Υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στο επικό θέαμα και την κινηματογραφική υπερφόρτωση, την οποία το «Ραμαγιάνα: Η Γέννηση ενός Θρύλου» του Νιτές Τιγουάρι μοιάζει να αγνοεί επιδεικτικά. Με αφετηρία ένα από τα σημαντικότερα μυθολογικά έπη της Ινδίας και με την προοπτική να αποτελέσει μια παραγωγή που θα κοιτάξει στα μάτια τα μεγαλύτερα κινηματογραφικά blockbusters του Χόλιγουντ, η ταινία επενδύει σχεδόν τα πάντα στο μέγεθος, την ένταση και την εικόνα. Το πρόβλημα είναι πως, στην προσπάθειά της να εντυπωσιάσει σε κάθε λεπτό της διάρκειάς της, ξεχνά ότι ακόμη και το πιο μεγαλειώδες θέαμα χρειάζεται στιγμές ηρεμίας, ώστε να αποκτήσει πραγματικό αντίκτυπο.
Ο Τιγουάρι, μετά την επιτυχία του «Dangal», αναλαμβάνει ένα ιδιαίτερα απαιτητικό εγχείρημα, μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη την ιστορία του Ράμα, ενσάρκωσης του θεού Βισνού, και τη σύγκρουσή του με τον πανίσχυρο Ραβάνα. Στο επίκεντρο βρίσκονται η μάχη ανάμεσα στο καλό και το κακό, η πίστη, η εξουσία και η θυσία, θεματικές που θα μπορούσαν να προσφέρουν μια συναρπαστική κινηματογραφική εμπειρία. Αντί γι' αυτό, η πρώτη ταινία της διλογίας μοιάζει να έχει παγιδευτεί στη δική της ανάγκη να αποδείξει πόσο μεγάλη παραγωγή είναι, με αποτέλεσμα η αφήγηση να υποχωρεί διαρκώς μπροστά στην επίδειξη τεχνικής και σκηνοθετικής δύναμης.
Η ιστορία ξεκινά με την άνοδο του Ραβάνα, ενός ισχυρού βασιλιά και αφοσιωμένου λάτρη του Σίβα, ο οποίος αποκτά σχεδόν αθάνατες δυνάμεις και σταδιακά δημιουργεί ένα βασίλειο που μοιάζει απρόσβλητο από κάθε επίγεια ή θεϊκή απειλή. Απέναντί του θα βρεθεί ο Ράμα, ενσάρκωση του θεού Βισνού. Η αφήγηση παρακολουθεί την πορεία των δύο χαρακτήρων, ενώ παράλληλα προετοιμάζει το έδαφος για τη μεγάλη σύγκρουση ανάμεσα στο καλό και το κακό.
Η σκηνοθεσία αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της ανισορροπίας. Ο Τιγουάρι αντιμετωπίζει σχεδόν κάθε σκηνή σαν να πρόκειται για την κορύφωση μιας τεράστιας κινηματογραφικής περιπέτειας, χωρίς να αφήνει την ιστορία να αναπνεύσει ή τους χαρακτήρες να αποκτήσουν τον απαραίτητο χώρο. Η δράση είναι διαρκώς over the top, με μάχες τεράστιας κλίμακας, εκρήξεις, μυθικά πλάσματα και ψηφιακά κατασκευασμένα τοπία να διαδέχονται το ένα το άλλο με εξαντλητική ταχύτητα. Η υπερβολή, βέβαια, αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της μυθολογίας που επιχειρεί να αφηγηθεί, όμως εδώ δεν λειτουργεί ως συνειδητή αισθητική επιλογή με εσωτερικό ρυθμό, αλλά περισσότερο ως ένας ασταμάτητος διαγωνισμός εντυπωσιασμού. Η ταινία δεν ξέρει πότε να χαμηλώσει την ένταση, με αποτέλεσμα ακόμη και οι μεγαλύτερες σκηνές να χάνουν σταδιακά τη δύναμή τους.
Και όταν τελικά η δράση υποχωρεί, η αφήγηση περνά σε ένα εντελώς διαφορετικό ύφος, που θυμίζει περισσότερο ινδική σαπουνόπερα με όλο το συναισθηματικό δράμα, τις υπερβολικές αντιδράσεις και τις φορτισμένες αντιπαραθέσεις που το συνοδεύουν. Μόνο που απουσιάζει εκείνη η παιχνιδιάρικη camp αισθητική που θα μπορούσε να μετατρέψει την υπερβολή σε απολαυστικό θέαμα. Οι δραματικές σκηνές αντιμετωπίζονται με απόλυτη σοβαρότητα, ακόμη κι όταν το σενάριο δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει τις απαραίτητες συναισθηματικές προϋποθέσεις για να λειτουργήσουν. Η ανάπτυξη των χαρακτήρων παραμένει άνιση, καθώς αρκετοί από αυτούς μοιάζουν περισσότερο να εξυπηρετούν τις ανάγκες της μυθολογικής αφήγησης παρά να διαθέτουν μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα. Η μεγάλη διάρκεια των 167 λεπτών δεν βοηθά, με το σενάριο να αφιερώνει υπερβολικό χρόνο στην παράθεση γεγονότων και πληροφοριών, χωρίς να πετυχαίνει πάντοτε μια οργανική σύνδεση ανάμεσά τους.
Πίσω από τις εκρήξεις, τα ψηφιακά βασίλεια και τις ασταμάτητες μάχες, λείπει εκείνο που θα έδινε πραγματική αξία σε όλο αυτό το οικοδόμημα: μια ιστορία που να σε κάνει να νοιάζεσαι για τους ανθρώπους και τους θεούς που κατοικούν μέσα της.»
Στις ερμηνείες, ο Γιας ως Ραβάνα διαθέτει την απαραίτητη επιβλητικότητα και καταφέρνει να προσδώσει στον χαρακτήρα μια σκοτεινή γοητεία, ακόμη κι όταν η γραφή δεν του προσφέρει ιδιαίτερο βάθος. Ο Ρανμπίρ Καπούρ επιλέγει μια πιο συγκρατημένη προσέγγιση για τον Ράμα, όμως η ερμηνεία του δυσκολεύεται να αποκτήσει τη συναισθηματική ένταση που απαιτεί ένας τόσο εμβληματικός ήρωας. Η Σάι Παλάβι ως Σίτα και ο Σάνι Ντεόλ ως Χάνουμαν συμπληρώνουν το καστ, χωρίς να έχουν πάντοτε την ευκαιρία να αναδείξουν τις δυνατότητές τους. Οι χαρακτήρες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εγκλωβισμένοι στους συμβολισμούς τους, στερούμενοι εκείνων των αντιφάσεων που θα τους έκαναν πιο ενδιαφέροντες.
Στο τεχνικό κομμάτι, πάντως, η παραγωγή έχει αρκετά επιτεύγματα να επιδείξει. Τα οπτικά εφέ είναι σε πολλές περιπτώσεις εξαιρετικά, τα ψηφιακά περιβάλλοντα διαθέτουν εντυπωσιακή λεπτομέρεια και η αναπαράσταση του μυθολογικού κόσμου φανερώνει το τεράστιο μέγεθος της επένδυσης. Ωστόσο, η σχεδόν καθολική προσφυγή στο green screen δημιουργεί μια αίσθηση τεχνητότητας, καθώς ελάχιστες σκηνές μοιάζουν να έχουν πραγματική υλική υπόσταση. Οταν σχεδόν κάθε εικόνα είναι ψηφιακά κατασκευασμένη, ακόμη και τα πιο εντυπωσιακά εφέ αρχίζουν να χάνουν την αξία τους, ενώ η απουσία φυσικής υφής αφαιρεί από τη δράση το απαραίτητο βάρος. Και το χειρότερο είναι πως όσα παρακολουθούμε αποτελούν μόλις το πρώτο μέρος της ιστορίας, με τη συνέχεια να έχει προγραμματιστεί για το 2027. Μπροστά στην προοπτική μιας ακόμη τόσο εξαντλητικής κινηματογραφικής διαδρομής, το μόνο που μπορεί να ευχηθεί κανείς είναι να υπάρξει επιτέλους λίγη περισσότερη αυτοσυγκράτηση.
Επιπλέον, η αγγλόφωνη μεταγλωττισμένη εκδοχή αντιμετωπίζει ένα ιδιαίτερο πρόβλημα, καθώς η χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την προσαρμογή των κινήσεων των χειλιών στις νέες φωνητικές ερμηνείες δημιουργεί ένα αφύσικο αποτέλεσμα που αποσπά διαρκώς την προσοχή. Πρόκειται για μια τεχνολογική επιλογή που περισσότερο επιβαρύνει παρά διευκολύνει την παρακολούθηση.
Το «Ραμαγιάνα: Η Γέννηση ενός Θρύλου» θέλει να είναι ταυτόχρονα μυθολογικό έπος, υπερπαραγωγή φαντασίας και συναισθηματικό δράμα, καταλήγοντας να μην καταφέρνει να ισορροπήσει ουσιαστικά ανάμεσα στις διαφορετικές της επιδιώξεις. Πίσω από τις εκρήξεις, τα ψηφιακά βασίλεια και τις ασταμάτητες μάχες, λείπει εκείνο που θα έδινε πραγματική αξία σε όλο αυτό το οικοδόμημα: μια ιστορία που να σε κάνει να νοιάζεσαι για τους ανθρώπους και τους θεούς που κατοικούν μέσα της. Γιατί το μεγαλείο ενός κινηματογραφικού έπους δεν μετριέται από το πόσο συχνά προσπαθεί να σου κόψει την ανάσα, αλλά από το πόσες στιγμές καταφέρνει να σου μείνουν όταν τελειώσει.

