τις εκθέσεις, την πολιτιστική κληρονομιά, τα masterclasses και τις εκπαιδευτικές δράσεις. Αυτό δεν αποτελεί έναν θεωρητικό χαρακτηρισμό, αλλά αποτυπώνεται στο ίδιο το πρόγραμμα της διοργάνωσης. Η φετινή έκδοση περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, διεθνές κινηματογραφικό διαγωνιστικό, προβολή βωβού κινηματογράφου με ζωντανή μουσική, εκθέσεις, βιβλιοπαρουσιάσεις, αφιερώματα, masterclasses, Θέατρο Σκιών με ζωντανή μουσική και δράσεις γύρω από τη μνήμη και την πολιτιστική κληρονομιά της Κεφαλονιάς.
Είναι επομένως εύλογο να ζητείται μια σαφής απάντηση ως προς το γιατί μια τέτοια διοργάνωση θεωρήθηκε ότι υπάγεται καθ' ολοκληρίαν σε ένα χρηματοδοτικό πεδίο που αφορά τον οπτικοακουστικό τομέα και, εξαιτίας αυτού, αποκλείστηκε συνολικά από τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Πολιτισμού. Tη στιγμή μάλιστα που όλα τα προηγούμενα χρόνια το επιχορηγούσε ως πολυθεματικό.
Δεν υπήρξε χρηματοδότηση από το ΕΚΚΟΜΕΔ
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο, κρίσιμο δεδομένο: Τα ΚΥΜΑΤΑ δεν υπέβαλαν αίτηση χρηματοδότησης στο ΕΚΚΟΜΕΔ για το 2026. Κατά συνέπεια, δεν υπήρξε ούτε έγκριση ούτε σύμβαση ούτε καταβολή οποιουδήποτε ποσού από το ΕΚΚΟΜΕΔ προς τη φετινή διοργάνωση. Η επισήμανση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς στην απάντηση που δόθηκε στη διοργάνωση γίνεται επίκληση και της αρχής περί αποφυγής διπλής ή παράλληλης χρηματοδότησης της ίδιας δράσης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, ούτε αίτηση αλλά ούτε και δεύτερη χρηματοδότηση υπήρξε. Γι' αυτό και ζητήθηκε να διευκρινιστεί εάν η απλή δυνατότητα ενός φορέα να απευθυνθεί σε διαφορετικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα αρκεί από μόνη της για να αποκλείσει τη χρηματοδότησή του από το Υπουργείο Πολιτισμού, ακόμη και όταν δεν έχει λάβει ούτε ένα ευρώ από το άλλο πρόγραμμα.
Γιατί η ενημέρωση ήρθε στις 7 Αυγούστου;
Το τρίτο και ίσως σοβαρότερο ζήτημα αφορά τον χρόνο. Τα ΚΥΜΑΤΑ είχαν στηριχθεί οικονομικά από το Υπουργείο Πολιτισμού κατά τις προηγούμενες διοργανώσεις. Για το 2026, όμως, πληροφορήθηκαν μόλις στις 7 Αυγούστου ότι η αντιμετώπιση ήταν διαφορετική. Εάν από το 2026 υπήρξε αλλαγή πολιτικής και οι διοργανώσεις με σημαντικό κινηματογραφικό περιεχόμενο έπρεπε πλέον να απευθύνονται στο ΕΚΚΟΜΕΔ, το εύλογο ερώτημα είναι απλό:Πότε και με ποιον σαφή τρόπο ενημερώθηκαν εγκαίρως οι πολιτιστικοί φορείς για αυτή την αλλαγή;
Ενα διεθνές Φεστιβάλ δεν οργανώνεται τον Αύγουστο. Προετοιμάζεται επί μήνες. Προσκαλεί δημιουργούς από το εξωτερικό, δεσμεύει ημερομηνίες, κλείνει εισιτήρια και διαμονές, καταρτίζει προγράμματα, αναθέτει παραγωγές, οργανώνει τεχνικές υποδομές και αναλαμβάνει οικονομικές και ηθικές δεσμεύσεις απέναντι σε δεκάδες ανθρώπους. Οταν μια απόφαση που ανατρέπει τον οικονομικό σχεδιασμό μιας τέτοιας διοργάνωσης γνωστοποιείται λίγες ημέρες πριν από την έναρξή της, η δυνατότητα πραγματικής προσαρμογής έχει ουσιαστικά χαθεί. Εχουμε μια ευθύνη απέναντι στους ανθρώπους που έρχονται, στους καλλιτέχνες, στους ανθρώπους που έχουν κλείσει τα προγράμματά τους. Πρέπει να υπάρχει ένας σεβασμός. Γιατί απορρίφθηκε και η αιγίδα; Ξεχωριστό ερώτημα δημιουργεί η απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού να μην παραχωρήσει ούτε την αιγίδα του στη διοργάνωση. Η αιγίδα δεν αποτελεί οικονομική επιχορήγηση. Αποτελεί θεσμική και ηθική στήριξη μιας πολιτιστικής δράσης και δεν συνεπάγεται οικονομική συνεισφορά του Υπουργείου. Για τον λόγο αυτό ζητήθηκε να διευκρινιστεί για ποιο λόγο η υπαγωγή του Φεστιβάλ στο πεδίο μιας άλλης χρηματοδοτικής πρόσκλησης χρησιμοποιήθηκε ως αιτιολογία όχι μόνο για τη μη χρηματοδότησή του αλλά και για τη μη παροχή της αιγίδας.
Το συγκεκριμένο ερώτημα είναι για εμάς ιδιαίτερα σημαντικό, ακριβώς επειδή αποδεικνύει ότι η δημόσια τοποθέτησή μας δεν αφορά μόνο τα χρήματα. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία αντιμετωπίζει έναν πολιτιστικόθεσμό.
Η Βουλή των Ελλήνων
Την ίδια περίοδο, τα ΚΥΜΑΤΑ βρέθηκαν αντιμέτωπα και με τη μη πραγματοποίηση της οικονομικής ενίσχυσης που ανέμεναν από τη Βουλή των Ελλήνων. Είχαν προηγηθεί επί μήνες διαβεβαιώσεις προς τη διοργάνωση ότι θαυπήρχε οικονομική στήριξη. Τελικά η ενίσχυση αυτή δεν πραγματοποιήθηκε. Η εξήγηση που μεταφέρθηκε στη διοργάνωση ήταν ότι διατέθηκαν 50.000 ευρώ για την ενίσχυση του Νοσοκομείου Αργοστολίου.
Θέλουμε να είμαστε απολύτως σαφείς: σε καμία περίπτωση δεν αμφισβητούμε την ανάγκη στήριξης του Νοσοκομείου και της δημόσιας Υγείας. Κάθε ουσιαστική ενίσχυσή τους είναι σημαντική και αναγκαία. Το ένα, όμως, δεν αναιρεί το άλλο. Το ζήτημα που θέτουμε είναι και εδώ η ανάγκη έγκαιρης και υπεύθυνης ενημέρωσης ενός φορέα που έχει βασίσει τον σχεδιασμό του σε διαβεβαιώσεις που έχουν προηγηθεί. Καμία χρηματοδότηση δεν είναι αυτονόητη – ο σεβασμός όμως πρέπει να είναι…
Τα ΚΥΜΑΤΑ δεν ισχυρίζονται ότι οποιαδήποτε κρατική επιχορήγηση αποτελεί κεκτημένο δικαίωμα. Ούτε θεωρούμε ότι επειδή μια διοργάνωση χρηματοδοτήθηκε στο παρελθόν πρέπει αυτομάτως να χρηματοδοτείται για πάντα.Αυτό που ζητούμε είναι διαφορετικό και, πιστεύουμε, αυτονόητο: σαφείς κανόνες, έγκαιρη ενημέρωση, επαρκώς αιτιολογημένες αποφάσεις και θεσμική συνέπεια. Οι πολιτιστικοί φορείς πρέπει να γνωρίζουν εγκαίρως μέσα σε ποιο πλαίσιο καλούνται να λειτουργήσουν, ώστε να μπορούν να σχεδιάζουν υπεύθυνα και να μην οδηγούνται λίγες ημέρες πριν από την έναρξη μιας διοργάνωσης στην αναζήτηση λύσεων έκτακτης ανάγκης.
ΚΙ ΟΜΩΣ ΤΑ ΚΥΜΑΤΑ ΕΓΙΝΑΝ
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, το Φεστιβάλ έφτασε πραγματικά κοντά στην ακύρωση. Και τότε συνέβη κάτι που αξίζει να ειπωθεί τουλάχιστον τόσο δυνατά όσο και η διαμαρτυρία μας. Ιδιώτες, επιχειρήσεις και τοπικοί φορείς κινητοποιήθηκαν μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Και τα ΚΥΜΑΤΑ πραγματοποιήθηκαν. Οι προσκεκλημένοι ήρθαν. Οι προβολές πραγματοποιήθηκαν. Οι εκθέσεις άνοιξαν. Η μουσική ακούστηκε. Τα masterclasses και οι συζητήσεις έγιναν. Οι καλλιτέχνες συναντήθηκαν με το κοινό.Και το κοινό ανταποκρίθηκε με τρόπο συγκλονιστικό. Για δέκα ημέρες κατέκλυσε τον Θαλασσόμυλο και τις δράσεις του Φεστιβάλ, γεμίζοντας προβολές, συναυλίες, εκθέσεις και εκδηλώσεις και μετατρέποντας μια διοργάνωση που λίγες ημέρες νωρίτερα κινδύνευε να μη γίνει σε μία από τις πιο επιτυχημένες διοργανώσεις των ΚΥΜΑΤΩΝ.
Αυτό είναι ίσως και η σημαντικότερη απάντηση σε όσα συνέβησαν.
Σε αυτούς οφείλουμε ότι τα ΚΥΜΑΤΑ έμειναν όρθια Πρώτα απ' όλα, εκφράζουμε τη βαθιά μας ευγνωμοσύνη προς το Stelios Tsangarides Foundation, βασικό χορηγό του Φεστιβάλ ΚΥΜΑΤΑ 2026.
Θερμές ευχαριστίες απευθύνουμε στον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού (ΕΟΤ) για την υποστήριξη και την αιγίδα του, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων και στον Δήμο Αργοστολίου για τη συμβολή τους, καθώς και στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, την ΑΜΑΝΤΕΣ Κοιν.Σ.Επ. και τον Σύλλογο ΑΝΑΚΑΡΑ για την έμπρακτη στήριξή τους.
Ιδιαίτερα ευχαριστούμε τους μεγάλους χορηγούς που ανταποκρίθηκαν στην ανάγκη της φετινής διοργάνωσης: Ιχθυοτροφεία Κεφαλονιάς, Mario Bonnici, ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε., Κρασιά MANZAVINO / Estate, Ορεάλιος Γη, Water Waste Company, ΑΝΤΩΝΕΛΟΣ / Τεχνική Εταιρεία, Ε. ΜΠΕΝΕΤΑΤΟΥ – Γ. ΑΝΤΥΠΑΣ Ο.Ε., Αφοί Μοσχόπουλοι Ο.Ε. και ΤΖΟΥΓΑΝΑΤΟΣ / Εμπορική και Τεχνική, καθώς και όλους τους χορηγούς, υποστηρικτές, συνεργάτες και εθελοντές που στάθηκαν δίπλα μας.
Θερμές ευχαριστίες οφείλουμε ακόμη σε όλους τους καλλιτέχνες, σκηνοθέτες, ηθοποιούς, μουσικούς, συγγραφείς, εικαστικούς, εισηγητές, μέλη των κριτικών επιτροπών και δημιουργούς που εμπιστεύθηκαν και τίμησαν με την παρουσία τους τα ΚΥΜΑΤΑ. Και βέβαια στους χορηγούς επικοινωνίας του Φεστιβάλ. Και πάνω απ' όλα, ευχαριστούμε το κοινό, που απέδειξε με την παρουσία του ότι αυτή η προσπάθεια έχει λόγο να συνεχιστεί.
Η επόμενη ημέρα
Οσα συνέβησαν το 2026 αποτελούν για τα ΚΥΜΑΤΑ ένα σημείο καμπής. Μέχρι σήμερα η διοργάνωση βασιζόταν σε πολύ μεγάλο βαθμό στη δημόσια χρηματοδότηση. Η φετινή εμπειρία απέδειξε ότι αυτό το μοντέλο πρέπει να αλλάξει. Από την επόμενη διοργάνωση θα επιδιώξουμε ένα περισσότερο ανεξάρτητο και ανθεκτικό μοντέλο, με μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτικών χορηγιών, συνεργασιών και νέων πηγών χρηματοδότησης. Αυτό όμως δεν σημαίνει παραίτηση από τη διεκδίκηση της δημόσιας στήριξης του Πολιτισμού ούτε από το δικαίωμα να ζητούμε απαντήσεις όταν αποφάσεις δημόσιων θεσμών επηρεάζουν καθοριστικά την ύπαρξη μιας διοργάνωσης.
Τα ΚΥΜΑΤΑ θα συνεχίσουν.
Θα συνεχίσουν πιο ανεξάρτητα, πιο οργανωμένα και με τη γνώση ότι υπάρχει μια κοινωνία που τα στηρίζει. Παράλληλα, θα συνεχίσουμε να ζητάμε από την Πολιτεία κάτι που δεν έχει οικονομικό κόστος: σαφείς κανόνες, συνέπεια, έγκαιρες αποφάσεις και σεβασμό απέναντι στους ανθρώπους που δημιουργούν πολιτισμό.
Γιατί το 2026 τα ΚΥΜΑΤΑ σώθηκαν χάρη στην κινητοποίηση ανθρώπων που αρνήθηκαν να τα αφήσουν να χαθούν. Δεν μπορεί όμως η επιβίωση ενός πολιτιστικού θεσμού να εξαρτάται κάθε φορά από ένα θαύμα της τελευταίας στιγμής.
Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου ΚΥΜΑΤΑΠαραγωγή και Καλλιτεχνική ΔιεύθυνσηΜαρίνος Σκλαβουνάκης
