Berlinale 2018: O Κρίστιαν Πέτσολντ μιλά για τον πόλεμο, τον έρωτα και τον άνθρωπο στο «Transit»

ΦΕΣΤΙΒΑΛ / ΒΡΑΒΕΙΑ 17 FEB  /  Γιώργος Κρασσακόπουλος

Ενα συναρπαστικά πολυεπίπεδο ρομάντζο τοποθετημένο σε ένα εναλλακτικό παρόν όπου οι Γερμανοί φασίστες προελαύνουν και πάλι στην Ευρώπη, δίνει την αφορμή για μια ταινία που επιλέγει τον πιο απροσδόκητο τρόπο να γίνει βαθιά πολιτική.

Το «Transit», βασισμένο στο ομότιτλο βιβλίο της Γερμανίδας Ανα Σέγκερς, γραμμένο το 1944 είναι ένα βιβλίο απόλυτα συνδεδεμένο με την εποχή του. Η συγγραφέας του εγκατέλειψε την γερμάνια για το Παρίσι το 1934 αφού είχε ήδη συλληφθεί από την Γκεστάπο για ένα προηγούμενο έργο της «Die Gefährten» το οποίο προειδοποιούσε για την άνοδο του φασισμού, βρήκε καταφύγιο στην Μασσαλία και από εκεί έφυγε στο Μεξικό.

Την ίδια ακριβώς πορεία ακολουθεί ο Γκέοργκ, ο ήρωας του φιλμ, ένας άντρας που βρίσκεται να έχει στην κατοχή του το τελευταίο χειρόγραφο ενός νεκρού συγγραφέα, ένα γράμμα από την γυναίκα του που του ζητά να την συναντήσει ξανά στην Μασσαλία κι ένα ακόμη από το προξενείο του Μεξικό που του προσφέρει βίζα και ταξιδιωτικά έγγραφα για να φύγει.

Το 68ο Φεστιβάλ Βερολίνου διεξάγεται από τις 15 έως τις 25 Φεβρουαρίου. Το Flix είναι όπως πάντα εκεί και σας μεταφέρει όλα όσα αξίζει να ξέρετε από την Berlinale, την στιγμή που συμβαίνουν.

transit petzold 607

Μόνο που το «Transit» δεν είναι τοποθετημένο στα 1944, μα σε μια εποχή που είναι αναμφίβολα το τώρα ακόμη κι αν μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του σήμερα –όπως για παράδειγμα τα κινητά τηλέφωνα- είναι χαρακτηριστικά απόντα. Εξίσου απούσα είναι κάθε είδους εξήγηση για τον πόλεμο, για το τι έχει συμβεί, γιατί η Γερμανία έχει επιτεθεί, γιατί οι ήρωές είναι κυνηγημένοι.

Και είναι απούσα γιατί προφανώς δεν χρειάζεται. Σε έναν πλανήτη που έχει βιώσει έναν πόλεμο σαν τον Β Παγκόσμιο και βρίσκεται αυτή την στιγμή στην μέση μιας τεράστιας προσφυγικής κρίσης, τέτοιου είδους εξηγήσεις θα έμοιαζαν με περιττές υπεραπλουστεύσεις. Κι αυτή ακριβώς η επιλογή του είναι που δίνει στην ταινία του μια άχρονη υφή και μια ακόμη πιο διαπεραστική δύναμη, αφού βλέπεις τα γεγονότα όχι σαν μια ιστορία από το παρελθόν, μα σαν κάτι που μπορεί να συμβεί ξανά, ανά πάσα στιγμή, αν δεν συμβαίνει ήδη.

transit petzold 607

Ομως εκτός από ένα βαθιά πολιτικό φιλμ, το «Transit» είναι μαζί μια νουάρ ιστορία κλεμμένων ταυτοτήτων, μυστικών και ψεμάτων κι ένα μεγαλόπνοο ρομάντζο, μια ερωτική ιστορία που δεν υποκύπτει σε κλισέ και που δεν φοβάται το μελόδραμα ή ένα –σε τρίτο πρόσωπο- voice over, πράγματα που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν ακόμη και την πιο στιβαρά δομημένη ταινία, μα που εδώ την βοηθούν να ανυψωθεί στο επίπεδο ενός συναισθηματικά σαρωτικού και πνευματικά ερεθιστικού κατορθώματος.

transit petzold 607

Ο Πέτσολντ κατορθώνει να συνθέσει όλες τις ιδέες και τις εικόνες του σε ένα φιλμ που σε παγιδεύει στον κλειστοφοβικό ιστό του και την ίδια στιγμή ξετυλίγει ένα οδυνηρά συγκινητικό ρομάντζο δίχως να χάνει ούτε στιγμή τον βηματισμό του. Αντίθετα ακόμη και οι διακλαδώσεις της ιστορίας του, οι δευτερεύοντες χαρακτήρες, οι μικρές του «παρενθέσεις», τα παρακλάδια του προσθέτουν χυμούς και ουσία στον κορμό μιας ταινίας που δεν μπορεί παρά να σε συνταράξει ακόμη κι ως τους τίτλους του τέλους όταν το –ναι βαθιά συμβολικό μα όχι προφανές- «Road to Nowehere» των Talking Heads ξεκινά να παίζει τις πρώτες νότες του.




Περισσότερες κριτικές από την Berlinale 2018

Το 68ο Φεστιβάλ Βερολίνου διεξάγεται από τις 15 έως τις 25 Φεβρουαρίου. Το Flix είναι όπως πάντα εκεί και σας μεταφέρει όλα όσα αξίζει να ξέρετε από την Berlinale, την στιγμή που συμβαίνουν.

Συνεχίζοντας την πλοήγηση σας στο flix.gr, συμφωνείτε στην εγκατάσταση cookies στον υπολογιστή σας. Μάθετε περισσότερα.