Προσθέστε το Flix στις προτιμήσεις σας στο Google
φωτογραφίες: Βιβή Παπαδοπούλου
Γνωρίσαμε τον Παναγιώτη Χαραμή το 2018, όταν με τη μικρού μήκους ταινία του, «Αβανος», κέρδισε στο Φεστιβάλ Δράμας κέρδισε έξι βραβεία, ανάμεσά τους τον Χρυσό Διόνυσο. Οκτώ χρόνια αργότερα, επιστρέφει στα ίδια λημέρια; Οχι ακριβώς: όπως μας λέει, η ιδέα της μεγάλου μήκους «Αβανος» προϋπήρχε της μικρής και περίμενε να προκύψουν οι συνθήκες για να γίνει.
Τώρα, ο Παναγιώτης Χαραμής και η ομάδα του βρίσκονται στον Βόρειο Εβρο για τα γυρίσματα του μεγάλου «Αβανου», παρόμοιου σε ύφος και στόχο, με λίγο διαφορετικό καστ και, φυσικά, την πρόκληση της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας. Ο Χαραμής και πάλι αναδεικνύει «τα μαγικά και τραχιά τοπία της Θράκης και τα"λιτά" ελληνικά πρόσωπα, την "άγρια" ομορφιά των τόπων και των ανθρώπων μιας χώρας που βρίσκεται σε διαρκή αναζήτηση της εσωτερικής της λύτρωσης.» Απέραντα ανοιχτοί τόποι, να εγκλωβίζουν κλειστοφοβικές κοινωνίες.
Στην ιστορία, ο Τάσος (Χρήστος Πασσαλής), επιστρέφει στο χωριό του στη Θράκη για το μνημόσυνο της μητέρας του, με ειδική άδεια από τη φυλακή. Εκεί ξανασυναντάτον αποξενωμένο γιο του, την πρώην σύζυγό του και παλιούς φίλους, διαπιστώνοντας σύντομα όμως, πως το χωριό ασφυκτιά κάτω από την επιρροή του ισχυρού θείου του, Μάκη (Νίκος Γεωργάκης). Παγιδευμένος ανάμεσα στη φυγή και την ευθύνη, ο Τάσος καλείται να επιλέξει ανάμεσα στη σιωπή και στη δράση.
Από τα γυρίσματα στον Βόρειο Εβρο, ο Παναγιώτης Χαραμής μοιράζεται σκέψεις και βιώματα.
φωτογραφίες: Βιβή Παπαδοπούλου
Πότε ξεκίνησε η ιδέα να αναπτύξεις τη μικρού μήκους «Αβανος» σε μια μεγάλου μήκους, πώς εμπλουτίστηκε ο ήρωας και η πλοκή και πόσο δύσκολο είναι να συνεχίσεις να επεξεργάζεσαι κάτι που υπήρξε ήδη ολοκληρωμένο;
Οσο παράδοξο κι αν ακουστεί, η μικρού μήκους που προηγήθηκε προέκυψε μέσα από μία πρώτη γραφή της μεγάλου μήκους, που ήδη δούλευα από τότε. Βέβαια, μέσα στα χρόνια και με την προσθήκη του Χρίστου Κυθρεώτη ως συν-σεναριογράφου, τόσο η πλοκή όσο και οι χαρακτήρες άρχισαν σταδιακά να εξελίσσονται μέχρι την τελική, πλέον, μορφή τους. Μαζί δουλέψαμε πάνω στην ιστορία από την αρχή, χωρίς να δεσμευόμαστε από το προηγούμενο έργο, αποκτώντας έτσι μια ελευθερία που θεωρήσαμε απαραίτητη για την ολοκλήρωση της αφήγησής μας.
Τι σημαίνει για 'σένα η Θράκη, γιατί χαρακτηρίζουμε «γουέστερν» ταινίες που εκτυλίσσονται στην πολύ αυθεντική ερημιά της Βόρειας (και όχι μόνο) Ελλάδας, ποια είναι η κλωστή που συνδέει ένα τέτοιο τοπίο, γεωγραφικό και ανθρώπινο, με το φαρ γουεστ και με το είδος του γουέστερν;
Η Θράκη και η ευρύτερη περιοχή του Βόρειου Εβρου πιο συγκεκριμένα, αποτελούν τα γεωγραφικά σύνορα όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά και της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην σημερινή της μορφή. Τα ταυτοτικά χαρακτηριστικά αυτού του τόπου, είτε έχουν να κάνουν με την εγγύτητα στα φυσικά σύνορα (ποταμός Εβρος, σύνορα με Βουλγαρία κτλ), είτε με την ιδιομορφία της περιοχής (αχανείς κάμποι που διασχίζονται από ποτάμια), προσθέτουν στην ιστορία που θέλουμε να αφηγηθούμε ένα ακόμη αυστηρό χαρακτήρα που δεν είναι άλλος από το ίδιο αυτόν τόπο.
Θεωρώ ότι η όποια άμεση ή έμμεση σύνδεση με το είδος του νεο-γουέστερν έχει να κάνει τόσο με τα σύνορα και το ειδικό βάρος που κουβαλάν αυτά, όσο και με την πλοκή, τους χαρακτήρες, αλλά και την κινηματογραφική γλώσσα που επιλέξαμε να χρησιμοποιήσουμε μέσα στην καρδιά ενός καυτού καλοκαιριού.»
Ετσι, θεωρώ ότι η όποια άμεση ή έμμεση σύνδεση με το είδος του νεο-γουέστερν έχει να κάνει τόσο με τα σύνορα και το ειδικό βάρος που κουβαλάν αυτά, όσο και με την πλοκή, τους χαρακτήρες, αλλά και την κινηματογραφική γλώσσα που επιλέξαμε να χρησιμοποιήσουμε μέσα στην καρδιά ενός καυτού καλοκαιριού.
Σίγουρα η φωτογραφία θα παίξει κομβικό ρόλο στην ταινία, τι συζητήσατε, από τι εμπνευστήκατε και πώς δουλεύετε με τον Κλαούντιο Μπολιβάρ, με τον οποίο, άλλωστε, είχατε δουλέψει και στη μικρού μήκους «Αβανος»;
Με τον Κλαούντιο καταλήξαμε μετά από αρκετές κουβέντες στον τρόπο με τον οποίο θα διηγηθούμε την ιστορία αυτή, θέτοντας στους εαυτούς μας μια σειρά ερωτημάτων που αφορούσαν κυρίως την καρδιά της ιστορίας. Με επιρροές από αντίστοιχες, θεματικά, δουλειές των αδερφών Κοέν, του Τζιμ Τζάρμους, του Κάρλος Ρεϊγάδας και του Τέρενς Μάλικ αλλά και ελληνικών αναφορών από το σινεμά του Σύλλα Τζουμέρκα και του Γιάννη Οικονομίδη μεταξύ άλλων, σταδιακά βρήκαμε μια κινηματογραφική ταυτότητα που αρμόζει στην ιστορία μας.
Εχοντας ήδη συνεργαστεί στο παρελθόν μαζί και με μία πιο ελεύθερη προσέγγιση στο ντεκουπάζ της ταινίας, μας δόθηκε η ευκαιρία να δοκιμάσουμε και να πειραματιστούμε πάνω στη φόρμα της, ανακαλύπτοντας πράγματα που και για μας ακόμα δεν ήταν εμφανή στην αρχή.
Ενώ η ιστορία μοιάζει να κινείται μεταξύ δυο ανδρικών χαρακτήρων, ποιοι είναι οι γυναικείοι ρόλοι και ποια η σημασία τους; Ποιοι και ποιες είναι τα κεντρικά πρόσωπα της ιστορίας;
Ο πρωταγωνιστής της ιστορίας μας πλαισιώνεται από έξι ακόμα χαρακτήρες, καθένας από τους οποίους παίζει με τη σειρά του ένα καταλυτικό ρόλο στο πώς ξεδιπλώνεται η ιστορία. Δύο από αυτούς είναι γυναίκες (Αγγελική Παπούλια και Μαριάνθη Παντελοπούλου), με ξεχωριστή παρουσία στην πλοκή, καθώς και οι δύο με τον τρόπο τους προσδίδουν στην ιστορία μας έναν δυναμισμό μέσα σε ένα ανδροκρατούμενο και πατριαρχικό σύμπαν που βλέπουμε να καταρρέει όμως πολύ σύντομα. Ο «Αβανος», στον πυρήνα του, έχει να κάνει με την επιστροφή ενός ήρωα στον τόπο του, μετά από πολύχρονη απουσία και μια αλυσίδα γεγονότων που πυροδοτεί η ξαφνική επανεμφάνισή του.
Πώς έγινε η επιλογή του Χρήστου Πασσαλή για τον πρωταγωνιστικό ρόλο και πώς του υπόλοιπου καστ; Πώς προετοιμαστήκατε και πώς, ίσως, ευνοεί τη δουλειά το ότι ζείτε μαζί σ' ένα αρκετά απομονωμένο μέρος; Ή δεν ισχύει τίποτα απ' αυτά;
Η απόφαση να προτείνω στον Χρήστο τον πρωταγωνιστικό ρόλο βασίστηκε στην πεποίθησή μου ότι όχι μόνο είχε όλα αυτά τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τον «Τάσο» αλλά και πολλά περισσότερα που δεν υπήρχαν στο χαρτί και ήμουν σίγουρος ότι ο Χρήστος θα έφερνε στο τραπέζι, προσδίδοντας στον ρόλο ακόμη περισσότερο βάθος.
Το γύρισμα στην επαρχία, παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες που το συνοδεύουν (απόσταση από το σπίτι, απομόνωση σε κάποιο ξενοδοχείο, ανοίκειοι τόποι κτλ) μας δίνει την ευκαιρία να δεθούμε πιο γρήγορα ως ομάδα και να αντιμετωπίζουμε την κάθε αντιξοότητα ως ένα.»
Με την ίδια λογική επιλέχθηκαν και στους υπόλοιπους ρόλους ηθοποιοί που θεώρησα ότι θα μου δίναν πολλά περισσότερα από αυτά που είχαμε γράψει μαζί με τον Κυθρεώτη. Οσον αφορά τώρα στην προετοιμασία, αυτή σχηματίστηκε μέσα από ένα σύνολο προβών στην Αθήνα, αφήνοντας όμως και τον απαραίτητο χώρο στους ηθοποιούς να βρούνε τους χαρακτήρες τους, στον ίδιο τον τόπο των γυρισμάτων όταν και θα τον επισκέπτονταν.
Πώς νιώθεις μπροστά στην πρόκληση της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας; Πώς είναι το γύρισμα στην περιφέρεια, τι δυσκολίες μπορεί να συνεπάγεται;
Μετά από τόσα χρόνια προετοιμασίας και αναμονής, δεν μπορείς παρά να νιώθεις ένα τεράστιο αλλά ταυτόχρονα και όμορφο δημιουργικό άγχος, προσεγγίζοντας κάθε μέρα σαν ένα μικρό θαύμα. Το γύρισμα δε στην επαρχία, παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες που το συνοδεύουν (απόσταση από το σπίτι, απομόνωση σε κάποιο ξενοδοχείο, ανοίκειοι τόποι κτλ) μας δίνει την ευκαιρία να δεθούμε πιο γρήγορα ως ομάδα και να αντιμετωπίζουμε την κάθε αντιξοότητα ως ένα.
Τι σκέφτεσαι αυτές τις μέρες, κάθε πρωί που ξυπνάς, πριν πάτε για γύρισμα;
Αλλη μία μάχη, κοίτα να την ευχαριστηθείτε όλοι μαζί!
info «Αβανος» Πρωταγωνιστούν: Χρήστος Πασσαλής, Αγγελική Παπούλια, Νίκος Γεωργάκης, Μαριάνθη Παντελοπούλου, Αστέρης Ριμαγμός, Αχιλλέας Χαρίσκος και ο Πατής Κουτσάφτης | Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Χαραμής | Σενάριο: Παναγιώτης Χαραμής, Χρίστος Κυθρεώτης | Παραγωγοί: Κωνσταντίνος Μωριάτης, Αλέξης Τσουκαλάς | Διεύθυνση Φωτογραφίας: Κλαούντιο Μπολιβάρ | Μοντάζ: Θοδωρής Αρμάος | Σκηνογράφος: Ελενα Βαρδαβά | Ενδυματολόγος: Χριστίνα Λαρδίκου | Πρωτότυπη Μουσική: Θραξ Πανξ | Ηχολήπτης: Τάσος Καραδέδος | Μακιγιάζ & Κομμώσεις: Δημήτρης Αποστολίδης | Διεύθυνση Παραγωγής: Γιάννης Σαββίδης | Α’ Βοηθός Σκηνοθέτη: Κατερίνα Γιαννακοπούλου | Παραγωγή: Pan Entertainment | Συμπαραγωγή: ΕΚΚΟΜΕΔ, ΕΡΤ