Προσθέστε το Flix στις προτιμήσεις σας στο Google
Ο Νέιθαν Φίλντερ δεν είναι εύκολο να μπει σε μία κατηγορία. Κωμικός, σεναριογράφος, σκηνοθέτης και ηθοποιός, έχει περάσει την τελευταία δεκαετία δοκιμάζοντας τα όρια ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ και τη μυθοπλασία, την πραγματικότητα και την περφόρμανς, την κωμωδία και την απόλυτη αμηχανία, πάντα με το ίδιο ανέκφραστο βλέμμα.
Απο την πρώτη του εμφάνιση με το «Nathan for You» το 2013, ο Καναδός δημιουργός έχει κάνει την κοινωνική αμηχανία καλλιτεχνική μέθοδο. Οι ιδέες του ξεκινούν συχνά ως παράλογες φάρσες και καταλήγουν να αποκαλύπτουν κάτι πολύ πιο σύνθετο, τόσο για τους ανθρώπους που βρίσκονται μπροστά στην κάμερά του, όσο αλλά και για τον ίδιο.
Το ιδιαίτερο χιούμορ του Φίλντερ βασίζεται στην επιμονή. Δεν αποσύρεται όταν μια κατάσταση γίνεται άβολη, αντίθετα μένει εκεί και την σπρώχνει μέχρι τα όριά της.
Ενας αποτυχημένος επιχειρηματικός σύμβουλος μπορεί να καταλήξει να οργανώνει μια ολόκληρη απάτη για χάρη μιας τηλεοπτικής εμφάνισης, μια προσπάθεια επανασύνδεσης με έναν παλιό έρωτα να μετατραπεί σε υπαρξιακό ταξίδι και μια «πρόβα» για μια δύσκολη στιγμή της ζωής να εξελιχθεί σε ένα γιγαντιαίο πείραμα πάνω στην ανθρώπινη συμπεριφορά.
Και κάπως έτσι, πίσω από το deadpan χιούμορ και τις όλο και πιο εξωφρενικές κατασκευές του, έχει δημιουργήσει ένα σταθερό θέμα: την ανάγκη μας να ελέγξουμε την πραγματικότητα, ενώ ταυτόχρονα γνωρίζουμε πως κάτι τέτοιο είναι αδύνατο.
Με το «You Can See Everything», το νέο ντοκιμαντέρ που συνυπογράφει με τον Λανς Οπενχάιμ που βάζει στο επίκεντρο την Ελίζαμπεθ Χολμς, η εμμονή αυτή αποκτά ίσως το πιο κατάλληλο θέμα που θα μπορούσε να βρει. Πριν όμως δούμε πού οδηγεί αυτή η νέα συνεργασία, αξίζει να γυρίσουμε πίσω και να δούμε πώς έφτασε μέχρι εδώ.
«This Hour Has 22 Minutes»
Η τηλεοπτική του διαδρομή ξεκίνησε στο καναδικό σατιρικό πρόγραμμα «This Hour Has 22 Minutes». Από το 2007 έως το 2009 παρουσίαζε το segment «Nathan on Your Side», περιφερόμενος σε διάφορες περιοχές του Καναδά και κάνοντας ρεπορτάζ για θέματα που μπορούσαν να είναι από απολύτως καθημερινά μέχρι εντελώς παράλογα.
Εκεί γίνεται και η πρώτη τριβή με τον Φίλντερ που θα γνωρίσουμε αργότερα: το ανέκφραστο ύφος, οι παράξενες ερωτήσεις και κυρίως η ικανότητά του να μετατρέπει μια συνηθισμένη συζήτηση σε μια κατάσταση από την οποία κανείς δεν ξέρει πώς να βγει.
«Nathan for You»
Το 2013 ήρθε η σειρά που τον έκανε γνωστό. Στο «Nathan for You», ο Φίλντερ υποδύεται μια εκδοχή του εαυτού του, έναν ιδιόρρυθμο σύμβουλο που προσπαθεί να βοηθήσει μικρές επιχειρήσεις να αυξήσουν τα κέρδη τους. Το πρόβλημα εγκειται στο οτι οι λύσεις του είναι συνήθως τόσο παράλογες και περίπλοκες που δημιουργούν περισσότερα προβλήματα από αυτά που υποτίθεται ότι λύνουν.
Από το «Dumb Starbucks», ένα καφέ που εκμεταλλεύεται τη νομοθεσία περί παρωδίας, μέχρι τις πιο απίθανες επιχειρηματικές πατέντες, η σειρά χτίζει την κωμωδία της πάνω στην πραγματική αμηχανία των ανθρώπων που συμμετέχουν. Κι όμως, πίσω από τις φάρσες υπάρχει μια απρόσμενη τρυφερότητα, γιατί το «Nathan for You» δεν γελά μόνο με τους ανθρώπους. Γελά με τη μοναξιά, την ανάγκη για αναγνώριση και την απελπισμένη προσπάθεια όλων μας να κατασκευάσουμε μια εικόνα του εαυτού μας που να λειτουργεί στον πραγματικό κόσμο.
«Finding Frances»
Το 2017, το «Nathan for You» ολοκληρώθηκε με το «Finding Frances», ένα μεγάλου μήκους επεισόδιο που ξεφεύγει οριστικά από τα όρια της απλής κωμωδίας. Ο Φίλντερ αναλαμβάνει να βοηθήσει τον 78χρονο Μπιλ Χιθ να εντοπίσει μια παλιά αγαπημένη του, την οποία έχει να δει εδώ και δεκαετίες. Για να το καταφέρει, στήνει μια σειρά από ολοένα πιο περίπλοκες καταστάσεις, μεταξύ άλλων οντισιόν για μια ανύπαρκτη συνέχεια του «Mud» και μια ψεύτικη σχολική επανένωση.
Κάπου στην πορεία, όμως, η φάρσα γίνεται μια απροσδόκητα συγκινητική ιστορία για την αγάπη και τη νοσταλγία. Παράλληλα, η σχέση του ίδιου του Φίλντερ με μια escort, τη Μάτσι, κάνει τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και το τηλεοπτικό θέαμα ακόμη πιο δυσδιάκριτα.
«How To with John Wilson»
Αν και δεν είναι δική του δημιουργία, το «How To with John Wilson» αποτελεί σημαντικό σταθμό στην πορεία του. Ως executive producer, συνεργάστηκε με τον Τζον Γουίλσον σε μια σειρά που χρησιμοποιεί την υποτιθέμενη λογική ενός τηλεοπτικού οδηγού για να περιπλανηθεί στις πιο αλλόκοτες πλευρές της καθημερινότητας.
Πώς φτιάχνεις ριζότο; Πώς μαθαίνεις να σου αρέσει αυτό που βλέπεις στον καθρέφτη; Οι απαντήσεις είναι απλώς η αφορμή. Στην πραγματικότητα, η σειρά ενδιαφέρεται περισσότερο για τους ανθρώπους, τις νευρώσεις και τις απροσδόκητες ιστορίες που κρύβονται πίσω από τις πιο απλές καθημερινές πράξεις. Η συνεργασία αυτή έδειξε και προς τα πού θα κατευθυνόταν ο Φίλντερ στη συνέχεια: σε ένα ακόμη πιο αβέβαιο έδαφος, όπου το ντοκιμαντέρ, η κωμωδία και η κατασκευή της πραγματικότητας αρχίζουν να μπλέκονται μεταξύ τους.
«The Rehearsal»
Με το «The Rehearsal», ο Φίλντερ πήγε αυτή την ιδέα ένα βήμα παραπέρα. Η σειρά ξεκινά από μια απλή υπόθεση: τι θα γινόταν αν μπορούσαμε να κάνουμε πρόβα για κάθε δύσκολη στιγμή της ζωής μας πριν αυτή συμβεί;
Ο Φίλντερ βοηθά ανθρώπους να προετοιμαστούν για σημαντικές αποφάσεις δημιουργώντας ολόκληρα σκηνικά και προσλαμβάνοντας ηθοποιούς που αναπαριστούν κάθε πιθανό σενάριο. Το αποτέλεσμα είναι ταυτόχρονα ξεκαρδιστικό και παράξενο. Οσο περισσότερο προσπαθούν οι άνθρωποι να ελέγξουν το μέλλον, τόσο περισσότερο η ίδια η διαδικασία της πρόβας τους απομακρύνει από την πραγματικότητα, με αποτέλεσμα το «The Rehearsal» να γίνεται έτσι ένα πείραμα πάνω στον φόβο της αβεβαιότητας και στην ανθρώπινη ανάγκη να έχουμε έτοιμη απάντηση για κάτι που δεν έχει συμβεί ακόμη.
«The Curse»
Στο «The Curse», ο Φίλντερ συνεργάζεται με τον Μπένι Σάφντι και περνά για πρώτη φορά σε ένα πλήρως σεναριακό περιβάλλον. Ο ίδιος υποδύεται τον Ασερ, ο οποίος μαζί με τη σύζυγό του Γουίτνεϊ, την οποία παίζει η Εμα Στόουν, γυρίζουν ένα reality show για την ανακαίνιση σπιτιών. Η σειρά ξεκινά ως σάτιρα της σύγχρονης «προοδευτικής» κουλτούρας, του gentrification και της εμμονής με την εικόνα, αλλά σταδιακά μετατρέπεται σε κάτι πολύ πιο σκοτεινό και απρόβλεπτο. Η πραγματικότητα, η τηλεοπτική κατασκευή και η προσωπική ζωή των ηρώων αρχίζουν να συγχέονται μέχρι που κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος για το τι ακριβώς παρακολουθεί. Το αποτέλεσμα είναι μια σειρά που αρνείται πεισματικά να χωρέσει σε ένα συγκεκριμένο είδος και ακριβώς γι' αυτό αποτελεί την πιο χαρακτηριστική ένδειξη της κατεύθυνσης που έχει πάρει η δημιουργική του πορεία.
«You Can See Everything»
Το «You Can See Everything», το νέο ντοκιμαντέρ του Νέιθαν Φίλντερ και του Λανς Οπενχάιμ, βρέθηκε ξαφνικά στο επίκεντρο της κινηματογραφικής συζήτησης μετά τη μυστική προβολή του στο Telluride Film Festival. Η ταινία εξετάζει ξανά την ιστορία της ιδρύτριας της Theranos, η οποία έγινε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες και αμφιλεγόμενες φιγούρες της Silicon Valley, πριν η αυτοκρατορία που είχε χτίσει καταρρεύσει και η ίδια καταδικαστεί για απάτη επενδυτών.
Η Χολμς έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο ντοκιμαντέρ, βιβλίων και τηλεοπτικών σειρών. Η προσέγγιση του Φίλντερ και του Οπενχάιμ, όμως, φαίνεται να βρίσκεται αλλού. Μόλις 34 ημέρες πριν παρουσιαστεί στη φυλακή, η Χολμς τους προσκάλεσε να κινηματογραφήσουν τη ζωή της και την οικογένειά της. Η κάμερα έμεινε μαζί τους για τρία χρόνια, μετατρέποντας αυτό που ξεκίνησε ως ένα προσωπικό πορτρέτο σε μια πολύ πιο απρόβλεπτη καταγραφή.
Σύμφωνα με τις πρώτες ανταποκρίσεις από το Telluride, η ίδια η διαδικασία του γυρίσματος γίνεται μέρος της ταινίας. Το περιορισμένο κάδρο, οι τηλεφακοί και οι μακρές συνομιλίες αφήνουν χώρο στη Χολμς να παρουσιαστεί όπως θέλει — ή όπως νομίζει ότι θέλει — ενώ ο ίδιος ο Φίλντερ φαίνεται να γίνεται σταδιακά μέρος της πραγματικότητας που κινηματογραφεί.
Και ίσως δύσκολα θα μπορούσε να υπάρξει καταλληλότερο θέμα για τον δημιουργό του «The Rehearsal» και του «The Curse». Η Χολμς έγινε διάσημη επειδή κατάφερε να πείσει επενδυτές, συνεργάτες και κοινό να πιστέψουν σε μια πραγματικότητα που είχε σε μεγάλο βαθμό κατασκευάσει. Ο Φίλντερ, εδώ και χρόνια, εξετάζει ακριβώς αυτή τη λεπτή γραμμή ανάμεσα σε αυτό που είναι αληθινό και σε αυτό που απλώς παριστάνουμε πως είναι πραγματικότητα.
Η μυστική προβολή του Telluride ήταν αρκετή για να ξεκινήσει ήδη η οσκαρική συζήτηση γύρω από την ταινία. Η A24 ανακοίνωσε την αμερικανική κινηματογραφική κυκλοφορία της για τις 16 Οκτωβρίου, ενώ έχει ήδη ανοίξει η συζήτηση ακόμη και για πιθανή παρουσία της στην κατηγορία Καλύτερης Ταινίας, πέρα από το Οσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ.
Διαβάστε ακόμα: «You Can See Everything»: Το ντοκιμαντέρ για την Ελίζαμπεθ Χολμς που έχει βάλει φωτιά στο ίντερνετ