17ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης: Μεγάλοι δημιουργοί αναζητούν την αλήθεια

ΦΕΣΤΙΒΑΛ / ΒΡΑΒΕΙΑ 18 FEB 2015  /  Flix Team

Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης συστήνει και σας προ(σ)καλεί να γνωρίσετε δύο από τους μεγαλύτερους δημιουργούς ντοκιμαντέρ στον κόσμο: τον Αυστριακό Χούμπερτ Ζάουπερ και τον Ρουμάνο Αλεξάντρου Σόλομον, με αφιερώματα στο έργου τους.

Το 17ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, που θα διεξαχθεί φέτος από τις 13 ως τις 22 Μαρτίου, έχει ήδη ανακοινώσει μερικούς από τους πιο δυνατούς τίτλους του φετινού του προγράμματος (ανάμεσά τους το υποψήφιο για Οσκαρ «Salt of the Earth» των Βιμ Βέντερς και Τζουλιάνο Ριμπέιρο Σαλγάδο και το «The Look of Silence» του Τζόσουα Οπενχάιμερ), αλλά και το αφιέρωμα «Ανατρεπτικές Φωνές του Γερμανικού Ντοκιμαντέρ», μια επιλογή ταινιών από δημιουργούς που υπερβαίνουν γεωγραφικά σύνορα και αγγίζουν ιστορίες παγκόσμιας απήχησης, τολμώντας σε επίπεδο περιεχομένου και καλλιτεχνικής έκφρασης.

Διαβάστε αναλυτικά: Πρώτοι «δυνατοί» τίτλοι για το 17ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

Το Φεστιβάλ, όμως, θα αφιερώσει και σε δύο μεγάλους δημιουργούς ντοκιμαντέρ συστήνοντας το έργο τους στο ελληνικό κοινό με επιλεγεμένες ταινίες από τις φιλμογραφίες του Αυστριακού Χούμπερτ Ζάουπερ και τον Ρουμάνο Αλεξάντρου Σόλομον.

Hubert Sauper

Το όνομα του Αυστριακού Χούμπερτ Ζάουπερ έχει συνδεθεί με το αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ που στηλιτεύει κυρίως την εκμετάλλευση της αφρικανικής ηπείρου από τον δυτικό κόσμο. Ο πολυπράγμων Χούμπερτ Ζάουπερ - σκηνοθέτης, συγγραφέας, ηθοποιός και παραγωγός – έκανε παγκόσμια αίσθηση με το πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ του «Ο Εφιάλτης του Δαρβίνου» το 2004, φιλμ που εξετάζει την αποικιοκρατική αλιεία στη Λίμνη Βικτώρια στην Τανζανία. Σε μια περιοχή που μαστίζεται από την απόλυτη φτώχεια, χιλιάδες τόνοι ψαριών αλιεύονται καθημερινά και αποστέλλονται σε κράτη της Δύσης. Το ντοκιμαντέρ καταγράφει τόσο την οικονομική και πολιτική διαπλοκή όσο και τις κοινωνικές και οικολογικές επιπτώσεις του φαινομένου, ενώ διατηρεί πάντα στον άξονά του τον άνθρωπο. Το έργο του Ζάουπερ όμως ξεπερνά γεωγραφικά όρια. Ο ίδιος εξηγεί: «Οι τελευταίες μου ταινίες είναι γυρισμένες στην Αφρική, όμως δεν μιλούν για την Αφρική. Σ’ αυτή την περιοχή του κόσμου βρήκα τις συνθήκες για να περιγράψω την ειρωνεία και το αίνιγμα της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης».

Darwin's Nightmare 607 O Eφιάλτης του Δαρβίνου (2004)

Γεννημένος στις Αυστριακές Άλπεις, ο Ζάουπερ σπούδασε σκηνοθεσία στη Βιέννη και το Παρίσι, ενώ τα τελευταία χρόνια διδάσκει κινηματογράφο σε πανεπιστήμια της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Τα ντοκιμαντέρ του έχουν αποσπάσει σημαντικές διακρίσεις σε διεθνή φεστιβάλ (Μπερλινάλε, Σάντανς κ.α.), έχουν τιμηθεί με Σεζάρ και βραβείο καλύτερου ντοκιμαντέρ από την Ευρωπαϊκή Ακαδημία, ενώ ο Εφιάλτης του Δαρβίνου ήταν υποψήφιος και για Όσκαρ καλύτερου ντοκιμαντέρ. Το αφιέρωμα του 17ου φεστιβάλ στον Ζάουπερ εστιάζει σε ταινίες που καταγγέλλουν πρακτικές και πολιτικές, δίνοντας φωνή στους αδύναμους. Ωστόσο παρουσιάζει και ένα πρώτο δείγμα γραφής που αναδεικνύει την ευαισθησία του δημιουργού: Το «On the Road with Emil» του 1993, με πρωταγωνιστή έναν διευθυντή τσίρκου, μας ταξιδεύει στο χειμερινό αυστριακό τοπίο και ταυτόχρονα στις έννοιες των σχέσεων και της οικογένειας. Η ίδια ευαισθησία, με πιο μαχητική διάθεση διατρέχει όλο το έργο του σκηνοθέτη.

Kisangani Diary 607 Kisangani Diary (1998)

Το 1998, ο αυστριακός κινηματογραφιστής καταγράφει την οδυνηρή εμπειρία εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων Χούτου της Ρουάντα στη ζούγκλα του Ζαΐρ, μέσα από το «Kisangani Diary». Οταν ο σπουδαίος Ζαν Ρους είδε το ντοκιμαντέρ διακήρυξε τη γέννηση ενός νέου τύπου κινηματογράφου, του «σινεμά της επαφής», σημειώνοντας ότι αυτό «δεν είναι ακόμη ένα ντοκιμαντέρ ενός λευκού για τη Μαύρη Ήπειρο». Το 2002, ο Ζάουπερ, κάνοντας ένα διάλειμμα από τα αφρικανικά θέματα, υπογράφει το «Alone with our Stories», μια καταγγελία για την ενδοοικογενειακή βία (σωματική και ψυχολογική) που υφίστανται οι γυναίκες πίσω από κλειστές πόρτες. «Η συζυγική βία δεν είναι μόνο η πιο αόρατη μορφή πολέμου, αλλά και η πιο απειλητική και καταστροφική», τονίζει ο σκηνοθέτης.

We Come As Friends 607 We Come As Friends (2014)

Στο 17ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης θα προβληθεί και η πιο πρόσφατη ταινία του Ζάουπερ, «We Come as Friends» του 2014, που επιστρέφει στην Αφρική και πιο συγκεκριμένα στο Νότιο Σουδάν. Ειρηνοποιοί των Ηνωμένων Εθνών, εργάτες, αμερικανοί ευαγγελιστές, Σουδανοί όλων των ηλικιών, παρελαύνουν μπροστά από την κάμερα, αποτυπώνοντας με μελανά χρώματα ένα νεο-αποικιοκρατικό πείραμα που συντελείται στη χώρα.


Alexandru Solomon 607

Τα ντοκιμαντέρ του Αλεξάντρου Σόλομον δεν «υπακούουν» σε κινηματογραφικά είδη και κανόνες. Με αφετηρία την ιστορία, την πολιτική και την κοινωνία της Ρουμανίας, ανιχνεύουν το παρελθόν για να μιλήσουν για το παρόν και το μέλλον, με τρόπο μοντέρνο, άμεσο και αντικειμενικό.

Σκηνοθέτης, διευθυντής φωτογραφίας και παραγωγός, ο Σόλομον γεννήθηκε το 1966 στο Βουκουρέστι, σπούδασε κινηματογράφο και το 1993 υπέγραψε το πρώτο του ντοκιμαντέρ. Έχει συμμετάσχει σε πολλά διεθνή φεστιβάλ, ενώ επίσης έχει έντονη παρουσία σε διεθνείς συμπαραγωγές. Η μεγάλη του αγάπη όμως παραμένει το ντοκιμαντέρ, το οποίο υπηρετεί με συνέπεια και αφοσίωση. Είτε μέσα από απλή παρατήρηση είτε χάρη σε εκτεταμένη δημοσιογραφική έρευνα, ο δημιουργός παρακινεί το θεατή να ανακαλύψει τις απαντήσεις, να ερμηνεύσει τα γεγονότα και να εξάγει τα δικά του συμπεράσματα.

Kapitalism: Our Improved Formula 607 Kapitalism: Our Improved Formula (2010)

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ντοκιμαντέρ «Kapitalism: Our Improved Formula» του 2010, το οποίο σκιαγραφεί τη σύγχρονη Ρουμανία, μετέωρη ανάμεσα στον κομμουνισμό του χθες και τον καπιταλισμό του σήμερα, μέσα από τις αποκαλυπτικές συνεντεύξεις των μεγιστάνων της χώρας. Πλάνα αρχείου, stop-motion animation και σαρκαστικοί τόνοι δομούν ένα καυστικό σχόλιο για το φαύλο κύκλο της διαφθοράς και της ατιμωρησίας που καλά κρατεί και μετά την πτώση του καθεστώτος Τσαουσέσκου.

«Κάθε πόλη έχει το κυκλοφοριακό που της αξίζει» υποστηρίζει εύστοχα ο σκηνοθέτης στο ντοκιμαντέρ «Apocalypse On Wheels» του 2008. Εδώ κινηματογραφεί από τη θέση του συνοδηγού πέντε ανθρώπους που οδηγούν στους δρόμους τoυ Βουκουρεστίου - έναν καθρέφτη της ρουμανικής κοινωνίας. Το χάος και η αυθαιρεσία δεσπόζουν ως συμπτώματα της κρατικής δυσλειτουργίας, σε μια χώρα η οποία βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης στη θνησιμότητα τροχαίων ατυχημάτων.

Cold Waves 607 Cold Waves (2007)

Μια σπάνια ματιά στο παρελθόν ρίχνει το ντοκιμαντέρ «Cold Waves» του 2007, που μας ξεναγεί στα παρασκήνια του ραδιοφωνικού σταθμού - μύθου Radio Free Europe. To RFE ξεκίνησε το ’50 ως όργανο αμερικανικής προπαγάνδας με «χορηγό» τη CIA, για να γίνει φωνή παρηγοριάς για το ρουμανικό λαό επί Τσαουσέσκου, ο οποίος επιστράτευσε μέχρι τον τρομοκράτη Κάρλος το Τσακάλι, προκειμένου να το φιμώσει. Αντιστοίχως, το ντοκιμαντέρ «Clara B.» του 2006, εκθέτει στιγμιότυπα που σημάδεψαν την ιστορία της Ευρώπης, με οδηγό την ομώνυμη ηρωίδα.

The Great Communist Bank Robbery 607

Μια συγκλονιστική αληθινή ιστορία αφηγείται το «The Great Communist Bank Robbery» του 2004. Το 1959 μια ομάδα πρώην καθεστωτικών κομμουνιστών ληστεύει τη Ρουμανική Εθνική Τράπεζα, μια κίνηση με στόχο να πλήξει το απολυταρχικό σύστημα. Μετά τη σύλληψή τους, το καθεστώς τους υποχρεώνει να πρωταγωνιστήσουν στην προπαγανδιστική ταινία Reconstruction, μια αναπαράσταση του περιστατικού με την υπόσχεση να μειωθούν οι ποινές τους. Ομως, αμέσως μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων, οι δράστες εκτελούνται. Το σκληρό πρόσωπο της εξουσίας έρχεται στο φως σε μια υπόθεση που πήρε τεράστιες διαστάσεις εντός και εκτός συνόρων. Στα ίδια γεγονότα είναι βασισμένη και η τελευταία ταινία του Ναέ Κάρανφιλ Closer to the Moon (2014), με πρωταγωνιστή τον Μαρκ Στρονγκ.

Το 17ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διοργανώνεται από τις 13 έως τις 22 Μαρτίου 2015.

Διαβάστε ακόμη:

Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης 2015 Ποστερ 607

Συνεχίζοντας την πλοήγηση σας στο flix.gr, συμφωνείτε στην εγκατάσταση cookies στον υπολογιστή σας. Μάθετε περισσότερα.