Το απέραντο σκοτάδι πίσω από την απαγορευμένη «Νήσο των Χαμένων Ψυχών»

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 16 NOV 2017  /  Μανώλης Κρανάκης

Διάσημη ως η πρώτη μεταφορά της «Μυστηριώδους Νήσου του Δρ. Μορό», το φιλμ του 1939 υπήρξε ένα από αυτά που γλίτωσαν τη λογοκρισία, θέτοντας τους όρους για το ενήλικο σινεμά επιστημονικής φαντασίας όπως (δεν) το γνωρίζουμε.

Εβδομήντα και παραπάνω χρόνια μετά από την πρώτη της προβολή, η «Νήσος των Χαμένων Ψυχών» δεν μπορεί εκ των πραγμάτων να έχει την ίδια επίδραση που την έκανε, εν έτει 1932, να απαγορευτεί σχεδόν σε κάθε γωνιά του κόσμου - εκτός Αμερικής.

Εκεί, προλαβαίνοντας τον διαβόητο κώδικα Χέιζ κατάφερε να γλιστρήσει από τα δεσμά της λογοκρισίας και να γίνει ένα πρώτο δείγμα του πώς απεικονίζεις την ανθρώπινη αγριότητα - κυριολεκτικά και μεταφορικά - μέσα από την πρώτη διασκευή της «Μυστηριώδης Νήσου του Δρ. Μορό» του Χ. Τζ. Γουέλς, ο οποίος με τη σειρά του ομολόγησε πως δεν του άρεσε η ταινία επειδή επένδυσε περισσότερο στη βία και όχι στην ουσία.

Ποιος ξέρει τι θα σκεφτόταν αν έβλεπε ή αν άκουγε καλύτερα τους Devo να αποθεώνουν το «Are We not Men?» που σε μια χαρακτηριστική σκηνή αναφωνεί ο Μπέλα Λουγκόζι, σε μια απολαυστική αλλά και μαζί υπαρξιακή δοκιμή πάνω στην αντοχή της ανθρώπινης φύσης. Ή αν καθώς σιγοτραγουδούσε το ομώνυμο των Blondie από το 1981 ανακάλυπτε πως τίποτα σε αυτή τη ζωή δεν είναι τυχαίο...

Η «Νήσος των Χαμένων Ψυχών» («Island of Lost Souls») προβάλλεται την Τρίτη 21 Νοεμβρίου στις 21:30 στο Odeon Starcity Αίθουσα 7, στο πλαίσιο του αφιερώματος στην κινηματογραφική επιστημονική φαντασία που διοργανώνουν η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση και το Flix. Αναζητήστε περισσότερες πληροφορίες για τις προβολές και την προπώληση εισιτηρίων στην επίσημη σελίδα του αφιερώματος στο site της Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση.

Island of the Lost Souls 607

Περισσότερο εμβληματική παρά κλασική, αλλά και επιδραστική όσο λίγες, η απόλυτα μοντέρνα ταινία του Ερλ Σ. Κέντον (και καλύτερη μεταφορά του βιβλίου του Γουέλς και από τις τρεις επόμενες - μια το 1972 με τίτλο «The Twilight People», μια το 1977 του Ντον Τέιλορ με τον Μπαρτ Λάνκαστερ και μια με τον Μάρλον Μπράντο στο ρόλο του Δρ. Μορό το 1996) , διαχώρισε από νωρίς την (επιστημονική) φαντασία από την αλήθεια, θεώρησε υποχρέωσή της να αποδείξει πως το τέρας βρίσκεται περισσσότερο και από το σινεμά, μέσα μας και αποφάσισε να σοκάρει με αποτρόπαιες σκηνές πειραμάτων πάνω σε ζώα, αλλά και γενικότερα μια ζωώδη βέβηλη στάση απέναντι στο Θεό, τη Φύση, το Σεξ, όλα με τα αρχικά γράμματα κεφαλαία.

Η ιστορία της «Νήσου των Χαμένων Ψυχών» ακολουθεί ένα ναυαγό, τον Εντουαρντ Πάρκερ, ο οποίος διασώζεται από ένα πλοίο, αλλά μετά από μια έντονη λογομαχία με τον καπετάνιο, ο τελευταίος τον πετάει σε ένα νησί που ανήκει στον Δρ. Μορό, έναν μυστηριώδη επιστήμονα. Μπαίνοντας βαθύτερα στα άδυτα του Δόκτορα, ο Εντουαρντ ανακαλύπτει πως ο παρανοϊκός ιδιοκτήτης του νησιού διεξάγει μια σειρά από πειράματα πάνω σε ανθρώπους και ζωά αναπτύσσοντας κρυφά μια φυλή με υβρίδια - τέρατα. Ανάμεσά τους και μια γυναίκα πάνθηρας που θα σαγηνεύσει τον Εντουαρντ, πριν ο Δρ. Μορό αντιληφθεί ότι ο αναπάντεχος επισκέπτης του ξέρει περισσότερα απ' όσα επιτρέπεται να τον κρατούν ζωντανό.

Island of the Lost Souls 607

Το νόημα δεν έιναι αν αυτοί, ή εμείς, είμαστε ζώα ή άνθρωποι. Το θέμα είναι τι είδους ανθρώπινα όντα είμαστε ή μπορούμε να γίνεουμε. Αυτή είναι η ερώτηση στην καρδιά της «Νήσου των Χαμένων Ψυχών». - Κριστίν Σμόλγουντ, δοκιμιογράφος

Island of the Lost Souls 607

Ο,τι συμβαίνει από εκείνη τη στιγμή και μετά στην ταινία του Ερλ Σ. Κέντον είναι μια πραγματική επανάσταση: από τη συνάντηση του Τσαρλς Λότον με τον Μπέλα Λουγκόζι (που θα αρκούσε για να δεις οποιαδήποτε ταινία), μέχρι τον απόλυτα σημερινό τρόπο με τον οποίο χειρίζεται το ανθρώπινο σώμα μια ταινία που περισσότερο από μια ιστορία τρόμου ή επιστημονικής φαντασίας, αφηγείται την αποτρόπαια εκδοχή του τι θα συνέβαινε αν η εξέλιξη του ανθρώπου προχωρούσε με αντίστροφα βήματα...

Δείτε εδώ τρεις λόγους (υπάρχουν πολλοί περισσότεροι) για το μεγαλείο της «Νήσου των Χαμένων Ψυχών»:



10 πράγματα που πρέπει να γνωρίζεις για τη «Νήσο των Χαμένων Ψυχών»

Island of the Lost Souls 607

Ο Μπέλα Λουγκόζι βρισκόταν σε δεινή οικονομική κατάσταση, αλλά δέχτηκε να μειώσει την αμοιβή του για να παίξει στην ταινία. Η αμοιβή του ήταν τελικά μόλις 875 δολάρια και πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα είχε πλέον καταθέσει αίτηση χρεοκοπίας.

Island of the Lost Souls 607

Για να βρει την ιδανική Panther Woman, η Paramount έκανε οντισιόν σε όλη τη χώρα το καλοκαίρι του 1932. Συμμετείχαν περισσότερες από 60.000 νεαρές κοπέλες. Στη φωτογραφία τέσσερις από τις φιναλίστ και αυτή που τελικά πήρε το ρόλο, η Κάθλιν Μπερκ άκρη δεξιά.

Island of the Lost Souls 607

Η ταινία απαγορεύθηκε σε Γερμανία, Μεγάλη Βρετανία, Ολλανδία, Ουγγαρία, Ινδία, Ιταλία, Λετονία, Νέα Ζηλανδία, Σινγκαπούρη, Νότιο Αφρική, Τασμανία. Οι σημαντικότεροι λόγοι ήταν οι εγχειρήσεις στα ζώα και η «θεϊκή» υπόσταση του Δρ. Μορό.

Island of the Lost Souls 607

Κατά τη δημιουργία του χαρακτήρα του Δρ. Μορό, ο Χ. Τζ. Γουέλς εμπνεύστηκε από τη δίκη του Οσκαρ Γουάιλντ που διεξαγόταν εκείνη την εποχή, διακρίνοντας τόσο στον άνθρωπο αλλά και τον χαρακτήρα Οσκαρ Γουάιλντ έναν αυθεντικό περιθωριακό. Από την άλλη ο Τσαρλς Λότον εξομολογήθηκε πως βάσισε τον Δρ. Μορό στον οδοντογιατρό του.

Island of the Lost Souls 607

O πρωταγωνιστής της ταινίας, Ρίτσαρντ Αρλεν ξεκίνησε την καριέρα ως delivery boy. Σε μια από τις παραδόσεις του στην Paramount έσπασε το πόδι του και έτσι το στούντιο τον προσέλαβε ως πρωταγωνιστή για να γλιτώσει τη μήνυση.

Island of the Lost Souls 607

Για να δημιουργηθεί η γλώσσα των μεταλλαγμένων πειραματόζωων, ο υπεύθυνος ήχου της ταινίας Λόρεν Λ. Ράιντερ ηχογράφησε ένα μείγμα ήχων από ζώα και ξένων γλωσσών που τα έπαιξε ανάποδα σε διαφορετικές ταχύτητες. Το αποτέλεσμα λέγεται πως προκάλεσε ναυτία στους θεατές της εποχής αναγκάζοντας πολλούς από αυτούς να κάνουν εμετό μέσα στην αίθουσα.

Island of the Lost Souls 607

Τα τέρατα της ταινίας κατασκευάστηκαν από τον θρυλικό μακιγιέρ Γουόλι Γουέστμορ, που ηγείτο εκείνη την εποχή το τμήμα μέικ - απ της Paramount. To όνομά του δεν αναφέρεται πουθενά στα credits της ταινίας.

Island of the Lost Souls 607

Οι Devo και οι Blondie δεν ήταν οι μόνοι που τίμησαν τη «Νήσο των Χαμένων Ψυχών», τοποθετώντας την νομοτελειακά στο πάνθεον της ποπ/ροκ κουλτούρας. Οι Oingo Boingo, της εποχής του new wave κι αυτοί, έγραψαν το «No Spill Blood» με τον στίχο στο ρεφρέν «What is the Law?». Οι βρετανοί The Meteors τραγούδησαν το «Island of Lost Souls» από το δίσκο τους «Teenagers From Outer Space» το 1986. Οι The Cramps απέτισαν το δικό τους φόρο τιμής στο «The Natives are Restless» από το «Psychedelic Jungle», το ίδιο και οι Van Halen με το «House of Pain», αλλά και οι πιο περιθωριακοί Manimals στο «Island of Lost Souls» του 1985.

Island of the Lost Souls 607

Μετά τη «Νήσο των Χαμένων Ψυχών», ο Τσαρλς Λότον είχε δηλώσει πως δεν θα πήγαινει σε ζωολογικό κήπο ποτέ στη ζωή του.


Η «Νήσος των Χαμένων Ψυχών» («Island of Lost Souls») προβάλλεται την Τρίτη 21 Νοεμβρίου στις 21:30 στο Odeon Starcity Αίθουσα 7, στο πλαίσιο του αφιερώματος στην κινηματογραφική επιστημονική φαντασία που διοργανώνουν η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση και το Flix. Αναζητήστε περισσότερες πληροφορίες για τις προβολές και την προπώληση εισιτηρίων στην επίσημη σελίδα του αφιερώματος στο site της Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση.

Island of the Lost Souls 607

Διαβάστε αναλυτικά για το πρόγραμμα του αφιερώματος «Στο Αγνωστο κι Ακόμη Παραπέρα» που συνδιοργανώνουν η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση και το Flix με σπάνιες ταινίες επιστημονικής φαντασίας.

Συνεχίζοντας την πλοήγηση σας στο flix.gr, συμφωνείτε στην εγκατάσταση cookies στον υπολογιστή σας. Μάθετε περισσότερα.