20ό ΦΝΘ: Το «Spielberg» είναι ένας ύμνος στον αδιαφιλονίκητο βασιλιά του Χόλιγουντ

ΦΕΣΤΙΒΑΛ / ΒΡΑΒΕΙΑ 04 MAR 2018  /  Θανάσης Πατσαβός

Γεμάτο συναρπαστικές πληροφορίες για τη ζωή του Στίβεν Σπίλμπεργκ, το πορτρέτο της Σούζαν Λέισι διαθέτει αρκετές από τις αρετές και τις αδυναμίες που κρύβουν και οι ίδιες οι ταινίες του Αμερικανού δημιουργού.

Γυρισμένο για λογαριασμό του ΗΒΟ, το πορτρέτο του Στίβεν Σπίλμπεργκ που σκηνοθέτησε η Σούζαν Λέισι αποτελεί μια πληθωρική αναδρομή στη ζωή, την καριέρα και το έργο του σκηνοθέτη που άλλαξε το Χόλιγουντ όσο ελάχιστοι. Το γεγονός ότι αποτελεί τηλεοπτική παραγωγή και γυρίστηκε με τις ευλογίες του πρωταγωνιστή του (η Λέισι γύρισε πάνω από 30 ώρες συνεντεύξεων μαζί του), καθιστά αναπόφευκτο ότι δεν μπορεί εύκολα να ξεφύγει από τους περιορισμούς ενός συμβατικού πορτρέτου γεμάτου talking heads και κινηματογραφικά αποσπάσματα, ούτε από τον κίνδυνο να μετατραπεί σε μια παραλίγο αγιογραφία.

Το 20ό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διεξάγεται από τις 2 ως τις 11 Μαρτίου 2018. Το Flix βρίσκεται εδώ για να σας μεταφέρει καθημερινά όλα όσα συμβαίνουν μέσα κι έξω από τις αίθουσες.

Αυτό, ωστόσο, δεν το κάνει λιγότερο συναρπαστικό και ελκυστικό για οποιονδήποτε έχει έστω και κάποιο ενδιαφέρον για την ιστορία του Χόλιγουντ, ακόμα κι αν δεν τρέφει απαραίτητα τεράστια εκτίμηση για το έργο του Σπίλμπεργκ. Η ταινία της Λέισι βρίσκεται στα καλύτερα της όταν ιχνηλατεί τα πρώτα βήματα της καριέρας του σκηνοθέτη, όταν ως έφηβος γύριζε ερασιτεχνικές ταινίες για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στην πίσω αυλή του σπιτιού του ή προσπαθούσε να ξεγλιστρήσει κρυφά στα γυρίσματα κάποιας ταινίας του Αλφρεντ Χίτσκοκ, ανακαλύπτοντας στο σινεμά ένα αντίδοτο και μια διέξοδο από τη μάλλον ντροπαλή φύση του κι αργότερα από τον χωρισμό των γονιών του, που θα σημάδευε ανεξίτηλα και σχεδόν ολόκληρο το μετέπειτα έργο του. Ο ίδιος ο ακατανίκητος ενθουσιασμός του Σπίλμπεργκ για το σινεμά και τη μαγεία του, εμφανής ακόμα και τώρα στο βλέμμα του, καθώς σε ηλικία 72 ετών μοιάζει να μη διαφέρει και πολύ από εκείνον τον έφηβο όταν μιλά για τα πράγματα που αγαπά, αποτελεί τη βασική κινητήριο δύναμη του «Spielberg».

Διαβάστε ακόμη: 20ό ΦΝΘ: «Ryuichi Sakamoto: Coda» - Ετσι θέλουμε να «ακούμε» τον κόσμο!

Spielberg 607

Το φιλμ ιχνηλατεί διεξοδικά τα πρώτα του φιλόδοξα αλλά τότε εξαιρετικά ριψοκίνδυνα πρότζεκτ, με τα «Σαγόνια του Καρχαρία» και τις «Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου» να καταλαμβάνουν δικαιολογημένα τη μερίδα του λέοντος, τις συχνά δύσκολες και αμφισβητούμενες ακόμα κι από τον ίδιο συνθήκες δημιουργίας τους, και την εκτόξευσή του στην κορυφή του box office που τον μετέτρεψε σε βασιλιά των μπλοκμπάστερ - κάτι που άλλαξε δραματικά το τοπίο της αμερικανικής κινηματογραφικής βιομηχανίας και τόνωσε την αυτοπεποίθησή του, ενίοτε ίσως και υπερβολικά, οδηγώντας τον σε αποτυχημένα βήματα όπως η πολεμική κωμωδία «1941», του 1979.

Ακόμα πιο ενδιαφέρουσα είναι η αναφορά και η νοσταλγική αναβίωση μέσα από αρχειακό υλικό της ατμόσφαιρας και της καλλιτεχνικής σύμπνοιας που τον ένωσε με την περίφημη παρέα των movie brats, η οποία περιλάμβανε ακόμα τον Μάρτιν Σκορσέζε, τον Μπράιαν Ντε Πάλμα, τον Φράνσις Φορντ Κόπολα και τον Τζορτζ Λούκας, μια ευτυχής συγκυρία χωρίς την οποία το αμερικανικό σινεμά δεν θα ήταν το ίδιο.

Διαβάστε ακόμη: 20ό ΦΝΘ: «These Are my Hours», η επανάσταση αρχίζει από τη μήτρα

Spielberg 607

Κι όπως η ίδια η φιλμογραφία του Σπίλμπεργκ, έτσι και το ντοκιμαντέρ αλλάζει κατεύθυνση μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον του στην εβραϊκή καταγωγή του σκηνοθέτη, τα θέματά του με τους κριτικούς που τον αντιμετώπιζαν απλά ως «διασκεδαστή» και την εύλογη ανάγκη του (και) για καλλιτεχνική αναγνώριση, που πυροδότησαν την ενασχόλησή του με πιο σοβαρά θέματα σε ταινίες όπως «Το Πορφυρό Χρώμα» και «Η Λίστα του Σίντλερ».

Εκτός από τον ίδιο τον Σπίλμπεργκ, μπροστά στην κάμερα της Λέισι παρελαύνουν οι περισσότεροι από τους σταθερούς συνεργάτες τους, κριτικοί, φίλοι και συνάδελφοί του (όπως τα μέλη της προαναφερθείσας «συμμορίας»), δίνοντας τις δικές τους μαρτυρίες για τις μεθόδους και τα σχεδόν ενστικτώδη σκηνοθετικά ταλέντα του Σπίλμπεργκ, ενώ ο ίδιος δεν διστάζει να μιλήσει για τον τρόπο που τόσο το διαζύγιο των γονιών του όσο και η δική του προσωπική ζωή επηρέασαν το έργο του, εμβολιάζοντάς το με τις εμμονικές κινηματογραφικές αναζητήσεις του γύρω από προβληματικούς οικογενειακούς δεσμούς. Αισθητή είναι ίσως μονάχα η απουσία του αγαπημένου του συνθέτη, Τζον Γουίλιαμς, αλλά και της ηθοποιού και δεύτερης συζύγου του, Κέιτ Κάπσοου, παρά το γεγονός ότι ο Σπίλμπεργκ τη μνημονεύει συχνά με εμφανές το αίσθημα της ευγνωμοσύνης.

Διαβάστε ακόμη: 20ό ΦΝΘ: Τελετή Εναρξης με απενοχοποιημένη διάθεση και Ανιές Βαρντά

Spielberg 607

Αναπόφευκτα, με αυτήν την πλειάδα πρόθυμων και διάσημων συνεντευξιαζόμενων αλλά και του πλούσιου υλικού από μια ούτως ή άλλως χορταστική φιλμογραφία, το «Spielberg» πλατειάζει αισθητά στο δεύτερο μέρος του, φτάνοντας συνολικά τις δυόμιση περίπου ώρες, κυρίως χάρη σε μια σειρά μάλλον απλοϊκών αναλύσεων των πιο πρόσφατων ταινιών του. Η Λέισι δεν αποφεύγει τελικά την παγίδα μια διακριτικής μεν αγιογραφίας δε, έστω κι αν δεν κλείνει τα μάτια μπροστά στις αποτυχίες του ή δεν διστάζει να αναφέρει τις αρνητικές επιπτώσεις που είχε η κυριαρχία των μπλοκμπάστερ και των ειδικών εφέ στην κινηματογραφική βιομηχανία.

Ακόμα κι έτσι, πάντως, το «Spielberg» αποτελεί μια άκρως ψυχαγωγική βουτιά στο έργο ενός ανθρώπου κλειδί για την εξέλιξη του σύγχρονου αμερικανικού σινεμά, που το πιθανότερο είναι ότι θα σε κάνει να θέλεις και πάλι να τρέξεις να χαθείς στη μαγεία του «Ε.Τ». Ή του «Jaws». Ή των «Στενών Επαφών»…


Διαβάστε περισσότερα για το 20ό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

Το 20ό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διεξάγεται από τις 2 ως τις 11 Μαρτίου 2018. Το Flix βρίσκεται εδώ για να σας μεταφέρει καθημερινά όλα όσα συμβαίνουν μέσα κι έξω από τις αίθουσες.

Συνεχίζοντας την πλοήγηση σας στο flix.gr, συμφωνείτε στην εγκατάσταση cookies στον υπολογιστή σας. Μάθετε περισσότερα.