Ενημέρωση

Η ατάκα του Ρόμπερτ Ντιβάλ που σημάδεψε το «Αποκάλυψη, Τώρα!» και την Ιστορία του σινεμά

of 10

Με αφορμή τον θάνατο του Ρόμπερτ Ντιβάλ, ξανακοιτάμε την πιο εμβληματική του σκηνή στο «Αποκάλυψη, Τώρα!» και όσα εξακολουθεί να μας λέει για τον πόλεμο.

Η ατάκα του Ρόμπερτ Ντιβάλ που σημάδεψε το «Αποκάλυψη, Τώρα!» και την Ιστορία του σινεμά

Ο θάνατος του Ρόμπερτ Ντιβάλ φέρνει ξανά στο προσκήνιο έναν από τους πιο αξέχαστους χαρακτήρες στην ιστορία του πολεμικού σινεμά, τον αντισυνταγματάρχη Μπιλ Κίλγκορ. Στο εφιαλτικό, παραισθητικό σύμπαν που δημιούργησε ο Φράνσις Φορντ Κόπολα στο «Αποκάλυψη, Τώρα!», ο Ντιβάλ κατάφερε με ελάχιστο χρόνο στην οθόνη να χαράξει μια φιγούρα που ξεπερνά τα όρια της ταινίας και μετατρέπεται σε πολιτισμικό σύμβολο. Η ερμηνεία του δεν στηρίχθηκε σε εξάρσεις, αλλά σε μια σχεδόν ανησυχητική ψυχραιμία, σε ένα χαμόγελο που δεν συμβαδίζει με το χάος γύρω του.

Διαβάστε ακόμα: Ο Ρόμπερτ Ντιβάλ έφυγε. Ο Μπου Ράντλεϊ, ο Αντισυνταγματάρχης Κίλγκορ, ο κονσιλιέρι Τομ Χέιγκεν θα μείνουν για πάντα

robert duvall

Οι πολεμικές ταινίες συχνά επιλέγουν μουντές παλέτες και σκληρές αντιθέσεις, όμως το έργο του Κόπολα κατορθώνει να αποδώσει ολόκληρο το φάσμα των ανθρώπινων αντιδράσεων απέναντι στη βία. Στο πλευρό του Μάρλον Μπράντο και του Μάρτιν Σιν, ο Ντιβάλ ενσάρκωσε μια διαφορετική όψη της σύγκρουσης, όχι εκείνη της παράνοιας που βυθίζεται στο σκοτάδι, αλλά της παράνοιας που έχει μάθει να λειτουργεί μέσα στο φως της ημέρας. Ο Κίλγκορ δεν είναι απλώς ένας στρατιωτικός διοικητής, αλλά η προσωποποίηση της συνήθειας στον τρόμο.

Η διαβόητη ατάκα «λατρεύω τη μυρωδιά της ναπάλμ το πρωί» δεν έγινε εμβληματική μόνο για τον κυνισμό της, αλλά γιατί συμπυκνώνει την επικίνδυνη γοητεία που μπορεί να αποκτήσει ο πόλεμος στα μάτια εκείνων που τον ζουν ως καθημερινότητα. Η σκηνή εκτυλίσσεται σε ένα τοπίο που μόλις έχει δεχθεί επίθεση, με τη φωτιά και τον καπνό να συνθέτουν μια εικόνα απόλυτης καταστροφής. Κι όμως, ο Κίλγκορ μιλά για τη ναπάλμ σαν να περιγράφει ένα πρωινό αεράκι, μετατρέποντας τη φρίκη σε σχεδόν ποιητική εμπειρία. Εκεί ακριβώς βρίσκεται η δύναμη αλλά και η ενόχληση που προκαλεί η στιγμή.

Η διαβόητη ατάκα "λατρεύω τη μυρωδιά της ναπάλμ το πρωί" δεν έγινε εμβληματική μόνο για τον κυνισμό της, αλλά γιατί συμπυκνώνει την επικίνδυνη γοητεία που μπορεί να αποκτήσει ο πόλεμος στα μάτια εκείνων που τον ζουν ως καθημερινότητα.

Το «Αποκάλυψη, Τώρα!» ακολουθεί τον λοχαγό Μπέντζαμιν Γουίλαρντ στην αποστολή εξόντωσης του αποστάτη συνταγματάρχη Κερτζ, όμως στην πορεία λειτουργεί ως στοχασμός πάνω στη διάβρωση της ηθικής. Κάθε στάση στο ταξίδι προς την καρδιά του σκότους αποκαλύπτει μια διαφορετική εκδοχή του ίδιου εφιάλτη. Ο Κίλγκορ αντιπροσωπεύει εκείνη τη νοοτροπία που ντύνει τη βία με έννοιες όπως η γενναιότητα και η πατριωτική υπερηφάνεια, μετατρέποντας την καταστροφή σε προσωπικό θρίαμβο. Η ατάκα του είναι αρκετά προκλητική. Μια δήλωση για το πώς ο πόλεμος μπορεί να διαστρεβλώσει την αίσθηση του καλού και του κακού.

Robert Duvall

Η ίδια η παραγωγή της ταινίας υπήρξε σχεδόν μυθική, με ατελείωτα προβλήματα, οικονομικές πιέσεις και περιστατικά που έφεραν τον Κόπολα στα όριά του. Κι όμως, μέσα από αυτό το χάος γεννήθηκε ένα έργο που εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες πολεμικές ταινίες όλων των εποχών. Η συμβολή του Ντιβάλ σε αυτό το κινηματογραφικό ορόσημο έχει αφήσει το δικό της αποτυπώμα στην κινηματογραφική Ιστορία, χαρίζοντάς του μάλιστα και μια υποψηφιότητα για Οσκαρ.

Σήμερα, με την απουσία του Ρόμπερτ Ντιβάλ να σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής, η μορφή του Κίλγκορ επιστρέφει ως υπενθύμιση ότι το σινεμά έχει τη δύναμη να φωτίζει τις πιο σκοτεινές γωνιές της ανθρώπινης φύσης. Το «Αποκάλυψη, Τώρα!» δεν μας ζητά να θαυμάσουμε τον πόλεμο, αλλά να αναμετρηθούμε με την έλξη που μπορεί να ασκεί. Και ίσως αυτή η άβολη αναμέτρηση να είναι ο λόγος που η ταινία παραμένει ζωντανή, δεκαετίες μετά την πρώτη της προβολή.